 |
| Phụ huynh cần nắm chính xác cách sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô để trang bị này có thể phát huy tối đa hiệu quả. |
Nhiều nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra rằng ghế an toàn cho trẻ em có thể giảm đáng kể nguy cơ tử vong và chấn thương nghiêm trọng trong các vụ tai nạn giao thông. Tuy nhiên, hiệu quả này chỉ đạt được khi phụ huynh lựa chọn đúng loại ghế, lắp đặt chính xác và sử dụng theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.
Trên thực tế, không ít gia đình đã đầu tư những mẫu ghế chất lượng nhưng vẫn vô tình mắc phải những sai lầm tưởng chừng rất nhỏ, từ việc cài dây đai chưa đúng, chuyển sang loại ghế mới quá sớm cho đến sử dụng ghế đã hết hạn. Những lỗi này có thể làm giảm đáng kể khả năng bảo vệ của ghế trong tình huống khẩn cấp.
Dưới đây là 7 sai lầm phổ biến mà phụ huynh nên tránh để trẻ luôn được bảo vệ tốt nhất trên mỗi hành trình.
Chuyển sang ghế quay về phía trước quá sớm
Một trong những sai lầm phổ biến nhất là cho trẻ chuyển sang ghế quay mặt về phía trước ngay khi biết ngồi hoặc vừa tròn 1 tuổi. Nhiều phụ huynh cho rằng đây là thời điểm phù hợp vì trẻ đã cứng cáp hơn, có thể quan sát phía trước và ít quấy khóc hơn. Tuy nhiên, điều này chưa phản ánh đúng khả năng chịu lực của cơ thể trẻ nhỏ.
Ở những năm đầu đời, phần đầu của trẻ chiếm tỷ lệ lớn so với toàn bộ cơ thể, trong khi hệ cơ cổ và cột sống vẫn đang trong quá trình phát triển. Khi xảy ra va chạm trực diện, đầu sẽ tiếp tục lao về phía trước với quán tính rất lớn. Nếu trẻ ngồi quay mặt theo chiều xe chạy, toàn bộ lực tác động sẽ dồn lên vùng cổ, làm tăng nguy cơ chấn thương nghiêm trọng.
Ngược lại, ghế quay ngược chiều xe chạy sẽ giúp phân tán lực va chạm lên toàn bộ lưng, vai và đầu của trẻ, thay vì tập trung vào vùng cổ. Chính vì vậy, nhiều tổ chức an toàn giao thông trên thế giới đều khuyến nghị nên để trẻ ngồi quay ngược càng lâu càng tốt, ít nhất cho đến khi đạt giới hạn chiều cao hoặc cân nặng mà nhà sản xuất ghế quy định. Việc chuyển sang ghế quay về phía trước chỉ nên thực hiện khi trẻ thực sự đã vượt quá giới hạn này, thay vì dựa hoàn toàn vào độ tuổi.
Chọn ghế chỉ theo độ tuổi thay vì chiều cao và cân nặng
 |
Không ít phụ huynh khi mua ghế an toàn chỉ hỏi "ghế dành cho trẻ mấy tuổi", trong khi đây chỉ là thông số mang tính tham khảo. Trên thực tế, tiêu chí quan trọng hơn luôn là chiều cao và cân nặng của trẻ, bởi đây mới là cơ sở để nhà sản xuất thiết kế hệ thống dây đai, khung ghế và khả năng hấp thụ lực.
Ví dụ, hai trẻ cùng ba tuổi có thể chênh nhau vài kilogram hoặc hàng chục centimet chiều cao. Nếu sử dụng cùng một loại ghế, một trẻ có thể vẫn nằm trong giới hạn an toàn, trong khi trẻ còn lại đã vượt quá khả năng bảo vệ mà ghế được thiết kế.
Việc sử dụng ghế không phù hợp có thể khiến dây đai nằm sai vị trí trên vai hoặc hông, phần tựa đầu không còn nâng đỡ đúng cách, đồng thời làm giảm hiệu quả bảo vệ khi xảy ra va chạm. Trước khi mua hoặc tiếp tục sử dụng ghế, phụ huynh nên kiểm tra kỹ thông số về chiều cao và cân nặng mà nhà sản xuất công bố, đồng thời đánh giá xem trẻ đã đến thời điểm chuyển sang nhóm ghế tiếp theo hay chưa.
Cài dây đai quá lỏng hoặc để trẻ mặc áo khoác dày
 |
Một chiếc ghế an toàn chỉ có thể phát huy tác dụng nếu dây đai giữ trẻ đúng vị trí trong suốt quá trình va chạm. Tuy nhiên, đây cũng là lỗi mà nhiều gia đình mắc phải nhất trong quá trình sử dụng hàng ngày.
Nhiều phụ huynh lo dây đai quá chặt sẽ khiến trẻ khó chịu nên thường nới lỏng hơn mức cần thiết. Khi xe xảy ra va chạm, cơ thể trẻ sẽ tiếp tục lao về phía trước trước khi dây đai bắt đầu giữ lại, làm gia tăng lực tác động lên đầu, cổ và ngực. Chỉ một khoảng hở nhỏ cũng có thể tạo ra khác biệt đáng kể trong những tình huống khẩn cấp.
Một lỗi khác là để trẻ mặc áo khoác phao hoặc áo mùa đông dày khi ngồi trên ghế. Lớp quần áo dày tạo cảm giác dây đai đã ôm sát cơ thể, nhưng khi xảy ra va chạm, lớp áo sẽ bị nén lại, khiến dây đai trở nên lỏng hơn nhiều so với lúc ban đầu.
