 |
| Ra đời từ năm 1996, Ford Synergy đã dự đoán đúng xu hướng xe điện mở rộng phạm vi EREV ngày nay |
Từ rất sớm trong lịch sử ngành ô tô, các nhà sản xuất đã sử dụng xe concept như một phòng thí nghiệm di động để thử nghiệm ý tưởng thiết kế, công nghệ và tầm nhìn về tương lai di chuyển. Một trong những cột mốc quan trọng nhất là Buick Y-Job ra mắt năm 1938, thường được giới sử học ô tô xem là chiếc concept car đầu tiên được phát triển có chủ đích, thay vì chỉ là một mẫu xe độ hay nghiên cứu thuần kỹ thuật.
Trong dòng chảy đó, Ford cũng để lại dấu ấn đáng chú ý với mẫu Synergy, trình làng tại Triển lãm Ô tô Detroit năm 1996. Dù đã 30 năm tuổi tính tới lúc này, Synergy vẫn mang dáng vẻ như đến từ tương lai ngay cả khi nhìn bằng tiêu chuẩn năm 2026. Ford khi ấy hình dung đây như một mẫu sedan gia đình của năm 2010, nơi hiệu quả năng lượng, khí động học và điện hóa được đặt lên hàng đầu thay vì sức mạnh thuần túy hay vẻ ngoài hào nhoáng.
 |
| Phía trước của Ford Synergy |
Về hình dáng, Synergy được thiết kế tối ưu khí động học với hệ số cản gió chỉ 0,20 Cd, mức cực kỳ thấp ngay cả so với nhiều xe hiện đại. Để đạt được con số này, thân xe được vuốt dài, bo tròn tối đa, giảm các chi tiết nhô ra và tích hợp liền mạch các bề mặt khí động học. Mục tiêu không phải là đẹp theo chuẩn mực truyền thống, mà là tối ưu khả năng lướt gió để tiết kiệm năng lượng.
Tuy nhiên, điểm đột phá lớn nhất nằm ở hệ truyền động. Ford không gọi Synergy là xe hybrid thông thường mà thực chất là một xe điện có bộ mở rộng phạm vi hoạt động (EREV). Động cơ xăng 1.0 lít đặt phía sau không truyền lực trực tiếp tới bánh xe, mà chỉ đóng vai trò máy phát điện. Điện năng tạo ra sẽ cấp cho bốn mô-tơ điện độc lập đặt tại mỗi bánh xe, giúp tối ưu khả năng phân bổ lực kéo và kiểm soát độ bám đường.
 |
| Phía sau của Ford Synergy |
Phía trước xe có một hệ thống bánh đà tích tụ động năng, có thể thu hồi năng lượng từ phanh và từ động cơ đốt trong khi xe không cần tải lớn. Khi tăng tốc hoặc leo dốc, hệ thống này giải phóng năng lượng để hỗ trợ mô-tơ điện, về cơ bản hoạt động giống nguyên lý phanh tái sinh trên xe hybrid và EV ngày nay, một ý tưởng rất tiên phong vào giữa thập niên 1990.
Hơn nữa, Ford cũng tập trung mạnh vào việc giảm trọng lượng xe. Synergy chỉ nặng khoảng 1.000 kg, nhẹ hơn gần 500 kg so với một sedan cỡ trung thời bấy giờ. Toàn bộ thân vỏ bằng nhôm giúp giảm khoảng 180 kg so với thép truyền thống, đồng thời cho phép các kỹ sư thu nhỏ động cơ, hệ thống làm mát, phanh và các linh kiện khác, tiết kiệm thêm khoảng 135 kg nữa.
 |
| Phía bên của Ford Synergy |
Tại thời điểm ra mắt, Chủ tịch kiêm CEO Ford khi đó là Alex Trotman đã thẳng thắn thừa nhận Synergy không khả thi để sản xuất đại trà vì chi phí quá cao và nhiều công nghệ còn ở giai đoạn thử nghiệm. Tuy nhiên, ông cũng coi đây là bài tập kéo giãn tư duy nhằm định hình chiến lược tương lai của nhà sản xuất ô tô Mỹ.
Đối với công nghệ bên trong cabin, Synergy cũng dự báo khá chuẩn xác rất nhiều xu hướng ngày nay. Xe sử dụng camera thay gương chiếu hậu, giao diện điều khiển gần như hoàn toàn trên màn hình và điều khiển bằng giọng nói cho 18 chức năng khác nhau, một công nghệ rất hiếm gặp trên xe những năm 1990. Trên nóc xe thậm chí còn có tấm pin mặt trời để cấp điện cho quạt làm mát khi đỗ, giúp giảm nhiệt cabin mà không cần khởi động động cơ. Vô lăng dạng yoke (hình chiếc ách) được gắn trên một tay đỡ trung tâm, cho phép cấu hình linh hoạt giữa tay lái trái và phải, một ý tưởng mà đến tận kỷ nguyên Tesla mới gây chú ý rộng rãi.
 |
| Phía sau của Ford Synergy |
Hơn nữa, Synergy còn có màn hình hiển thị trên kính lái HUD, bàn đạp điều chỉnh điện, tựa đầu sau tự động thu gọn khi không sử dụng, cùng không gian nội thất được thiết kế sẵn để tích hợp túi khí bên hông. Những chi tiết này cho thấy Ford không chỉ nghĩ về động cơ mà còn về an toàn, tiện nghi và trải nghiệm người dùng trong tương lai.
Nhìn lại ba thập kỷ sau, Ford Synergy đã dự báo đúng nhiều xu hướng đang định hình ngành ô tô ngày nay, từ sự xuất hiện của xe điện mở rộng phạm vi hoạt động, đến không gian cabin số hóa theo hướng tối giản với ít nút bấm vật lý hơn. Mẫu concept này cũng đi trước thời đại khi đề xuất sử dụng camera thay thế gương chiếu hậu truyền thống, theo đuổi thiết kế khí động học ở mức rất thấp để tối ưu hiệu suất năng lượng, và thậm chí đã tiên phong với kiểu đèn hậu dạng thanh ngang liền mạch mà nhiều nhà sản xuất đang ưa chuộng trên các mẫu xe đương đại.
 |
| Khoang cabin của Ford Synergy |
Dù Synergy không bao giờ đi vào sản xuất, tầm nhìn của nó vẫn phản ánh rõ trong các sản phẩm Ford ngày nay. Đáng chú ý, hãng xe Mỹ đang phát triển thế hệ tiếp theo của bán tải điện F-150 Lightning với phiên bản mở rộng phạm vi, dự kiến ra mắt trong nửa sau thập kỷ này và có tổng phạm vi di chuyển hơn 1.100 km. Việc này thực sự cho thấy ý tưởng mà Synergy đặt nền móng từ năm 1996 vẫn còn nguyên giá trị.
Duy Thành
Copy link
