 |
| Cuộc điều tra độc lập từ kênh YouTube "Ziroth" cho thấy rằng pin thể rắn của Donut Lab thực tế chỉ là pin lithium-ion thông thường |
Từng gây chú ý tại CES 2026 hồi đầu năm nay với những tuyên bố đầy tham vọng về công nghệ pin thể rắn, công ty khởi nghiệp Phần Lan Donut Lab hiện đang đối mặt với những nghi vấn nghiêm trọng về tính xác thực của công nghệ này. Một cuộc điều tra độc lập quy mô lớn do nhà nghiên cứu pin Ryan Inis Hughes, chủ kênh YouTube "Ziroth", thực hiện đã kết luận rằng loại pin được Donut Lab quảng bá là pin thể rắn hoàn toàn thực chất nhiều khả năng chỉ là pin lithium-ion thông thường.
Như đã biết, Donut Lab tạo tiếng vang tại CES 2026 khi giới thiệu loại pin mà hãng gọi là công nghệ pin thể rắn hoàn toàn đã sẵn sàng cho sản xuất hàng loạt. Theo công bố của công ty, bộ pin này có mật độ năng lượng 400 Wh/kg, tuổi thọ tới 100.000 chu kỳ sạc, khả năng sạc đầy chỉ trong 5 phút, không sử dụng vật liệu đất hiếm và loại bỏ hoàn toàn nguy cơ mất kiểm soát nhiệt. Nếu được xác nhận, đây sẽ là bước nhảy vọt rất lớn so với các loại pin lithium-ion hiện nay, vốn thường chỉ đạt khoảng một nửa mật độ năng lượng này và có tuổi thọ thấp hơn đáng kể.
Những tuyên bố trên đặc biệt gây chú ý bởi hầu hết các nhà sản xuất pin lớn trên thế giới vẫn cho rằng việc thương mại hóa pin thể rắn hoàn toàn ở quy mô lớn khó có thể diễn ra trước cuối thập niên này. Các tập đoàn như Toyota hay CATL vẫn đang trong quá trình phát triển công nghệ với mục tiêu đưa sản phẩm ra thị trường từ khoảng năm 2027 đến 2030.
Theo Hughes, cuộc điều tra có sự tham gia của hơn 20 chuyên gia pin độc lập và các nhà nghiên cứu từ nhiều tổ chức khoa học khác nhau. Kết luận chung là những dữ liệu hiện có đều cho thấy cell pin được thử nghiệm sử dụng hóa học lithium-ion thông thường thay vì cấu trúc pin natri-ion thể rắn như Donut Lab tuyên bố.
Video kênh YouTube "Ziroth" của nhà nghiên cứu pin Ryan Inis Hughes công khai kết quả điều tra pin thể rắn Donut Lab
Cụ thể hơn, YouTuber đưa ra hai bằng chứng kỹ thuật được xem là quan trọng nhất. Thứ nhất là đặc tính điện áp thu được từ các thử nghiệm tại Trung tâm Nghiên cứu Kỹ thuật Phần Lan VTT. Cell pin được ghi nhận hoạt động ở mức khoảng 3,7 đến 3,8 V khi đạt 50% trạng thái sạc. Đây là mức điện áp đặc trưng của các cell lithium-ion sử dụng hóa học NCM giàu nickel, trong khi pin natri-ion thường có điện áp thấp hơn đáng kể ở cùng điều kiện.
Bằng chứng thứ hai đến từ dữ liệu giãn nở của cell pin trong quá trình sạc. Khi pin hoạt động, vật liệu điện cực sẽ giãn nở theo những quy luật nhất định. Theo các chuyên gia tham gia điều tra, cell của Donut Lab xuất hiện một điểm gãy đặc trưng trên đường cong giãn nở tại vùng 50-70% dung lượng, dấu hiệu thường thấy ở cực âm graphite của pin lithium-ion.
 |
| So sánh biểu đồ giãn nỡ khi sạc pin giữa pin lithium-ion thông thường và pin Donut Lab |
Điều này đặc biệt quan trọng bởi ion natri có kích thước lớn hơn nhiều và không thể chèn vào cấu trúc graphite theo cách tương tự ion lithium. Nói cách khác, dấu hiệu của cực âm graphite được xem là bằng chứng mạnh mẽ cho thấy đây là pin lithium-ion.
Nhóm điều tra cũng tính toán lại mật độ năng lượng dựa trên dữ liệu thử nghiệm công khai. Với dung lượng khoảng 94 Wh và khối lượng cell 315 g được Donut Lab công bố tại CES, mật độ năng lượng thực tế chỉ đạt khoảng 298 Wh/kg. Đây vẫn là mức rất tốt đối với pin lithium-ion hiện đại nhưng thấp hơn đáng kể so với con số 400 Wh/kg mà công ty quảng bá.
Nghi vấn về nguồn gốc công nghệ và quy trình thẩm định
 |
Không chỉ dừng lại ở đó, cuộc điều tra còn cho biết công nghệ pin của Donut Lab có nguồn gốc từ công ty Đức CT Coatings. Công ty này được cho là đã cung cấp công nghệ pin cho Donut Lab và công ty liên kết Nordic Nano.
Ông Lauri Peltola, cựu Giám đốc Thương mại của Nordic Nano, cho biết cả Nordic Nano lẫn Donut Lab đều không sở hữu chuyên môn sâu về hóa học pin hoặc sản xuất pin. Các bên liên quan chủ yếu dựa vào những thông tin do đối tác cung cấp.
