 |
| Việc mua và trang bị ghế an toàn cho trẻ em sẽ đơn giản hơn nhiều khi phụ huynh hiểu được cách lựa chọn |
Sau khi quy định về sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô có hiệu lực tại Việt Nam kể từ 1/7/2026, nhu cầu tìm hiểu và mua sản phẩm này đã tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, khi bắt đầu tìm kiếm, không ít phụ huynh liền cảm thấy bối rối trước hàng loạt cách phân loại như ghế sơ sinh, ghế quay ngược, ghế quay xuôi, booster seat, nhóm 0+, nhóm 1 hay tiêu chuẩn i-Size.
Thực tế, công việc chọn ghế an toàn không quá phức tạp nếu hiểu đúng các tiêu chí mà nhà sản xuất đưa ra. Thay vì chỉ nhìn vào độ tuổi của trẻ, phụ huynh nên ưu tiên chiều cao, cân nặng và khả năng tương thích của ghế với chiếc xe đang sử dụng. Đây mới là những yếu tố quyết định chiếc ghế có phát huy hiệu quả bảo vệ khi xảy ra va chạm hay không.
Vì sao không nên chỉ chọn ghế theo độ tuổi?
 |
Một trong những câu hỏi phổ biến nhất của các bậc cha mẹ là "bé 3 tuổi nên dùng ghế nào?" hoặc "bé 5 tuổi có cần đổi ghế không?". Mặc dù độ tuổi là thông tin dễ hình dung nhất, nhưng đây lại không phải tiêu chí quan trọng nhất để lựa chọn ghế an toàn trên xe ô tô.
Ở cùng một độ tuổi, thể trạng của mỗi trẻ có thể khác biệt nhau đáng kể. Có trẻ 3 tuổi chỉ nặng khoảng 12 kg, nhưng cũng có trẻ cùng tuổi đã nặng trên 17 kg. Tương tự, chiều cao của các trẻ cũng có thể chênh nhau cả chục centimet. Nếu chỉ dựa vào tuổi, trẻ có thể đã vượt quá giới hạn an toàn của chiếc ghế đang sử dụng hoặc ngược lại, phải ngồi trên một chiếc ghế quá lớn so với cơ thể.
Đó là lý do các nhà sản xuất luôn công bố rõ phạm vi chiều cao và cân nặng dành cho từng mẫu ghế. Đây mới là những thông số cần được ưu tiên khi lựa chọn sản phẩm.
Trong thực tế, nhiều mẫu ghế hiện đại được thiết kế theo tiêu chuẩn UN R129 (i-Size), vốn phân loại trẻ chủ yếu dựa trên chiều cao thay vì độ tuổi. Cách tiếp cận này phản ánh chính xác hơn sự phát triển thể chất của trẻ và giúp đảm bảo dây đai, tựa đầu cũng như hệ thống bảo vệ hai bên hoạt động đúng theo thiết kế.
Nói cách khác, độ tuổi chỉ nên được xem là thông tin tham khảo. Khi chọn ghế an toàn, phụ huynh nên kiểm tra chiều cao và cân nặng của trẻ trước, sau đó mới đối chiếu với hướng dẫn của nhà sản xuất.
Ba tiêu chí quan trọng khi chọn ghế an toàn cho trẻ em
 |
| Ảnh minh họa thực hiện bằng AI |
Chiều cao
Chiều cao là yếu tố đầu tiên cần xem xét vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến vị trí tựa đầu, dây đai vai và khả năng bảo vệ vùng đầu khi xảy ra va chạm. Nếu phần đầu của trẻ đã vượt quá giới hạn mà nhà sản xuất khuyến nghị hoặc vượt khỏi phần tựa đầu của ghế, chiếc ghế đó không còn mang lại hiệu quả bảo vệ tối ưu. Khi đó, phụ huynh nên chuyển sang loại ghế phù hợp hơn thay vì tiếp tục sử dụng.
Với các mẫu ghế có thể điều chỉnh tựa đầu, hãy đảm bảo vị trí dây đai luôn ngang hoặc hơi cao hơn vai trẻ đối với ghế quay xuôi, đồng thời tựa đầu vẫn ôm sát hai bên đầu.
Cân nặng
Bên cạnh chiều cao, cân nặng quyết định khả năng chịu tải của ghế và hiệu quả hoạt động của hệ thống dây đai an toàn. Mỗi sản phẩm đều có giới hạn cân nặng tối đa. Khi trẻ vượt quá mức này, ghế có thể không còn đáp ứng đúng các tiêu chuẩn thử nghiệm va chạm mà nhà sản xuất công bố.
Không ít phụ huynh có xu hướng cho rằng nếu trẻ vẫn còn ngồi vừa ghế thì có thể tiếp tục sử dụng. Tuy nhiên, ngay cả khi kích thước cơ thể vẫn phù hợp, việc vượt quá giới hạn cân nặng cũng đồng nghĩa khả năng bảo vệ không còn được đảm bảo như thiết kế ban đầu.
