 |
| Hiroshi Okuda đã đảm nhiệm vai trò lãnh đạo cao cấp nhất của Toyota trong giai đoạn 1995-2006 |
Hiroshi Okuda, cựu chủ tịch Toyota, người góp phần thúc đẩy quá trình mở rộng hoạt động trên toàn cầu của hãng xe Nhật Bản và đóng vai trò quan trọng trong việc đưa Prius ra thị trường, đã qua đời ở tuổi 93. Toyota cho biết ông Okuda qua đời ngày 8/8/2026 vì nguyên nhân tự nhiên. Thông tin được hãng chính thức công bố sau đó một tuần.
Ông Okuda có 45 năm làm việc tại Toyota, giữ chức chủ tịch công ty từ năm 1995 đến 1999 trước khi trở thành chủ tịch hội đồng quản trị, vị trí ông đảm nhiệm đến năm 2006. Ông là một trong số ít lãnh đạo cấp cao của Toyota không thuộc gia đình Toyoda, nhưng vẫn vươn lên những vị trí cao nhất trong tập đoàn.
Ông đặc biệt được nhớ đến với vai trò ủng hộ dự án Prius, mẫu xe hybrid kết hợp động cơ xăng và mô-tơ điện được Toyota bán tại Nhật Bản từ tháng 12/1997. Lịch sử phát triển Prius do Toyota công bố cho thấy việc ông Okuda trở thành chủ tịch vào năm 1995 là một bước ngoặt quan trọng đối với dự án này.
 |
Vì lẽ đó, Ông Okuda đôi khi được gọi là “cha đẻ của Prius”, dù mẫu xe này là kết quả của nỗ lực phát triển quy mô lớn với sự tham gia của nhiều kỹ sư và lãnh đạo khác. Takeshi Uchiyamada, người đứng đầu nhóm phát triển Prius, cũng thường được gọi bằng danh xưng này. Đóng góp của Okuda chủ yếu nằm ở cấp điều hành khi ông thúc đẩy Toyota đẩy nhanh dự án và yêu cầu nhóm phát triển đưa Prius vào sản xuất vào cuối năm 1997, sớm hơn khoảng một năm so với kế hoạch ban đầu.
Sinh tại thành phố Tsu, tỉnh Mie, miền trung Nhật Bản, Okuda tốt nghiệp Đại học Hitotsubashi năm 1955 và gia nhập Toyota ngay trong năm đó thông qua chương trình Toyota Motor Sales. Ông từng bước thăng tiến trong hệ thống quản lý của Toyota, trở thành chủ tịch công ty vào năm 1995 và là người đầu tiên ngoài gia đình sáng lập Toyota đảm nhiệm vị trí này trong 28 năm.
Nhiệm kỳ của Okuda cũng đã gắn liền với quá trình mở rộng mạnh mẽ hoạt động sản xuất của Toyota ở nước ngoài. Khi giữ các chức vụ cao cấp, ông thúc đẩy việc tăng cường sản xuất tại các thị trường bên ngoài Nhật Bản, trong đó có Bắc Mỹ và Châu Âu. Reuters cho biết chiến lược “Vision 2005” của ông giúp lượng tiêu thụ toàn cầu của Toyota tăng 67% trong một thập kỷ, qua đó củng cố vị trí của hãng trên thị trường ô tô quốc tế.
 |
Chiến lược này đặc biệt quan trọng khi Toyota mở rộng mạng lưới sản xuất đến gần các thị trường lớn. Hãng khi đó đã đạt được những bước tiến đáng kể tại Mỹ với các mẫu xe như Camry, trong khi Prius mang đến cho Toyota một hướng cạnh tranh mới về khả năng tiết kiệm nhiên liệu trong bối cảnh mối quan tâm đối với mức tiêu thụ nhiên liệu và khí thải ngày càng tăng.
Okuda cũng thúc đẩy những thay đổi trong văn hóa quản lý của Toyota. Ông ủng hộ việc bổ nhiệm các lãnh đạo trẻ hơn thay vì phụ thuộc quá nhiều vào hệ thống thâm niên vốn phổ biến tại các doanh nghiệp Nhật Bản thời điểm đó. Phong cách quản lý của ông đề cao việc ra quyết định nhanh hơn và thích ứng với những thay đổi của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu.
Ngoài Toyota, Okuda cũng từng giữ nhiều vị trí quan trọng trong cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản. Ông là chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản (JAMA) từ năm 2000 đến 2002, đồng thời từng giữ chức chủ tịch Keidanren, liên đoàn doanh nghiệp lớn nhất Nhật Bản.
 |
Kể từ khi ra đời, Toyota Prius đã nhanh chóng trở thành một trong những mẫu xe hybrid có ảnh hưởng lớn đến ngành công nghiệp ô tô hiện đại. Việc ra mắt vào năm 1997 đánh dấu một trong những nỗ lực quy mô lớn đầu tiên của một hãng xe nhằm thương mại hóa công nghệ hybrid xăng-điện, trong khi quá trình mở rộng của Toyota dưới thời Okuda giúp hãng trở thành một nhà sản xuất toàn cầu với hoạt động sản xuất và kinh doanh tại nhiều thị trường lớn.
Di sản của Hiroshi Okuda vì vậy không chỉ gắn với một mẫu xe. Nhiệm kỳ của ông góp phần định hình chiến lược sản xuất toàn cầu của Toyota, đồng thời tạo nền tảng ở cấp lãnh đạo cho một chương trình hybrid sau này trở thành một phần quan trọng trong hình ảnh của hãng trong nhiều thập kỷ.
Duy Thành
Copy link