Cách đơn giản nhất là cởi áo khoác dày trước khi cài dây đai, siết dây vừa khít với cơ thể trẻ, sau đó mới phủ chăn hoặc khoác áo bên ngoài nếu cần giữ ấm. Đây là thao tác nhỏ nhưng có thể giúp hệ thống dây đai hoạt động đúng như thiết kế.
Lắp ghế chưa đúng cách hoặc chưa cố định chắc chắn
 |
Một chiếc ghế đạt tiêu chuẩn an toàn nhưng được lắp sai vẫn có thể mất đi phần lớn khả năng bảo vệ. Thực tế, nhiều khảo sát tại các quốc gia phát triển cho thấy tỷ lệ ghế trẻ em được lắp đặt chưa chính xác vẫn ở mức khá cao, ngay cả với những phụ huynh đã từng sử dụng nhiều năm.
Các lỗi thường gặp bao gồm chưa khóa hoàn toàn điểm ISOFIX, luồn dây an toàn sai vị trí, quên sử dụng dây neo Top Tether khi được yêu cầu hoặc để ghế dịch chuyển quá nhiều sau khi lắp đặt. Khi xảy ra va chạm, những sai sót này có thể khiến ghế xoay, trượt hoặc dịch chuyển vượt ngoài giới hạn thiết kế.
Sau khi lắp ghế, phụ huynh nên kiểm tra xem ghế có bị lắc mạnh hay không bằng cách giữ tại vị trí gần điểm cố định và thử rung qua lại. Nếu ghế vẫn di chuyển nhiều, cần kiểm tra lại toàn bộ quy trình lắp đặt thay vì cho rằng chỉ cần khóa ISOFIX là đã hoàn tất.
Ngoài ra, mỗi mẫu xe và mỗi loại ghế có thể có hướng dẫn lắp đặt khác nhau. Vì vậy, việc đọc đồng thời hướng dẫn sử dụng của cả xe và ghế luôn là bước quan trọng nhưng thường bị bỏ qua.
Cho trẻ ngồi ở hàng ghế trước quá sớm
Không ít gia đình để trẻ ngồi ở ghế phụ phía trước vì muốn tiện quan sát hoặc chăm sóc trong quá trình di chuyển. Với những chuyến đi ngắn, đây thường được xem là giải pháp thuận tiện hơn so với việc trẻ ngồi một mình ở hàng ghế sau.
Tuy nhiên, xét về mức độ an toàn, hàng ghế trước không phải là vị trí lý tưởng đối với trẻ nhỏ. Túi khí phía trước được thiết kế để bảo vệ người lớn và bung ra với tốc độ rất cao. Nếu trẻ có vóc dáng nhỏ hoặc đang sử dụng ghế quay ngược chiều xe chạy, lực bung của túi khí có thể gây ra chấn thương nghiêm trọng.
Phần lớn chuyên gia đều khuyến nghị trẻ nên ngồi ở hàng ghế sau cho đến khi đủ điều kiện sử dụng dây an toàn của xe như người lớn. Nếu vì lý do đặc biệt buộc phải lắp ghế trẻ em ở hàng ghế trước, phụ huynh cần tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất xe, đặc biệt là yêu cầu vô hiệu hóa túi khí hành khách khi sử dụng ghế quay ngược.
Tiếp tục sử dụng ghế đã hết hạn hoặc từng gặp va chạm
 |
Không phải phụ huynh nào cũng biết rằng ghế an toàn cho trẻ em cũng có tuổi thọ sử dụng. Theo thời gian, nhựa và các vật liệu hấp thụ lực có thể bị lão hóa do nhiệt độ, tia cực tím và điều kiện môi trường, khiến khả năng bảo vệ không còn như ban đầu.
Phần lớn nhà sản xuất đều ghi rõ ngày sản xuất cũng như thời hạn sử dụng trên thân ghế hoặc trong hướng dẫn đi kèm. Tùy từng mẫu, tuổi thọ thường dao động từ khoảng 6 đến 10 năm.
Bên cạnh đó, một chiếc ghế từng trải qua va chạm nghiêm trọng cũng có thể đã xuất hiện các hư hỏng bên trong mà mắt thường không nhận thấy. Khung ghế hoặc lớp vật liệu hấp thụ lực có thể đã bị biến dạng và không còn đảm bảo khả năng bảo vệ nếu xảy ra tai nạn lần tiếp theo.
Nếu mua lại ghế đã qua sử dụng, phụ huynh cần biết rõ lịch sử của sản phẩm, kiểm tra thời hạn sử dụng và xác nhận ghế chưa từng gặp va chạm nghiêm trọng. Trong nhiều trường hợp, việc đầu tư một chiếc ghế mới vẫn là lựa chọn an toàn hơn.
Không điều chỉnh ghế khi trẻ lớn lên
Nhiều gia đình sau khi lắp ghế chỉ tập trung vào việc cài dây đai mỗi ngày mà quên rằng chiếc ghế cũng cần được điều chỉnh theo sự phát triển của trẻ. Đây là một sai lầm khá phổ biến vì trẻ có thể tăng chiều cao và cân nặng rất nhanh chỉ sau vài tháng.
Nếu phần tựa đầu vẫn giữ nguyên vị trí cũ hoặc dây đai không còn nằm đúng ngang vai, hiệu quả bảo vệ của ghế sẽ giảm đáng kể. Trong một số trường hợp, dây đai có thể trượt khỏi vai hoặc tạo áp lực không đúng lên cơ thể khi xảy ra va chạm.
Đối với các mẫu ghế đa giai đoạn, phụ huynh cũng cần chuyển đổi đúng chế độ sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, thay vì kéo dài một cấu hình quá lâu. Việc dành vài phút kiểm tra và điều chỉnh ghế định kỳ sẽ giúp hệ thống bảo vệ luôn hoạt động đúng như thiết kế.
Duy Thành
Copy link
