 |
| Một nghiên cứu mới tại Vương quốc Anh cho thấy xe điện giữ chất lượng tốt hơn xe xăng khi đạt số km cao |
Trong nhiều thập kỷ, người mua ô tô cũ thường xem số km cao trên đồng hồ là dấu hiệu cảnh báo. Khi xe vận hành trong thời gian dài, các bộ phận như hệ thống treo, vòng bi, phanh và nhiều chi tiết cơ khí khác có thể bị hao mòn. Mối lo ngại này có cơ sở, nhưng số km trên đồng hồ không thể phản ánh đầy đủ tình trạng thực tế của một chiếc xe.
Vấn đề càng đáng quan tâm khi xe điện (EV) ngày càng xuất hiện nhiều hơn trên thị trường ô tô đã qua sử dụng tại Việt Nam. Độ bền của pin, chi phí thay thế và yêu cầu bảo dưỡng dài hạn là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến quyết định của người mua. Một số lo ngại bắt nguồn từ những vấn đề thực tế trong quá trình sử dụng, trong khi những lo ngại khác có thể bị phóng đại khi sự khác biệt giữa hệ truyền động điện và động cơ đốt trong chưa được xem xét đầy đủ.
Một nghiên cứu mới tại Vương quốc Anh mang đến thêm dữ liệu cho cuộc thảo luận này. Nghiên cứu do Hiệp hội Cho thuê và Cho thuê mua phương tiện Anh (BVRLA) đặt hàng, được thực hiện bởi tổ chức nghiên cứu giao thông New AutoMotive, đã phân tích 47,4 triệu hồ sơ kiểm định của Bộ Giao thông vận tải (MOT) để so sánh xe điện và xe xăng ở nhiều độ tuổi và quãng đường vận hành khác nhau. Kết quả cho thấy số km cao không nhất thiết khiến xe điện có nguy cơ không đạt kiểm định khả năng lưu thông cao hơn xe xăng tương đương.
Xe điện chạy nhiều km có tỷ lệ không đạt MOT thấp hơn
 |
| Biểu đồ tỷ lệ trượt kiểm định MOT theo nghiên cứu của New AutoMotive và BVRLA |
Nghiên cứu tập trung vào những phương tiện có tuổi đời từ 3 đến 8 năm. Trong nhóm xe đã vận hành từ 90.000 đến 120.000 dặm, tương đương khoảng 145.000–193.000 km, 16,5% xe điện không đạt kiểm định MOT, so với 22,1% ở xe động cơ xăng.
Kết quả này tương đương mức chênh lệch khoảng 25% về nguy cơ không đạt kiểm định tương đối. Khoảng cách tiếp tục tăng ở nhóm xe đã chạy hơn 120.000 dặm, tương đương khoảng 193.000 km. Trong nhóm này, tỷ lệ không đạt kiểm định là 16% đối với xe điện và 23,5% đối với xe xăng.
Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu không có nghĩa xe điện luôn đáng tin cậy hơn xe xăng. Ở những quãng đường thấp hơn, sự khác biệt tương đối nhỏ. Với nhóm xe đã chạy từ 20.000 đến 40.000 dặm, tỷ lệ không đạt MOT là 12% đối với xe điện và 11,7% đối với xe xăng. Những kết quả này cho thấy mối quan hệ giữa số km và khả năng đáp ứng yêu cầu lưu thông phụ thuộc vào loại xe, độ tuổi và các bộ phận được kiểm tra.
Nghiên cứu cũng đặt ra câu hỏi đối với quan niệm cho rằng xe điện chắc chắn gặp nhiều vấn đề cơ khí nghiêm trọng hơn khi số km tăng lên. Theo BVRLA, tỷ lệ không đạt kiểm định của xe điện duy trì quanh mức 16% từ khoảng 60.000 dặm, trong khi tỷ lệ này tiếp tục tăng ở xe xăng và diesel.
Dữ liệu kiểm định tại Vương quốc Anh cho thấy gì về bảo dưỡng xe điện?
 |
Xe điện sử dụng kiến trúc hệ truyền động khác với ô tô chạy xăng và diesel. Chúng không có động cơ đốt trong truyền thống, hệ thống ống xả và nhiều bộ phận liên quan đến quá trình vận hành động cơ cũng như kiểm soát khí thải. Điều này có thể làm thay đổi các dạng vấn đề bảo dưỡng mà chủ xe gặp phải theo thời gian.
Phanh tái sinh là một ví dụ. Bằng cách thu hồi năng lượng trong quá trình giảm tốc, hệ thống này có thể giảm mức độ sử dụng phanh ma sát truyền thống. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science of the Total Environment cho thấy phanh tái sinh có thể làm giảm đáng kể độ mòn của má phanh, dù hiệu quả thực tế phụ thuộc vào khối lượng xe, điều kiện phanh và thói quen lái xe.
Nghiên cứu tại Vương quốc Anh cũng chỉ ra một sự đánh đổi. Xe điện ghi nhận nhiều lỗi liên quan đến lốp hơn, kết quả phù hợp với tác động tiềm ẩn của khối lượng xe lớn hơn và những yếu tố khác ảnh hưởng đến độ mòn của lốp. Bản tóm tắt được BVRLA công bố cho biết không có bằng chứng cho thấy khối lượng xe điện gây ra thêm vấn đề về hệ thống treo trong nghiên cứu, trong khi các lỗi liên quan đến lốp xuất hiện thường xuyên hơn.
Điều này có ý nghĩa gì với người mua xe điện cũ tại Việt Nam?
 |
Nghiên cứu nói trên cung cấp dữ liệu tham khảo hữu ích, nhưng không nên trực tiếp sử dụng kết quả này để khẳng định mọi xe điện cũ đều đáng tin cậy hơn xe xăng. MOT là hình thức kiểm định khả năng lưu thông tại Vương quốc Anh, và nghiên cứu không đánh giá toàn bộ các khía cạnh liên quan đến độ tin cậy của xe.
Người sử dụng ô tô tại Việt Nam phải đối mặt với những điều kiện khác biệt, bao gồm khí hậu nóng ẩm, mưa lớn, giao thông đô thị và môi trường sạc đa dạng. Những yếu tố này khiến lịch sử sử dụng, quá trình bảo dưỡng và tình trạng pin của từng chiếc xe trở nên đặc biệt quan trọng.
Không giống ô tô chạy xăng truyền thống, pin là một bộ phận có ảnh hưởng lớn đến giá trị sử dụng lâu dài của xe điện. Một chiếc xe có số km thấp vẫn có thể bị suy giảm dung lượng pin, hư hỏng do tai nạn hoặc gặp vấn đề liên quan đến hệ thống sạc. Ngược lại, một chiếc xe có số km cao vẫn có thể là lựa chọn phù hợp nếu pin, hệ thống điện và các bộ phận cơ khí được bảo dưỡng tốt.
Duy Thành
Copy link
