Không thể phủ nhận rằng chiếc sedan chạy điện cỡ nhỏ Model 3 của Tesla khi được giới thiệu đã tạo ra một hiện tượng vô tiền khoáng hậu trong lịch sử ngành công nghiệp ô tô. Nếu như Model X trước kia đã đưa tên tuổi của Tesla cũng như CEO Elon Musk xuất hiện khắp các mặt báo, thì với Model 3 có lẽ chưa từng có chiếc xe điện nào giành được nhiều sự quan tâm tới vậy.
Ở góc độ nào đó, Model 3 chẳng khác nào một cú đánh trực diện vào triết lý sản xuất cũng như những tuyên bố của các hãng xe truyền thống nhiều năm qua. Chiếc xe cũng đồng thời thay đổi hoàn toàn suy nghĩ của công chúng rằng ô tô chạy điện chỉ là loại phương tiện chẳng khác gì một món đồ chơi yếu ớt nếu có mức giá rẻ, hoặc sẽ là thứ vật phẩm xa xỉ đắt tiền khi muốn có được sức mạnh và nhiều công nghệ hiện đại.

Xe điện có những ưu điểm mà xe truyền thống có ...mơ cũng chẳng được như
sạch sẽ, êm ái, thân thiện môi trường, nhiều tiện nghi hiện đại, hiệu năng vận hành cực tốt.
Một số công nghệ hiện đại của Model S - mẫu xe đã được Tesla
đưa ra thị trường từ ba năm trước.
Trước cơn bão Tesla Model 3 đang ngày một lớn dần (tại thời điểm thực hiện bài viết đã có hơn 400.000 đơn đặt hàng trước), các hãng xe truyền thống đã lần lượt có những phản ứng rất riêng của mình. Điều đáng nói là dù cho phần lớn các phát biểu đưa ra đều thể hiện sự tự tin và khẳng định rằng những gì Tesla đạt được cho tới lúc này thực sự không quá “kinh khủng” như người tiêu dùng nghĩ nhưng cũng không thể phủ nhận những sự lo lắng thấy rõ trong từng câu chữ cho tới hành vi.

Đứa con cưng trẻ tuổi nhất của Tesla đang khiến các hãng xe lớn đứng ngồi không yên.
Một trường hợp điển hình là với CEO Sergio Marchionne của Fiat Chrysler Automobiles (FCA) khi ông này bày tỏ rằng mình không quá quan tâm tới các dòng xe điện. Mặc dù vào lúc này thương hiệu nước Ý đang bán ra một chiếc xe điện là Fiat 500e nhưng đây chỉ là phiên bản thay đổi hệ truyền động của chiếc Fiat 500 máy xăng "truyền thống" - điều khiến nó vẫn duy trì nhiều thiết kế mang tính cổ hủ của xe sử dụng nhiên liệu hoá thạch. Dĩ nhiên, sự lai tạp này đã dẫn đến nhiều hệ quả khiến chiếc xe mất điểm trong mắt khách hàng - thậm chí không dung hoà được các tính năng như một mẫu HYBRID.

Việc phát triển từ con số 0 dựa trên những công nghệ mới cho phép các dòng xe điện Tesla
vượt qua mọi rào cản cố hữu của kiến trúc xe hơi truyền thống.
Bản thân Fiat cũng chưa từng đề cao việc chế tạo ra một chiếc xe điện hoàn toàn mới. Chính sự thiếu quyết đoán và đầu tư không nhất quán đã khiến hãng đối mặt nhiều khoản lỗ khi "dại dột" tiếp cận cuộc chơi mới. Thậm chí, trong tháng 5/2014, chính ông Marchionne còn kêu gọi người tiêu dùng...đừng mua chiếc 500e vì nó khiến công ty thua lỗ. "Mỗi khi bạn mua một chiếc Fiat 500e, tôi sẽ mất toi 14.000 USD!" - ông thốt lên trong một buổi hội thảo tại thủ đô Washington (Mỹ).
Trái với điều này, khi trả lời phỏng vấn trong cuộc họp thường niên của FCA, ông Sergio Marchionne lại tỏ ra khá tự tin khi mạnh miệng tuyên bố rằng Fiat sẽ chỉ cần 12 tháng để tạo ra một chiếc xe điện có thể cạnh tranh ngang ngửa với sản phẩm tới từ Palo Alto. Hơn thế nữa, chiếc xe của Fiat còn được tuyên bố sẽ tạo thêm thế mạnh nhờ thừa hưởng thiết kế thanh lịch mang đậm phong cách Ý.

