Trung Quốc triệu hồi hàng triệu xe điện vì tay nắm cửa cơ khí khó nhận diện

Sau nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng, tay nắm cửa ẩn trên nhiều mẫu xe điện đang chịu sự giám sát chặt hơn tại Trung Quốc

Tay nắm cửa ẩn và các loại tay nắm vận hành bằng điện tử đang ngày càng chịu sự giám sát chặt chẽ tại Trung Quốc về an toàn, đặc biệt là sau một số vụ tai nạn trong đó xe mất nguồn điện sau va chạm nghiêm trọng. Thị trường xe năng lượng mới lớn nhất thế giới đã phản ứng bằng cả việc siết chặt quy định và triển khai chiến dịch triệu hồi quy mô lớn đối với các xe đang lưu hành.

Theo tiêu chuẩn bắt buộc GB 48001-2026 của Trung Quốc, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, mọi cửa trên ô tô mới, ngoại trừ cửa hậu, phải có tay nắm bên ngoài và bên trong có khả năng vận hành bằng cơ khí. Tay nắm cửa bên ngoài cũng phải có đủ không gian để thao tác bằng tay. Các yêu cầu mới này về cơ bản sẽ loại bỏ những loại tay nắm cửa hoàn toàn ẩn và chỉ dựa vào cơ cấu kích hoạt điện tử. Những mẫu xe đã được cấp chứng nhận kiểu loại trước đó sẽ có thời gian chuyển tiếp, với toàn bộ các mẫu xe liên quan phải đáp ứng quy định mới trước ngày 1/1/2029.

Trung Quốc cũng bắt đầu xử lý vấn đề trên những xe đã được bán ra thị trường. Vào ngày 21/8 vừa qua, Tổng cục Quản lý Thị trường Nhà nước Trung Quốc (SAMR) công bố một loạt đợt triệu hồi liên quan đến các mẫu xe của Tesla, Xiaomi, Leapmotor, Xpeng, Geely, Zeekr, Chery, Dongfeng, BAIC BluePark và FAW cùng một số hãng khác. Các đợt triệu hồi chủ yếu tập trung vào cơ cấu mở cửa cơ khí khẩn cấp bên trong xe, vốn có thể khó nhận biết và thao tác do màu sắc tương đồng với phần ốp nội thất xung quanh. Trong một vụ tai nạn nghiêm trọng khiến hệ thống điện áp thấp của xe ngừng hoạt động, vấn đề này có thể khiến hành khách khó thoát ra ngoài hoặc lực lượng cứu hộ khó tiếp cận bên trong xe.

Tesla là cái tên chiếm phần lớn số xe trong chiến dịch này. Theo cơ quan quản lý Trung Quốc, đợt triệu hồi bao gồm 973.156 chiếc Model 3 và 1.956.713 chiếc Model Y sản xuất nội địa, cùng 35.590 chiếc Model 3, 8.328 chiếc Model X và 2.123 chiếc Model S nhập khẩu. Tổng cộng, có 2.975.910 xe Tesla nằm trong đợt triệu hồi liên quan đến cơ cấu mở cửa, dự kiến bắt đầu từ ngày 25/9/2026.

Biện pháp khắc phục của Tesla không yêu cầu thay thế toàn bộ tay nắm cửa. Hãng sẽ bổ sung nhãn cảnh báo để xác định vị trí cơ cấu mở cửa cơ khí khẩn cấp bên trong xe, đồng thời phát hành bản cập nhật phần mềm qua mạng để xe tự động hạ kính cửa sổ sau một vụ va chạm nghiêm trọng. Những biện pháp này nhằm giúp hành khách dễ dàng thoát khỏi xe hơn và tạo điều kiện cho lực lượng cứu hộ tiếp cận khoang hành khách khi hệ thống điện áp thấp của xe đã bị vô hiệu hóa.

Xiaomi cũng nằm trong số các nhà sản xuất bị ảnh hưởng. SAMR đã yêu cầu triệu hồi 339.069 chiếc Xiaomi SU7 đời 2024 được sản xuất trong khoảng thời gian từ ngày 8/8/2024 đến 4/3/2026, cùng 51.366 xe khác được sản xuất từ ngày 27/12/2023 đến 16/8/2024. Xiaomi sẽ bổ sung nhãn cảnh báo cho cơ cấu mở cửa cơ khí khẩn cấp, đồng thời cập nhật phần mềm để tối ưu logic khóa cửa trung tâm và cơ chế hạ kính sau va chạm.

Các động thái của cơ quan quản lý diễn ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều lo ngại về khả năng mở cửa điện tử khi xe mất nguồn. Tesla đặc biệt nhận được sự chú ý tại Mỹ, nơi hệ thống cửa vận hành bằng điện của hãng đã được các cơ quan quản lý xem xét và điều tra sau một số vụ tai nạn. Tháng 12/2025, Bloomberg đưa tin đã xác định ít nhất 15 trường hợp tử vong trong 12 vụ việc tại Mỹ trong khoảng một thập kỷ, khi hành khách hoặc lực lượng cứu hộ không thể mở cửa những chiếc Tesla gặp tai nạn và bốc cháy. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa thiết kế cửa là nguyên nhân duy nhất hoặc trực tiếp dẫn đến những trường hợp tử vong nói trên.

Động thái siết chặt quy định của Trung Quốc cũng thu hút sự chú ý sau một số vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến xe năng lượng mới. Hồi tháng 3/2025, một chiếc Xiaomi SU7 chở ba sinh viên đại học đã đâm vào rào chắn trên đường cao tốc và bốc cháy, khiến cả ba người trên xe thiệt mạng. Xiaomi cho biết vụ cháy xảy ra do hệ thống xe bị hư hỏng nghiêm trọng sau va chạm. Vụ tai nạn sau đó trở thành một trong những sự kiện làm dấy lên tranh luận về khả năng tiếp cận xe trong tình huống khẩn cấp và mức độ an toàn của các loại cửa vận hành bằng điện tử.

Duy Thành