 |
| Song song với sự phổ biến của xe năng lượng mới, tái chế pin xe điện đang trở thành một vấn đề quan trọng cần được kiểm soát và xử lý ở Trung Quốc |
Trung Quốc đã ban hành một khung pháp lý mới nhằm siết chặt công tác quản lý tái chế pin xe điện (EV) với việc công bố “Biện pháp Tạm thời về Quản lý Tái chế và Sử dụng Tổng hợp Pin điện Đã qua sử dụng của Xe Năng lượng Mới”. Các quy định mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 4 năm 2026, nhằm kiểm soát chặt chẽ hơn dòng lưu chuyển của pin đã qua sử dụng, trong đó có yêu cầu pin EV phải đi kèm với xe khi bị tháo dỡ, loại bỏ
Trước đây, hoạt động tái chế pin tại Trung Quốc đã gặp không ít thách thức về mặt cấu trúc, bao gồm thiếu hụt hạ tầng, rủi ro cháy nổ và chi phí tháo rời cao do thiết kế pin chưa được tiêu chuẩn hóa. Tuy vậy, với tư cách là thị trường EV lớn nhất thế giới, Trung Quốc vẫn đi đầu trong lĩnh vực này. Vào tháng 10/2025, có thông tin cho biết một số doanh nghiệp nội địa đã đạt tỷ lệ thu hồi 96,5% đối với lithium và 99,6% đối với niken, coban và mangan.
Năm 2025, Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường cùng Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin (MIIT) của Trung Quốc đã thành lập một ủy ban kỹ thuật quốc gia nhằm thúc đẩy tiêu chuẩn hóa công tác tái chế pin. Đến ngày 16/1/2026 vừa qua, các cơ quan quản lý đã chính thức ban hành một bộ tiêu chuẩn kỹ thuật mới, đặt nền móng cho một hệ thống quản lý toàn diện hơn.
Những nội dung chính của khung quản lý mới
Theo các biện pháp mới, MIIT sẽ xây dựng một nền tảng thông tin cấp quốc gia để theo dõi pin xe năng lượng mới trong suốt vòng đời, bao gồm các khâu sản xuất, bán hàng, bảo dưỡng, thay thế, tháo dỡ, tái chế và sử dụng lại. Mục tiêu là ngăn chặn tình trạng dòng chảy và điểm đến cuối cùng của pin đã qua sử dụng không thể được giám sát hiệu quả.
Trung Quốc cũng sẽ xây dựng một hệ thống tiêu chuẩn cho việc sử dụng tổng hợp pin EV, đồng thời hỗ trợ việc trình diễn, quảng bá và ứng dụng các công nghệ, quy trình và thiết bị mới. Các nhà sản xuất và đơn vị nhập khẩu pin sẽ phải sử dụng vật liệu ít độc hại, dễ tái chế trong quá trình sản xuất. Mỗi bộ pin phải được định danh rõ ràng theo tiêu chuẩn GB/T 34014.
Các nhà sản xuất và nhập khẩu xe năng lượng mới (NEV) phải nộp các thông tin kỹ thuật liên quan đến việc tháo rời và tháo dỡ pin trong vòng sáu tháng kể từ khi được cấp chứng nhận bắt buộc. Ngoài ra, họ cũng phải nộp thông tin liên quan đến pin trong vòng 20 ngày kể từ khi nhận giấy chứng nhận hợp chuẩn, bao gồm ngày bán xe, mã pin và các dữ liệu quan trọng khác.
 |
| Số lượng pin điện đã qua sử dụng và cần được vào tái chế dự kiến sẽ đạt hàng triệu tấn trong thập kỷ tới |
Các biện pháp cũng quy định rằng mọi nhà sản xuất hoặc nhập khẩu pin EV đều phải thực hiện những nghĩa vụ tái chế cụ thể. Những nghĩa vụ này bao gồm việc thiết lập các điểm dịch vụ tái chế tại những khu vực có bán pin, công bố và cập nhật thường xuyên thông tin liên hệ của các điểm này, đồng thời tiếp nhận toàn bộ pin đã qua sử dụng thuộc diện phải tái chế. Quy định tương tự cũng áp dụng cho các đơn vị bán xe năng lượng mới tại Trung Quốc. Trong mọi trường hợp, pin phải đi kèm với xe khi xe bị loại bỏ.
Việc tái sử dụng và xử lý pin đã qua sử dụng phải tuân thủ đầy đủ các luật, quy định và tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành. Không tổ chức hay cá nhân nào được phép tham gia hoạt động sử dụng tổng hợp nếu không có sự phê duyệt hợp pháp. Các doanh nghiệp đổi pin và cung cấp dịch vụ pin phải chuyển giao pin đã qua sử dụng cho các doanh nghiệp đủ điều kiện về sử dụng tổng hợp, hoặc cho các trung tâm tái chế được thành lập bởi nhà sản xuất pin hoặc NEV.
Triển vọng của ngành tái chế pin tại Trung Quốc
Theo dữ liệu do Autohome dẫn lại, các tổ chức nghiên cứu tại Trung Quốc ước tính lượng pin hết hạn sử dụng có thể đạt 1 triệu tấn vào năm 2030. Trước đó, CarNewsChina từng đưa tin thị trường tái chế pin của Trung Quốc đã đạt quy mô 558 tỷ nhân dân tệ (khoảng 78 tỷ USD) trong năm ngoái. Doanh nghiệp đang dẫn đầu thị trường hiện nay là Brunp Recycling, một đơn vị liên kết với CATL, tuyên bố đang xử lý 50,4% lượng pin EV được tái chế tại Trung Quốc, với công suất hiện có đạt 120.000 tấn mỗi năm.
Trong thời gian tới, Trung Quốc sẽ phải đối mặt với bài toán vừa nhanh chóng mở rộng năng lực tái chế, vừa duy trì sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý. Tái chế pin không chỉ có ý nghĩa quan trọng về mặt môi trường mà còn đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn. Các quy định mới được kỳ vọng sẽ cải thiện khả năng truy xuất và kiểm soát trên toàn bộ vòng đời của pin, đồng thời tạo điều kiện để mở rộng mạng lưới tái chế khi các nhà sản xuất và nhập khẩu phải chịu trách nhiệm trực tiếp đối với việc quản lý pin đã qua sử dụng.
Duy Thành
Copy link
