Ford chính thức khai tử bán tải điện F-150 Lightning, sẽ ra mắt phiên bản EREV đi trên 1.100 km

Hình ảnh xe bán tải điện Ford F-150 Lighning trong nhà máy sản xuất

Bắt đầu được giao tới tay khách hàng trong năm 2022, Ford F-150 Lightning từng được xem là một cột mốc quan trọng đối với lĩnh vực xe điện tại Mỹ. Việc điện hóa mẫu bán tải bán chạy nhất nước này đã giúp Ford mang công nghệ không phát thải, mô-men xoắn tức thì, khả năng sạc hai chiều và thậm chí là cấp điện cho cả ngôi nhà vào một hình thái phương tiện vốn đã rất quen thuộc với người tiêu dùng Mỹ trong suốt nhiều thập kỷ.

Tuy nhiên, bên cạnh những đột phá về mặt kỹ thuật, F-150 Lightning cũng bộc lộ rõ những thách thức khi áp dụng điện hóa hoàn toàn cho phân khúc bán tải cỡ lớn. Mức giá cao, phạm vi di chuyển thực tế bị suy giảm đáng kể khi kéo hoặc chở nặng, cùng với tốc độ tiếp nhận xe điện chậm trong nhóm khách hàng bán tải đã kìm hãm nhu cầu. Lượng tiêu thụ của Lightning chỉ chiếm một phần rất nhỏ so với các phiên bản F-150 dùng động cơ xăng và hybrid, và Ford cũng thừa nhận mẫu xe này được bán ra trong tình trạng thua lỗ.

Trong cuộc họp báo hôm thứ Hai (15/12), Ford xác nhận F-150 Lightning thế hệ hiện tại đã chính thức kết thúc vòng đời sản xuất. “Chúng tôi thực tế đã kết thúc việc sản xuất phiên bản Lightning đời 2025 ngay trong tháng này. Quyết định này xuất phát từ nhiều thực tế của thị trường và thị hiếu của khách hàng,” ông Andrew Frick, Chủ tịch Ford Blue và Ford Model e, cho biết trong cuộc gọi với các phóng viên. Ford sẽ không nối lại sản xuất cho các đời xe tiếp theo, đồng nghĩa Lightning tạm thời biến mất khỏi danh mục sản phẩm cho đến khi có phiên bản kế nhiệm.

Đáng chú ý, phiên bản kế nhiệm đó sẽ không còn là một mẫu bán tải thuần điện. Thay vào đó, Ford công bố thế hệ F-150 Lightning tiếp theo sẽ chuyển sang cấu hình xe điện mở rộng phạm vi (EREV), kết hợp bộ pin dung lượng lớn với một động cơ xăng đóng vai trò máy phát điện. Với cấu hình này, Ford kỳ vọng tổng tầm hoạt động của xe sẽ vượt mốc 700 dặm (1.126 km).

“Chúng tôi đã học được rất nhiều từ thế hệ EV đầu tiên, và chúng tôi hiểu rằng với nhiều chủ xe bán tải, khả năng kéo tải nặng trên quãng đường dài là điều không thể thỏa hiệp,” ông Frick nói. Ông mô tả Lightning EREV là “một bước tiến lớn”, nhấn mạnh rằng xe sẽ vận hành chủ yếu như một xe điện, nhưng vẫn mang lại sự tự tin về tầm hoạt động và hiệu suất kéo đường dài tốt hơn.

“Khách hàng điển hình sẽ trải qua 9 trên 10 ngày chỉ bằng điện. Xe sẽ có khả năng kéo mà không bị suy giảm tầm hoạt động, điều này rất quan trọng với người dùng bán tải,” Frick cho biết thêm. Tương tự Lightning hiện tại, phiên bản EREV cũng sẽ duy trì khả năng cấp điện cho các thiết bị bên ngoài, cho dù Ford chưa công bố giá bán hay thời điểm ra mắt cụ thể.

Ford đồng thời cũng xác nhận hãng đã hủy bỏ kế hoạch phát triển mẫu bán tải điện cỡ lớn thế hệ mới, có tên nội bộ là Ford T3. Bà Lisa Drake, Phó Chủ tịch phụ trách các chương trình nền tảng công nghệ và hệ thống EV của Ford, cho biết công ty mới chỉ “triển khai một phần” quá trình phát triển T3 và mẫu xe này vẫn còn cách thời điểm ra mắt vài năm. Bà không làm rõ liệu Lightning EREV có sử dụng nền tảng khung gầm đã phát triển cho T3 hay sẽ là một kiến trúc hoàn toàn khác.

