Những phát kiến công nghệ trong ngành công nghiệp ô tô, từ sự xuất hiện của Uber cho tới một tương lai tràn ngập xe tự hành, hứa hẹn sẽ thay đổi toàn diện cuộc chơi với cả người đi xe cũng như các hãng xe.
Việc xu thế đi chung xe theo yêu cầu (ngoại trừ taxi) và sau này có khả năng là xe không cần người lái đang dần tăng cao đặt ra một vấn đề rõ ràng với các tài xế: Số tiền phải bỏ ra để sở hữu một chiếc xe là không hề nhỏ và nó lại mất giá rất nhanh trong khi không được tận dụng tối đa.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia phân tích của ngân hàng Deutsche Bank AG (Đức) thì hiện tại đang có rất nhiều quan niệm sai lầm về những ảnh hưởng của cuộc cách mạng xe theo yêu cầu tới các hãng sản xuất xe mà chủ yếu trong số đó là về sản lượng xe hơi bán ra.
Rod Lache, trưởng nhóm phân tích của Deutsche Bank AG cho biết: “Phần lớn mọi người nghĩ rằng doanh số xe bán ra sẽ giảm, và đó sẽ là điều tiêu cực với các hãng sản xuất của Mỹ. Chúng tôi tin rằng có thể phần lớn mọi người đã nhầm.”
Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích thừa nhận sự tăng trưởng của dịch vụ xe theo yêu cầu có thể dẫn tới viễn cảnh số xe chạy trên đường phố Mỹ giảm đi hơn 25 triệu chiếc. Trong đó mật độ dân số là yếu tố then chốt quyết định số lượng xe theo yêu cầu hoạt động tại một khu vực nào đó lớn hay nhỏ.
Nhóm chuyên gia phân tích cho biết: “Tại những nơi có mật độ dân số cao nhất, chiếm khoảng 31% số hộ gia đình của các khu vực đô thị mà chúng tôi nghiên cứu (13,2 triệu hộ, sở hữu tổng cộng 15,5 triệu chiếc xe) thì đa số nghĩ rằng dịch vụ xe theo yêu cầu mang tính thực tế cao và rất hấp dẫn về phương diện tài chính”. Nhóm cũng cho biết thêm: “Trong số 31% số hộ gia đình đó, có tới 61% hộ (sở hữu 8 trên tổng số 15 triệu xe) nghĩ rằng lợi ích về mặt tài chính sẽ rất nhiều nếu chuyển sang dịch vụ xe tự hành theo yêu cầu.”
Nhưng việc số lượng xe lưu thông trên đường giảm cũng đi kèm với việc vòng đời của xe sẽ ngắn hơn rất nhiều vì mức độ sử dụng trung bình của xe sẽ tăng mạnh so với hiện tại. Tuổi thọ của một chiếc xe theo yêu cầu được ước tính chỉ kéo dài 3 năm, vòng đời ngắn hơn của một nhóm xe nhỏ hơn sẽ dẫn tới việc doanh số bán xe tăng lên, các chuyên gia phân tích cho biết.
“Số lượng xe bán ra tại Mỹ đều tăng lên trong mọi trường hợp mà chúng tôi đã thử nghiệm bởi độ mới-cũ của xe được xác định dựa trên số dặm đường đã đi”, nhóm nghiên cứu kết luận. “Mỗi chiếc xe theo yêu cầu sẽ chạy số dặm đường nhiều hơn từ 20-30% số dặm đường tổng cộng của 6-9 chiếc xe thuộc sở hữu cá nhân mà nó thay thế.”
Số dặm đi nhiều hơn từ 10-20% này có thể được quy cho quãng đường xe theo yêu cầu di chuyển để đón những hành khách khác nhau. Nhóm phân tích đưa ra một ví dụ: nửa số quãng đường các tài xế UberX ở New York đã đi không có hành khách trên xe.
Nhóm phân tích của Deutsche Bank đã làm một infographic ngắn gọn để giải thích rõ hơn về quá trình chuyển dịch sang việc đi xe theo yêu cầu trong thực tế:
Trong trường hợp Hiện tại, có 21 người và 21 xe. Mỗi xe đi 10.000 dặm. Vì tuổi thọ dự kiến của một chiếc xe vào khoảng 210.000 dặm, thị trường này sẽ thay thế 1 xe mỗi năm. Ở thị trường Lý tưởng, 21 người đi chung 1 xe và chiếc xe này được thay mỗi năm 1 lần. Trên thực tế, ở trường hợp Tương lai, để đưa đón đủ 21 người, xe sẽ phải đi thêm 10-20% quãng đường đón khách. Thị trường này sẽ cần thay thế 1,2 xe/năm (tương ứng 10 tháng đổi xe 1 lần).

Nguồn: Deutsche Bank
Lưu ý rằng nếu số lượng người đi chung xe lớn thì phân tích dựa trên số dặm xe đã chạy có thể sẽ không còn đúng nữa.
Nhưng nếu mọi thứ diễn ra đúng như Deutsche Bank dự đoán thì ngành công nghiệp ô tô sẽ bớt đi tính chu kỳ khi số dặm đường đã đi được, thay vì tình trạng của nền kinh tế và điều kiện tài chính, sẽ thúc đẩy doanh số xe bán ra.
Hơn nữa, việc giá các dịch vụ xe theo yêu cầu liên tục giảm càng khiến sức ép dành cho mỗi dặm đường xe đi được tăng thêm. Nguyên nhân là do người tiêu dùng giờ đây đã có hiểu biết và độ nhạy cảm về mức giá hơn trước rất nhiều.
Nhóm phân tích cho biết: “Thực tế là giá thành của các dịch vụ xe theo yêu cầu đang liên tục giảm. Giá nhiều khả năng sẽ còn giảm tiếp khi hiệu quả hoạt động tăng cao và các nhà cung cấp dịch vụ sử dụng công nghệ để mang tới nhiều chương trình hấp dẫn mới cho khách hàng.”
Những ứng dụng gọi xe có tuổi đời non trẻ này đã cướp mất một phần doanh thu không hề nhỏ của các hãng taxi truyền thống,. Tuy vậy, chúng cũng đã giúp mở rộng hơn thị trường vận tải khách khi khuyến khích được mọi người gọi xe ô tô thay vì sẽ đi bộ hoặc dùng phương tiện vận tải công cộng như thường lệ. Điều này xuất phát từ hai lý do: gọi xe theo yêu cầu bằng smarphone nhìn chung là tiện lợi và đáng tin cậy hơn gọi taxi thường và người tiêu dùng có thêm một lựa chọn mới rẻ hơn taxi truyền thống.
Nhóm phân tích của Deutsche Bank mong đợi một tương lai tươi sáng khi dịch vụ xe theo yêu cầu vừa mang tới cho hành khách mức giá tốt hơn, lại vừa giúp sức được các nhà sản xuất xe về phương diện doanh thu. Điều đó có thể trở thành hiện thực? Có thể sẽ không, nhưng nên nhớ rằng mới chỉ mười năm trước thôi, xe tự lái vẫn còn là một ý tưởng điên rồ.
Nguồn: Bloomberg



