 |
| Hệ thống Hỗ trợ Giới hạn Tốc độ Thông minh (Intelligent Speed Assistance - ISA) có thể hiện thị giới hạn tốc độ cho người lái |
Liên minh châu Âu (EU) đã yêu cầu tất cả xe ô tô du lịch mới được bán ra từ tháng 7/2024 phải được trang bị hệ thống Hỗ trợ Giới hạn Tốc độ Thông minh (Intelligent Speed Assistance - ISA), một tính năng hỗ trợ người lái tuân thủ giới hạn tốc độ. Các hệ thống ISA hiện nay có thể hiển thị giới hạn tốc độ, phát cảnh báo bằng hình ảnh hoặc âm thanh khi xe vượt quá tốc độ cho phép và trên một số mẫu xe còn có thể phối hợp với hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng (Adaptive Cruise Control). Người lái thường có thể tắt hoặc ghi đè hệ thống, tuy nhiên ISA sẽ tự động kích hoạt trở lại mỗi khi xe khởi động.
Gần đây, một số cơ quan truyền thông quốc tế đưa tin rằng các nhà hoạch định chính sách châu Âu đang xem xét một hệ thống tiên tiến hơn, có khả năng tự động giới hạn tốc độ xe bằng dữ liệu định vị vệ tinh kết hợp với các cảm biến trên xe sau năm 2030. Tuy nhiên, trước mắt chưa có bất kỳ đề xuất chính thức hay dự thảo luật nào của Ủy ban châu Âu yêu cầu áp dụng công nghệ này. Những thông tin nói trên mới chỉ xuất phát từ các cuộc thảo luận và chưa trở thành một sáng kiến lập pháp chính thức.
Theo các báo cáo này, hệ thống trong tương lai có thể kết hợp dữ liệu định vị vệ tinh, bản đồ số và các cảm biến trên xe để xác định vị trí phương tiện, đối chiếu với giới hạn tốc độ tại khu vực đó và tự động giảm công suất động cơ nếu xe chạy quá tốc độ quy định. Những người ủng hộ cho rằng công nghệ này có thể góp phần giảm số vụ tai nạn liên quan đến tốc độ, trong khi các ý kiến phản đối lo ngại về độ chính xác, khả năng chấp nhận của người sử dụng cũng như nguy cơ hệ thống can thiệp không đúng thời điểm.
 |
| Châu Âu đang xem xét một hệ thống có khả năng tự động giới hạn tốc độ thông qua dữ liệu định vị vệ tinh |
Độ tin cậy của công nghệ ISA hiện nay vẫn là vấn đề được nhiều chuyên gia quan tâm. Phần lớn các hệ thống sử dụng kết hợp camera phía trước, dữ liệu GPS và bản đồ kỹ thuật số để xác định giới hạn tốc độ. Cho dù nhìn chung hoạt động khá hiệu quả, nhưng các hệ thống này vẫn có thể gặp sai sót do dữ liệu bản đồ chưa được cập nhật, biển báo tạm thời, biển báo bị che khuất hoặc camera nhận diện nhầm.
Những hạn chế này đã được tổ chức nghiên cứu an toàn ô tô Thatcham Research (Vương quốc Anh) chỉ ra trong các thử nghiệm thực tế gần đây. Theo tổ chức này, quy trình phê duyệt ISA hiện hành của châu Âu đánh giá độ chính xác dựa trên tổng quãng đường xe di chuyển, nhưng cách tiếp cận này chưa phản ánh đầy đủ trải nghiệm thực tế của người lái khi xe liên tục đi qua các khu vực có giới hạn tốc độ khác nhau.
Trong thử nghiệm của Thatcham Research, mẫu xe có kết quả thấp nhất vẫn đạt độ chính xác 91,3% theo phương pháp đánh giá hiện hành dựa trên quãng đường. Tuy nhiên, khi tính theo từng thời điểm thay đổi giới hạn tốc độ, tỷ lệ này giảm xuống còn 74,3%, đồng nghĩa hệ thống hiển thị sai giới hạn tốc độ trong khoảng một trên bốn lần chuyển vùng tốc độ. Ngay cả mẫu xe có kết quả tốt nhất cũng giảm từ 98,39% xuống còn 90,3% khi áp dụng phương pháp đánh giá theo từng sự kiện.
 |
Thatcham Research cũng ghi nhận một số trường hợp hệ thống hiển thị các giới hạn tốc độ không tồn tại trên đường công cộng tại Anh, ví dụ 8 km/h hoặc 160 km/h. Theo tổ chức này, việc liên tục đưa ra thông tin không chính xác có thể khiến người lái mất niềm tin vào hệ thống ISA. Điều này vốn đã là vấn đề khi ISA chỉ đóng vai trò cảnh báo, nhưng sẽ trở nên đáng lo ngại hơn nhiều nếu trong tương lai hệ thống được phép chủ động giảm tốc độ của xe.
Bên cạnh ISA, Quy định An toàn Chung (General Safety Regulation) của EU hiện nay cũng yêu cầu nhiều công nghệ hỗ trợ an toàn khác trên các mẫu xe mới, bao gồm hệ thống phát hiện buồn ngủ, cảnh báo mất tập trung của người lái, hộp ghi dữ liệu sự kiện (Event Data Recorder) và chuẩn bị sẵn kết nối để lắp đặt thiết bị khóa khởi động bằng kiểm tra nồng độ cồn (alcohol interlock). Các quy định này được đưa ra nhằm nâng cao an toàn giao thông, mặc dù một số tổ chức đại diện cho ngành công nghiệp ô tô và người sử dụng xe cho rằng việc ngày càng bổ sung nhiều hệ thống hỗ trợ bắt buộc có thể khiến phương tiện trở nên quá phụ thuộc vào công nghệ.
Ở thời điểm hiện tại, EU chưa có kế hoạch chính thức yêu cầu các xe mới phải trang bị hệ thống tự động giới hạn tốc độ bằng định vị vệ tinh. Nếu một đề xuất như vậy được đưa ra trong tương lai, nó nhiều khả năng sẽ phải trải qua quá trình đánh giá kỹ thuật, xem xét lập pháp và tham vấn công chúng trước khi có thể trở thành quy định bắt buộc. Các vấn đề về độ chính xác của hệ thống, sự chấp nhận của người sử dụng và trách nhiệm pháp lý cũng sẽ cần được giải quyết trước khi công nghệ này có thể được triển khai trên diện rộng.
Duy Thành
Copy link