Fiat 500e - chiếc xe điện "thảm hoạ" của Fiat.
Thêm vào đó, có lẽ "rút kinh nghiệm" từ Fiat 500e, vị CEO của FCA cũng không cho rằng Model 3 sẽ đem lại thành công về mặt kinh tế cho Tesla. Ông cho biết: “Tôi không cảm thấy bất ngờ trước số lượng đơn đặt hàng lớn của Model 3. Nhưng sau đó, họ còn phải sản xuất, giao xe cho khách và có lãi nữa”.
Thế nhưng, khi đưa ra những nhận định này, dường như Marchionne quên rằng Tesla đã ấp ủ ý tưởng Model 3 từ cả thập kỷ trước - chưa kể tới ba mẫu xe "lót đường" cũng rất thành công là Roadster, Model S và Model X. Để có được một chiếc sedan cỡ nhỏ được đón nhận của ngày hôm nay, họ không chỉ phải tạo ra được vài chiếc xe điện chạy hơn 350 km trong một lần sạc mà còn là một nhà máy chế tạo pin-ắc quy khổng lồ và hơn hết là một mạng lưới các điểm sạc Supercharger trải rộng khắp nơi - từ bờ Đông sang bờ Tây nước Mỹ, Bắc Âu và thậm chí là Trung Quốc.
Liệu FCA có thể làm được tất cả những điều đó trong 12 tháng mà...không phá sản?

Trong những năm qua, Tesla đã "phủ kín" nước Mỹ và nhiều khu vực trên thế giới với
các trạm sạc chuyên dụng của mình (bản đồ cập nhật đầu 2016).

Chevrolet Bolt EV - đối thủ được nhắc đến rất nhiều của Model 3 trong thời gian qua...
Dù không nói thẳng tên, không khó để nhận ra rằng vị lãnh đạo này đang ám chỉ tới Model 3. Phát biểu của ông cũng có một luận điểm đáng để suy ngẫm: liệu năng lực sản xuất của Tesla có thực sự đáp ứng được con số 400.000 đơn hàng đã đặt cho chiếc Model 3 hay không vẫn là điều khó nói. Tuy thế, có lẽ kể cả khi muốn công kích đối thủ thì vị phó chủ tịch của GM có lẽ không nên tập trung vào khía cạnh khó khăn trong việc sở hữu.
Có thể nói việc Bolt EV ra mắt sớm hơn một năm cũng chẳng mấy ý nghĩa với những người sẵn lòng chờ đợi để được sở hữu một chiếc xe tốt hơn (như Model 3?). Điều thực sự giúp mỗi thương hiệu thu hút khách hàng là sản phẩm tốt hơn đối thủ. Nhìn ở phương diện này, Dan Nicholson rõ ràng sẽ gặp khó khi nói về Bolt - chiếc xe điện với tính năng kém hơn, thiết kế từa tựa xe đồ chơi và mức giá khởi điểm lại nhỉnh hơn "con mồi" tới 2.000 USD (theo mức giá tại Mỹ). Ở góc độ nào đó, dường như Bolt EV đóng vai trò là công cụ truyền thông cho toàn dải sản phẩm Bolt với động cơ truyền thống nhiều hơn là một đối thủ có thể thực sự đương đầu với Tesla Model 3.
Hồi năm 2007, phó chủ tịch GM Robert Lutz đã từng hé lộ rằng chính chiếc Tesla Roadster đã tạo cảm hứng cho ông trong việc phát triển Volt. Hai năm sau, cũng chính ông đã phải thốt lên rằng: "Tất cả những thiên tài ở GM luôn mồm nói rằng công nghệ pin Lithium Ion đang quá non trẻ và cần ít nhất 10 năm nữa để phát triển - điều cũng được Toyota công nhận, nhưng Bùm! Tesla xuất hiện. Vì sao một công ty startup nhỏ bé như Tesla, vận hành bởi những gãchẳng biết gì về xe cộ lại có thể làm được điều đó (một chiếc xe điện gần như hoàn hảo) mà chúng ta thì không?".

