Nhiều tranh cãi về khái niệm "Xe xanh"

Tại Hội thảo bàn về chính sách phát triển xe ô tô thân thiện với môi trường được tổ chức sáng nay (20/4) tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ, Môi trường (KHCN&MT) của Quốc hội, nhiều ý kiến trái chiều xung quanh các quy định được cho là cứng nhắc về quy định xe thân thiện với môi trường đủ điều kiện được hưởng ưu đãi về Thuế Tiêu thụ đặc biệt (TTĐB).

Đại diện Toyota cho rằng cách hiểu của Bộ Tài chính về xe xanh đang làm khó DN trong ưu đãi thuế nhập khẩu và bán xe tại Việt Nam

Tranh cãi cách hiểu xe xanh

Ông Phạm Anh Tuấn, Trưởng ban Chiến lược của Toyota Việt Nam cho hay: Toyota chuẩn bị giới thiệu xe prius và hybrid vào Việt Nam. Tuy nhiên vướng mắc là Bộ Tài chính nói xe phải kết hợp động cơ điện và động cơ xăng mới được hưởng ưu đãi Thuế TTĐB thấp hơn 20% so với thuế TTĐB loại xe thông thường, có cùng số chỗ ngồi.

"Vướng mắc ở đây chỉ là vấn đề câu chữ ở trong Luật Thuế TTĐB (năm 2016) mà Quốc hội ban hành và Nghị định 108 (năm 2015) là tỷ trọng xe chạy bằng xăng kết hợp năng lượng điện hay năng lượng sinh học, trong đó tỷ lệ sử dụng xăng không vượt quá 70% mới được xem xét áp dụng mức thuế giảm 20% so với mức thuế TTĐB xe thông thường", ông Tuấn nói.

Đại diện Toyota cho rằng, Bộ Tài chính dựa vào quy định: Xe xanh là xe chạy năng lượng điện kết hợp với xăng, phải là xe có hệ thống nạp điện ở ngoài mới xem xét áp dụng giảm thuế TTĐB. Trong khi đó, đây là hai loại xe của cùng một dòng xe xanh, có thiết kế khác nhau.

Theo ông Tuấn, quy định của Bộ Tài chính đang làm cản trở ưu đãi thuế đối với dòng xe thân thiện với môi trường được hoạt động tại Việt Nam. Ông này cho rằng, sạc điện ngoài là trường hợp đặc biệt dành cho các nước có thị trường xe xanh phát triển, đường phố có hệ thống nạp điện. Trong khi đó, xe không có nạp ngoài, năng lượng điện được lấy từ máy phát động cơ xăng làm việc thông qua động cơ đốt trong và năng lượng thu hồi (xe xuống dốc, phanh, xe dừng và động cơ đốt trong hoạt động sinh ra điện). Với điều kiện cơ sở ở Việt Nam, hiện nay chưa thể nhập xe Hybrid có sạc ngoài được bởi Việt Nam chưa có hệ thống và hạ tầng đồng bộ.

Tại văn bản số 30 được Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai gửi UBKH&CN, MT Quốc hội quy định, các loại xe chạy bằng động cơ xăng kết hợp sử dụng động cơ điện chạy bằng năng lượng điện do chuyển hóa từ nhiên liệu xăng như dòng xe Lexus h1, Prius, Camry hybrid, Honda Insight) hoặc xe sử dụng động cơ điện do máy phát điện chạy xăng. Đây là loại xe chạy hoàn toàn từ xăng, không phải là xe chạy bằng xăng kết hợp năng lượng điện. Vì vậy, không thuộc diện áp dụng mức thuế suất ưu đãi theo Điều 7, của Luật TTĐB.

10 năm ưu đãi, chỉ vài chiếc xe xanh về Việt Nam

Theo các đại biểu, chuyên gia tại Hội nghị, dù Luật Thuế TTĐB đã ban hành 10 năm nay với nhiều lần sửa đổi, tăng ưu đãi đối với xe xanh. Nhưng nhiều quy định chồng chéo khiến Luật chỉ làm cho đẹp, chưa đi vào cuộc sống và còn vướng mắc nhiều nơi, nhiều chỗ.

"10 năm sau khi xe xanh được Việt Nam ưu đãi trong các Luật và Nghị định, đến nay chỉ có vài chiếc nhập về Việt Nam với giá rất đắt, dân không thể mua được. Nếu các Bộ cứ nhìn nhau, chờ sửa Luật, dựa vào câu chữ để làm khó nhau thì còn lâu chúng ta mới có xe xanh, xe thân thiện môi trường", TS Nguyễn Trọng Hải, chuyên gia về ô tô cho hay.

Ông Nguyễn Phi Thường, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Vận tải Hà Nội, thành viên Uỷ ban KHCN&MT Quốc hội cho hay: Cái chúng ta nên quan tâm là vấn đề phát thải ít đi thì chúng ta cho phép xe nhập vào chứ không phải là xe xanh cấu tạo như nào và có sạc ngoài hay không có sạc. Nếu chờ sạc ngoài thì bao giờ Việt Nam mới có xe xanh.

Về tiêu chí, tiêu chuẩn, Cục Đăng kiểm đã chứng minh được rồi. Về mặt chuyên môn, Bộ Tài chính là cơ quan thực thi áp dụng thuế TTĐB chứ không nên là cơ quan giải thích Luật, ở đây vai trò giải thích Luật phải Ủy ban Pháp luật của Quốc hội.

Ông Thường cho rằng: Không chỉ giảm riêng thuế với xe Hybrid mà phải giảm thuế cho những dòng xe thân thiện với môi trường để từ đó dân mới đi nhiều. TP.HCM sử dụng xe bus khí hóa lỏng nhưng vẫn mua xe đắt hơn xe thị trường, chẳng có gì hỗ trợ gì cả.

"Nguồn cung khí CNG cho xe xanh hiện là độc quyền, chỉ có ở phía Nam nên giá rất đắt. Tôi hoàn toàn ủng hộ việc áp thuế ưu đãi để tạo điều kiện cho xe thân thiện với môi tường vào Việt Nam. Xe động cơ hybrid ở nước phát triển đã sử dụng, chúng ta cứ tranh cãi xăng với điện để đáp ứng tiêu chuẩn của ta. Trong khi đó công nghệ xe ô tô thế giới phát triển rất nhanh, nếu không bỏ qua vấn đề chi tiết, không bao giờ người dân và đường phố Việt Nam có xe thân thiện môi trường", ông Thường nói.