 |
| BYD Racco, mẫu xe điện nhỏ bé giá rẻ dành riêng cho thị trường Nhật Bản |
Trong bối cảnh thị trường ô tô nội địa tiếp tục đối mặt với nhu cầu tiêu dùng chững lại, Hiệp hội Xe Du lịch Trung Quốc (CPCA) đang đề xuất xây dựng một phân khúc xe điện giá rẻ tiêu chuẩn hóa, lấy cảm hứng từ hệ sinh thái kei car (xe kei) rất thành công của Nhật Bản. Đề xuất này hướng tới việc giúp xe điện dễ tiếp cận hơn với người cao tuổi và người dân khu vực nông thôn, đồng thời thay thế thị trường xe điện mini giá rẻ nhưng thiếu an toàn đã tồn tại nhiều năm qua tại Trung Quốc.
Theo ông Thôi Đông Thụ, Tổng thư ký Hiệp hội Xe Du lịch Trung Quốc, sự thu hẹp của phân khúc xe giá rẻ đang trở thành một trong những rào cản lớn đối với quá trình phục hồi của ngành ô tô Trung Quốc. Ông đưa ra đề xuất này trong một bài đăng trên WeChat hồi đầu tháng 5.
Mặc dù Trung Quốc vẫn là thị trường xe điện lớn nhất thế giới, nhưng nhu cầu tiêu dùng nhìn chung vẫn chưa thực sự đồng đều. Xe năng lượng mới (NEV) hiện chiếm hơn 60% lượng tiêu thụ ô tô mới tại nước này, tuy nhiên phần lớn tăng trưởng lại tập trung ở các mẫu xe cao cấp hơn. Dữ liệu từ CPCA cho thấy con số bán lẻ NEV trong tháng 4 đạt khoảng 860.000 xe, nhỉnh hơn tháng 3 nhưng vẫn thấp hơn cùng kỳ năm ngoái.
Ở phân khúc thấp hơn, hàng triệu người dân tại các thành phố nhỏ và khu vực nông thôn vẫn phụ thuộc vào những mẫu xe điện tốc độ thấp giá rẻ thường được gọi là “laotoule”, hay còn có biệt danh “niềm vui tuổi già”. Các mẫu xe này được người lớn tuổi ưa chuộng nhờ giá bán rất rẻ và dễ sử dụng, nhưng nhiều xe gần như không có các trang bị an toàn cơ bản như túi khí hay khung xe gia cố.
Giới chức Trung Quốc đã nhiều lần bày tỏ lo ngại về phân khúc này. Dữ liệu từ Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc trước đây cho thấy các xe điện tốc độ thấp liên quan tới khoảng 830.000 vụ tai nạn giao thông trong giai đoạn 2012-2016, khiến khoảng 18.000 người thiệt mạng. Trung Quốc đã bắt đầu siết chặt và cấm nhiều loại xe dạng này từ năm 2024, nhưng nhu cầu di chuyển giá rẻ tại khu vực nông thôn vẫn còn rất lớn.
 |
| BYD Racco ra mắt thị trường Nhật Bản |
Ông Thôi cho rằng Trung Quốc cần một giải pháp trung gian được quản lý rõ ràng, nằm giữa các mẫu EV cao cấp và xe điện mini không đạt chuẩn: những mẫu xe điện nhỏ gọn, giá phải chăng, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn nhưng vẫn đủ rẻ để tiếp cận nhóm khách hàng thu nhập thấp.
Để làm ví dụ, ông Thôi nhắc tới phân khúc kei car của Nhật Bản, một trong những phân khúc quan trọng nhất tại thị trường này. Kei car bị giới hạn nghiêm ngặt về kích thước và công suất, với chiều dài tối đa 3,4 m và động cơ dưới 660 cc. Phân khúc này chiếm khoảng 1/3 lượng tiêu thụ xe du lịch tại Nhật Bản trong nửa đầu năm 2025, nhờ các chính sách ưu đãi thuế và quy định riêng kéo dài nhiều thập kỷ.
Những mẫu xe như Honda N-Box đã giúp kei car trở thành phương tiện phổ biến tại Nhật Bản, trong khi các hãng như Suzuki hay Honda cũng đều xây dựng được cả hệ sinh thái xoay quanh phân khúc này.
Theo đề xuất của ông Thôi, Trung Quốc có thể áp dụng các tiêu chuẩn tương tự cho xe điện giá rẻ, bao gồm giới hạn kích thước thân xe, công suất mô-tơ và quãng đường di chuyển tối thiểu. Ông cũng đề xuất bổ sung hạng bằng lái C7 với quy trình thi đơn giản hơn dành cho người cao tuổi và người mới lái, nhằm giúp nhóm khách hàng nông thôn dễ tiếp cận xe điện hơn.
Đề xuất này cũng nhắc tới xu hướng phát triển xe điện cỡ nhỏ tại Châu Âu. Liên minh châu Âu (EU) gần đây đã đưa ra thêm các ưu đãi khí thải dành cho xe điện có chiều dài dưới 4,2 m, nhằm thúc đẩy các mẫu EV nhỏ và giá rẻ hơn. Những mẫu xe như Renault 5 E-Tech hay Volkswagen ID.Polo được cho là sẽ hưởng lợi từ chính sách này.
Ông Thôi cho rằng Trung Quốc có thể hỗ trợ phân khúc EV giá rẻ thông qua trợ giá mua xe, ưu đãi thuế cho người dân cấp huyện và người lớn tuổi, đồng thời mở rộng nhanh hạ tầng sạc tại khu vực nông thôn.
 |
| Mẫu xe điện giá rẻ Bestune Pony ở Trung Quốc |
Trên thực tế, một số hãng xe Trung Quốc đã bắt đầu đi theo hướng kể trên. BYD gần đây giới thiệu mẫu EV cỡ nhỏ mang tên Racco dành riêng cho thị trường Nhật Bản, cạnh tranh trực tiếp với Nissan Sakura và Mitsubishi eK X EV. Mẫu xe này có kích thước nằm sát giới hạn kei car, sử dụng pin Blade 20 kWh với tầm hoạt động khoảng 180 km theo tiêu chuẩn WLTC.
Trong khi đó, thị trường nội địa Trung Quốc cũng đã xuất hiện nhiều mẫu EV siêu rẻ cho thấy tiềm năng của phân khúc này. Những mẫu xe như Bestune Pony hay Chery QQ thu hút sự chú ý nhờ mức giá thấp hơn đáng kể so với phần lớn EV phổ thông hiện nay.
Ông Thôi cũng nói rằng việc xây dựng một phân khúc EV giá rẻ tiêu chuẩn hóa sẽ giúp các hãng xe Trung Quốc mở rộng xuất khẩu thuận lợi hơn. Các mẫu EV nhỏ gọn, giá thấp nhưng đáp ứng tiêu chuẩn an toàn quốc tế có thể phù hợp với những thị trường đang phát triển như Đông Nam Á và Ấn Độ, nơi xe cỡ nhỏ vẫn chiếm ưu thế.
Riêng trong tháng 4, Trung Quốc đã xuất khẩu hơn 400.000 xe điện, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh ở thị trường quốc tế. Nhiều chuyên gia nhận định một phân khúc EV giá rẻ được tiêu chuẩn hóa có thể trở thành động lực mới giúp xe điện Trung Quốc mở rộng nhanh hơn tại các thị trường đang phát triển.
Duy Thành
Copy link
