 |
| BYD vượt Tesla về lượng xe điện bán ra trên toàn cầu là một mốc son của hãng xe Trung Quốc. |
Báo cáo Global Automaker Rating (Xếp hạng Các nhà sản xuất Ô tô Toàn cầu) lần thứ ba do Hội đồng Quốc tế về Giao thông Vận tải Sạch (ICCT) công bố gần đây cho thấy Trung Quốc hiện dẫn đầu thế giới về sản xuất và tiêu thụ xe điện. Các hãng xe Trung Quốc không chỉ chiếm lĩnh thị trường nội địa mà còn nổi bật về hiệu suất, tỷ lệ xe điện trong danh mục sản phẩm và tốc độ chuyển đổi sang các dòng xe không phát thải (ZEV).
Theo nghiên cứu của ICCT, Trung Quốc đang bán ra hơn 11 triệu xe điện mỗi năm, tương đương hơn 50% lượng tiêu thụ xe điện toàn cầu. Đây là con số thể hiện rõ vai trò trung tâm của nước này trong việc chuyển dịch sang phương tiện giao thông bền vững trên toàn cầu. Quy mô thị trường trong nước cùng với các chính sách khuyến khích của chính phủ đã tạo ra động lực tăng trưởng vượt trội cho ngành công nghiệp xe điện của Trung Quốc.
Các nhà sản xuất như Geely và SAIC đã đạt tỷ lệ xe điện chiếm 50% tổng lượng tiêu thụ, sớm hoàn thành mục tiêu đề ra cho năm 2025 trước thời hạn cả năm. Trong bảng xếp hạng của ICCT, năm hãng xe Trung Quốc giữ toàn bộ vị trí dẫn đầu về mức độ bao phủ phân khúc xe không phát thải, và năm trong sáu công ty dẫn đầu về tỷ lệ tiêu thụ xe điện cũng là từ Trung Quốc.
Trong khi đó, các nhà sản xuất ô tô tại Mỹ và châu Âu đang phải nỗ lực rút ngắn khoảng cách. Nhưng họ vẫn bị cản trở bởi thách thức kép gồm: tốc độ đổi mới công nghệ chậm và môi trường chính sách thiếu ổn định hoặc chưa rõ ràng.
 |
| Bảng xếp hạng Global Automaker Rating 2024 của ICCT |
Báo cáo năm nay cũng ghi nhận một cột mốc quan trọng là trong năm 2024, BYD chính thức vượt Tesla về lượng tiêu thụ xe điện chạy pin (BEV) toàn cầu lần đầu tiên. Cụ thể hơn, lượng tiêu thụ BEV của BYD đã tăng 25%, trong khi tổng lượng tiêu thụ kết hợp BEV và plug-in hybrid tăng đến 47% so với cùng kỳ năm trước. Tuy vậy, cả BYD và Tesla vẫn nằm trong nhóm “Dẫn đầu”, cho thấy hai hãng đang giữ vững sức mạnh cạnh tranh toàn cầu.
Một điểm tích cực khác từ báo cáo là việc nhiều hãng đã cải tiến hiệu suất xe điện nhờ các dòng xe thế hệ mới với công nghệ tân tiến hơn. Những cải tiến nổi bật bao gồm mức tiêu thụ năng lượng tốt hơn, tốc độ sạc nhanh hơn và phạm vi hoạt động xa hơn.
“Đánh giá của chúng tôi cho thấy hiệu suất công nghệ của BEV đã được cải thiện rõ rệt trên toàn ngành,” bà Zifei Yang, Trưởng bộ phận xe du lịch toàn cầu của ICCT cho biết. “GM và Honda đã có những bước tiến lớn khi tung ra các mẫu xe hiệu suất cao cho danh mục sản phẩm trước đó còn hạn chế, trong khi các công ty như Geely, Changan và Chery cũng cải thiện đáng kể với các dòng xe điện hiệu suất cao mới.”
Ấn Độ cũng đạt được bước tiến đáng kể khi Tata Motors lần đầu tiên được ICCT chuyển từ nhóm “tụt hậu” sang nhóm “đang chuyển đổi”, nhờ ra mắt các mẫu EV mới và triển khai nhiều chương trình tái chế và tái sử dụng pin. Tại Đông Á, các nhà sản xuất xe Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn đang chậm hơn mặt bằng chung, song có dấu hiệu chuyển biến. Honda vừa tung ra mẫu BEV đầu tiên tại thị trường Mỹ, trong khi Nissan đã công bố rõ ràng mục tiêu về phát triển xe không phát thải.
 |
| Xe điện tiếp tục duy trì sự tăng trưởng tại nhiều nơi trên thế giới |
Đối với năm nay, ICCT cũng giới thiệu một chỉ số mới trong bảng xếp hạng gọi là: “thép xanh”. Vì thép là nguồn phát thải khí lớn thứ hai trong sản xuất xe ô tô (chỉ sau bộ pin), việc các hãng cam kết sử dụng thép sản xuất bằng năng lượng tái tạo được coi là một bước tiến quan trọng để giảm tác động môi trường từ chuỗi cung ứng. Các hãng xe châu Âu như Mercedes-Benz, BMW và Volkswagen đều đã được đánh giá cao trong hạng mục này.
Ông Drew Kodjak, CEO của ICCT, nhận định: “Sự phát triển nhanh chóng của thị trường xe điện tại Trung Quốc đã tạo ra lợi thế rõ rệt về công nghệ và sản xuất cho các công ty tại đây. Đối với ngành công nghiệp ô tô toàn cầu, đây không còn chỉ là chuyện đạt được các mục tiêu trong tương lai, mà là việc duy trì khả năng cạnh tranh ngay từ hôm nay trong một thị trường đang bứt phá mạnh mẽ.”
Dù đạt được những thành tựu đáng khen, nhưng BYD cũng đang đối mặt với nhiều chỉ trích vì phát động cuộc chiến giá tại thị trường Trung Quốc. Kể từ đầu năm 2024 cho đến nay, hãng đã có nhiều lần hạ giá các mẫu xe chủ lực nhằm giành thêm thị phần và gây áp lực lên các đối thủ như Chery và Geely. Chiến lược này bị đánh giá là có thể gây mất cân bằng thị trường, làm suy yếu biên lợi nhuận trong toàn ngành và tạo ra rào cản cho các doanh nghiệp nhỏ hơn vốn khó cạnh tranh về quy mô sản xuất.
Vào cuối tháng 5 năm 2025, BYD đã khởi xướng một cuộc chiến giá mới và khiến tình hình càng trở nên nghiêm trọng. Các hiệp hội ngành và cơ quan quản lý Trung Quốc đã bày tỏ lo ngại trước làn sóng cạnh tranh giá cả ngày càng gay gắt. Trong đó, Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Trung Quốc (CAAM) đã phải kêu gọi chấm dứt chiến lược giảm giá mạnh đang đe dọa làm mất ổn định thị trường nội địa.
Duy Thành
Copy link