Khả năng tương thích với xe
Một chiếc ghế tốt cũng cần phù hợp với chiếc xe đang sử dụng. Trước khi mua, phụ huynh nên kiểm tra xem xe có trang bị điểm neo ISOFIX hay không, kích thước hàng ghế sau có đủ rộng để lắp đặt hay không, đồng thời xác định loại ghế mà nhà sản xuất khuyến nghị sử dụng với mẫu xe của mình.
Một số mẫu ghế có kích thước khá lớn hoặc cần thêm chân chống (support leg), trong khi một số xe có thiết kế hàng ghế đặc biệt khiến việc lắp đặt gặp khó khăn. Vì vậy, việc kiểm tra khả năng tương thích trước khi mua sẽ giúp tránh tình trạng ghế vừa đạt tiêu chuẩn an toàn nhưng lại không thể lắp đúng trên xe.
Chọn ghế theo từng giai đoạn phát triển của trẻ
 |
| Ảnh minh họa thực hiện bằng AI |
Sau khi xác định chiều cao và cân nặng, phụ huynh có thể lựa chọn loại ghế phù hợp theo từng giai đoạn phát triển của trẻ.
Trẻ sơ sinh đến khoảng 15 tháng tuổi
Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, ghế quay ngược chiều di chuyển của xe là lựa chọn được các chuyên gia an toàn khuyến nghị. Ở giai đoạn này, phần đầu của trẻ có tỷ lệ lớn hơn nhiều so với cơ thể, trong khi các đốt sống cổ và cơ vùng cổ vẫn chưa phát triển hoàn thiện. Khi xảy ra va chạm trực diện, ghế quay ngược giúp phân tán lực tác động lên toàn bộ lưng, đầu và cổ, giảm đáng kể nguy cơ chấn thương nghiêm trọng.
Phần lớn các mẫu ghế dành cho trẻ sơ sinh được thiết kế cho trẻ cao khoảng 40–75 cm hoặc 40–87 cm tùy từng sản phẩm, với giới hạn cân nặng khoảng 13 kg. Ngoài khả năng bảo vệ, nhiều mẫu ghế còn có thể tháo rời để kết hợp với xe đẩy, thuận tiện cho việc di chuyển mà không cần bế trẻ ra khỏi ghế sau mỗi hành trình.
Trẻ từ khoảng 15 tháng đến 4 tuổi
Khi trẻ lớn hơn, phụ huynh có thể chuyển sang các mẫu ghế đa năng (convertible seat) có khả năng sử dụng ở cả tư thế quay ngược và quay xuôi. Mặc dù nhiều sản phẩm cho phép chuyển sang tư thế quay xuôi từ khoảng 15 tháng tuổi, nhiều tổ chức an toàn giao thông trên thế giới vẫn khuyến nghị nên duy trì tư thế quay ngược càng lâu càng tốt, miễn là trẻ vẫn nằm trong giới hạn chiều cao và cân nặng mà nhà sản xuất quy định.
Ở giai đoạn này, các mẫu ghế thường phù hợp với trẻ cao khoảng 61–105 cm, tùy từng thiết kế. Phụ huynh cũng nên thường xuyên điều chỉnh độ cao của tựa đầu và dây đai để phù hợp với sự phát triển nhanh chóng của trẻ.
Trẻ từ khoảng 4 đến 10 tuổi
Bước sang giai đoạn này, nhiều trẻ đã vượt quá giới hạn của các mẫu ghế dành cho trẻ nhỏ và có thể chuyển sang ghế quay xuôi có dây đai tích hợp hoặc ghế nâng (booster seat), tùy theo chiều cao, cân nặng và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Booster seat không có dây đai riêng để giữ trẻ mà nâng vị trí ngồi, giúp dây an toàn nguyên bản của ô tô đi qua đúng vai và phần hông. Nếu không sử dụng booster khi trẻ chưa đủ chiều cao, dây đai có thể cấn vào cổ hoặc đi ngang vùng bụng thay vì nằm trên khung xương chậu, làm giảm hiệu quả bảo vệ khi xảy ra va chạm.
Nhiều mẫu booster seat được thiết kế cho trẻ cao khoảng 100–150 cm, nhưng đây chỉ là phạm vi tham khảo. Phụ huynh vẫn cần tuân thủ giới hạn chiều cao và cân nặng mà nhà sản xuất công bố cho từng sản phẩm.
Ở giai đoạn này, điều quan trọng không phải là trẻ đã bao nhiêu tuổi mà là dây an toàn của ô tô đã ôm đúng cơ thể hay chưa. Nếu dây đai vẫn đi qua cổ hoặc bụng thay vì vai và hông, trẻ vẫn nên tiếp tục sử dụng booster seat.
Duy Thành
Copy link