Việc chính thức khai tử Lightning diễn ra sau giai đoạn tạm ngưng do hỏa hoạn tại một nhà cung ứng nhôm, sự cố cũng gây ảnh hưởng tới toàn bộ dây chuyền sản xuất F-150. Ford đã ưu tiên khôi phục sản xuất các phiên bản F-150 dùng động cơ xăng và hybrid, vì biên lợi nhuận cao hơn và nhu cầu thị trường ổn định hơn. Nhân sự tại Trung tâm xe điện Rouge hiện đang được điều chuyển sang hỗ trợ ca sản xuất thứ ba tại nhà máy Dearborn Truck Plant.

Mặc dù từng đặt mục tiêu bán ra tới 150.000 chiếc Lightning mỗi năm, nhưng con số thực tế chưa bao giờ vượt quá khoảng 40.000 xe mỗi năm. Ford có thể viện dẫn tốc độ tăng trưởng EV chậm hơn dự đoán của toàn ngành, cũng như vị thế Lightning là mẫu bán tải điện bán chạy nhất trong năm. Tuy nhiên, bản thân sản phẩm này cũng đối mặt với những vấn đề nội tại. Giá bán thực tế thường dao động trong khoảng 60.000 – 90.000 USD (1,58 – 2,37 tỷ đồng), cao hơn đáng kể so với mức khởi điểm 40.000 USD (1,05 tỷ đồng) từng được công bố ban đầu. Điều này khiến Lightning phải cạnh tranh trực tiếp với các mẫu F-150 động cơ xăng có thiết kế gần như giống hệt, trang bị tương đương nhưng giá rẻ hơn từ 10.000 – 15.000 USD (263 -395 triệu đồng) và quen thuộc hơn với khách hàng mục tiêu.

Các lãnh đạo Ford cũng thừa nhận những lực cản lớn từ thị trường. “Một số dự báo ban đầu đã đặt mức độ phổ cập EV cao hơn rất nhiều so với thực tế,” ông Frick nói, đồng thời dẫn ra những thay đổi trong môi trường pháp lý, chính sách ưu đãi thuế cho doanh nghiệp và người tiêu dùng, cũng như chi phí pin “không giảm như kỳ vọng”.

Hiện nay, EREV đang nổi lên như một giải pháp thay thế cho xe điện thuần túy, đặc biệt tại Trung Quốc, nơi cấu hình này đang phát triển nhanh chóng. Tại Mỹ, hướng đi mới của Ford sẽ đưa Lightning EREV vào thế cạnh tranh với các mẫu như Scout Harvester hay Ram 1500 REV.

Bên cạnh phân khúc bán tải, Ford cũng công bố một loạt điều chỉnh trong chiến lược EV. Trong đó, kế hoạch phát triển một mẫu xe van điện thương mại mới cho thị trường Châu Âu đã bị hủy bỏ. Tại tổ hợp BlueOval City, Trung tâm xe điện Tennessee sẽ được đổi tên thành Tennessee Truck Plant và chuyển sang sản xuất “các mẫu bán tải động cơ xăng có giá phải chăng”. Một nhà máy pin EV tại Kentucky cũng sẽ được sử dụng để sản xuất các hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin, bao gồm cả các ứng dụng cho trung tâm dữ liệu AI.

Đây không phải lần đầu Ford điều chỉnh hướng đi với xe điện. Mùa hè năm ngoái, hãng đã chuyển một mẫu SUV điện ba hàng ghế sang cấu hình hybrid và trì hoãn dự án T3. Những thay đổi gần đây về tiêu chuẩn tiêu thụ nhiên liệu tại Mỹ, cùng với việc các ưu đãi thuế cho EV kết thúc, càng làm giảm áp lực phải chuyển đổi nhanh sang thị trường thuần điện.

Dù vậy, Ford vẫn tái khẳng định cam kết với xe điện thuần túy ở các phân khúc khác. Hãng tiếp tục đặt niềm tin vào nền tảng khung gầm Universal Electric Vehicle, một dòng EV sản xuất ở Mỹ nhằm cạnh tranh với các đối thủ giá rẻ toàn cầu. “Chúng tôi thực sự hào hứng với các sản phẩm Universal Electric Vehicle; đó là những mẫu EV thuần túy mà chúng tôi sẽ tập trung,” ông Frick nói, đồng thời cho biết một mẫu bán tải điện cỡ nhỏ, giá khoảng 30.000 USD (790 triệu đồng), vẫn được lên kế hoạch ra mắt vào năm 2027.

Duy Thành