Theo Peltola, trước khi công nghệ được công bố tại CES, Donut Lab đã khẳng định với Nordic Nano rằng hãng đã hoàn tất quá trình thẩm định kỹ thuật nội bộ một cách toàn diện và có thể tự tin giới thiệu sản phẩm ra công chúng. Tuy nhiên, các email nội bộ bị rò rỉ mà nhóm điều tra thu thập được cho thấy Donut Lab vẫn đang yêu cầu đối tác cung cấp bằng chứng để chứng minh những thông số nổi bật mà họ đã công bố.
Một số nhà nghiên cứu tham gia điều tra cũng đặt câu hỏi về năng lực kỹ thuật của CT Coatings. Đại diện từ Fraunhofer Society được dẫn lời cho biết các cuộc trao đổi với công ty này để lại ấn tượng rằng họ chưa thực sự hiểu rõ một số nguyên lý cơ bản của công nghệ pin.
Tuyên bố về xe thương mại cũng bị đặt dấu hỏi
 |
Bên cạnh vấn đề hóa học pin, cuộc điều tra còn nhắm tới tuyên bố rằng công nghệ này đã được ứng dụng trên xe thương mại. Donut Lab từng cho biết những chiếc mô tô điện sử dụng bộ pin mới sẽ được sản xuất trong quý I/2026. Tuy nhiên, các tài liệu nội bộ được công bố sau đó cho thấy những chiếc xe đầu tiên thực chất được sử dụng cho đội xe nội bộ nhằm hoàn thiện quy trình sản xuất trước khi giao tới khách hàng.
Theo định nghĩa thông thường trong ngành công nghiệp ô tô và xe máy, đây vẫn được xem là xe tiền sản xuất thay vì xe thương mại chính thức. Hơn nữa, cuộc điều tra cũng chỉ ra rằng CEO Marko Lehtimäki sau đó đã thừa nhận cell pin được VTT thử nghiệm không phải là cell pin cuối cùng dự kiến trang bị trên các mẫu xe giao tới khách hàng.
Hơn 25 triệu USD từ các nhà đầu tư nhỏ lẻ
Một trong những yếu tố khiến vụ việc thu hút sự quan tâm lớn là quy mô huy động vốn của Donut Lab. Theo các báo cáo được công bố, công ty đã huy động khoảng 25 triệu USD từ hơn 1.300 nhà đầu tư, phần lớn là nhà đầu tư cá nhân. Sau màn ra mắt tại CES 2026 và những tuyên bố liên quan đến pin thể rắn, định giá của Donut Lab được cho là đã tăng lên khoảng 1,25 tỷ USD.
Nhóm điều tra cho rằng nhiều nhà đầu tư đã rót vốn dựa trên các kết quả thẩm định nội bộ do chính công ty khởi nghiệp Phần Lan cung cấp, thay vì những đánh giá độc lập từ các tổ chức chuyên môn bên ngoài.
Một số báo cáo cho biết các cơ quan chức năng tại Phần Lan hiện đã tiếp nhận đơn khiếu nại liên quan tới những tuyên bố của Donut Lab. Tuy nhiên, Donut Lab và Nordic Nano đều phủ nhận mọi hành vi sai phạm.
Sau khi video điều tra của YouTuber Hughes được công bố, Donut Lab cũng phát đi tuyên bố chính thức bác bỏ các cáo buộc. "Chúng tôi hoàn toàn đứng sau các dữ liệu kỹ thuật và những cam kết đã công bố, đồng thời xem đó là trách nhiệm hết sức nghiêm túc. Niềm tin của các đối tác, nhà đầu tư và khách hàng có ý nghĩa tối quan trọng đối với chúng tôi. Công nghệ pin Donut vẫn đang được phát triển đúng tiến độ”.
Những thách thức của pin thể rắn
Vụ việc đáng quan tâm kể trên diễn ra trong bối cảnh ngành công nghiệp xe điện đang đặt nhiều kỳ vọng vào pin thể rắn. Công nghệ này được xem là một trong những hướng phát triển hứa hẹn nhất nhằm tăng phạm vi hoạt động, rút ngắn thời gian sạc, cải thiện độ an toàn và kéo dài tuổi thọ pin.
Tuy nhiên, các chuyên gia trong ngành từ lâu đã cảnh báo rằng việc đồng thời đạt được tất cả những lợi ích đó là một bài toán cực kỳ khó khăn. Dù nhiều tập đoàn lớn đang đầu tư hàng tỷ USD vào nghiên cứu pin thể rắn, câu chuyện của Donut Lab một lần nữa cho thấy những tuyên bố đột phá cần đi kèm những bằng chứng thuyết phục tương xứng.
Ít nhất ở thời điểm hiện tại, các dữ liệu kỹ thuật được công bố công khai đang cho thấy nhiều dấu hiệu cho thấy cell pin của Donut Lab là một loại pin lithium-ion hiệu suất cao, thay vì công nghệ pin thể rắn hoàn toàn mang tính cách mạng như công ty từng tuyên bố. Quyết định cuối cùng sẽ phụ thuộc vào kết luận của các cơ quan chức năng và các cuộc điều tra tiếp theo.
Duy Thành
Copy link