...nhưng liệu Bolt có xứng với biệt danh "sát thủ Model 3"?
Bên cạnh những thành công trên thị trường và về mặt truyền thông như nêu ở trên, Model 3 của Tesla cũng đã gây ra một cơn địa chấn tại cuộc họp cổ đông thường kỳ của Daimler. Mặc dù CEO Dieter Zetsche cho biết tập đoàn xe hơi hàng đầu nước Đức đã lên kế hoạch đưa ra một mẫu xe điện chạy được xấp xỉ 500 km trong một lần sạc nhưng phải mất ít nhất 3 năm nữa, sản phẩm thương mại mới có thể ra mắt người tiêu dùng. Tờ Financial Times mới đây đã đưa ra ba vấn đề chính được các cổ đông của Daimler đề cập trong buổi họp này bao gồm:
- Mối đe dọa lớn sẽ tới từ Thung lũng Silicon của Mỹ (thủ phủ của ngành công nghệ). trong đó đáng chú ý nhất là xe tự hành do Alphabet, công ty mẹ của Google, đang phát triển.
- Một số cổ đông tỏ ra không hài lòng vì hiện giờ công ty không thực sự có sản phẩm nào cạnh tranh được với Tesla. Trong tương lai, hãng đã có dự tính đưa ra những mẫu xe tuyệt vời nhưng hiện tại, tất cả chỉ nằm trên giấy tờ.
- Châu Âu không có đại diện cân sức nào trong cuộc đua với Tesla và câu hỏi là: “Lý do tại sao?”.

Daimler coi xe tự hành của Alphabet là một mối đe dọa lớn.
Trước sự tấn công mạnh mẽ của chiếc Model 3, có thể nhận thấy phản ứng của hầu hết các hãng xe lớn đều khá bình thản và tự tin. Tuy vậy, dường như đó chỉ là sự phủ nhận nhằm che giấu nỗi sợ và lo lắng đang lớn dần của họ. Một điều thú vị là vào Daimler vốn cũng từng là một cổ đông lớn của Tesla nhưng đã bán toàn bộ số cổ phiếu này vào năm 2014. Trong cùng năm đó, hãng xe Nhật Bản Toyota cũng đã có động thái tương tự.

Model 3 tiếp tục duy trì không gian lái đột phá của Model S trước đây.
Như thế, có thể thấy rằng cho dù các hãng xe - kể cả các thương hiệu lâu đời và có quy mô hàng đầu hiện nay có chịu thức tỉnh và nhận thấy sự thay đổi hay không thì họ cũng đang trong tình thế thực sự nguy hiểm. Giờ đây, những thứ trước kia từng đóng vai trò quan trọng trên một chiếc xe, những thứ mà các hãng xe lớn đã và đang làm xuất sắc, đang dần được thay thế bởi những thứ không phải sở trường của họ. Và đôi khi, chính đó lại là yếu tố quyết định sự tồn tại và diệt vong. Có lẽ, đã đến lúc những "ông lớn" trong ngành công nghiệp ô tô cần xem lại bài học đã xảy ra với Nokia - thương hiệu đã từng giữ vị trí số 1 trên sân chơi điện thoại di động ngày nào.

Tesla hứa hẹn thay đổi toàn diện ngành công nghiệp ô tô trong tương lai.
Nói cách khác, những ông lớn như GM, Fiat Chrysler hay Daimler - hay Toyota, Volkswagen... - chẳng khác nào những con khủng long trong thế giới xe vào lúc này, nhưng hãy nhớ rằng, đến cuối cùng, các loài động vật có vú nhỏ bé mới là kẻ thống trị thế giới.
Tesla đang sẵn sàng, đang khao khát và họ hoàn toàn có thể làm được điều đó!



