1. Học luật trước khi lái xe
Việc đầu tiên khi tham gia giao thông là phải học. Trước khi được phép học lái xe, người học phải thi bài thi viết. Đó là bài trắc nghiệm về luật giao thông. Ngoài những câu hỏi cơ bản, còn có đồ họa tình huống, để thử thách người học về khả năng hiểu biết tình huống.

Sau đấy thì bạn được học lái. Bài học đầu tiên khi lên xe là phải tuân thủ luật và nhường nhịn lẫn nhau. Sau đó là cách chỉnh gương, chỉnh ghế cho an toàn.
Khi lên đường thì thầy nhắc nhở liên tục là phải tuân thủ luật pháp. Lúc thi bằng lái thì phải ra đường thực mà lái. Bài thi gồm cả lái đường trong khu dân cư, lái trên xa lộ, quay đầu xe và cả đậu xe.
2. Bị cán chết vì đi sai luật là phải bồi thường
Khi đi đường thì luật pháp là trên hết. Một người đi bộ, nếu đi sai chỗ thì có bị cán chết cũng không nhận được bồi thường. Có một việc chẳng may xảy ra ở gần nơi tôi ở: Một cụ già, không rõ vì lí do gì mà khi ra khỏi xe hơi bên trái lại không nhìn đường. Lúc bà bước ra thì xe phía sau đang chạy đến, tông vào bà. Bà chết tại chỗ, xe bà bị hư, còn xe kia cũng hư chút ít, nhưng tài xế thì vô sự.
Cảnh sát tới điều tra, xác định là xe đụng bà chạy đúng tốc độ, đúng làn đường, và bà có trách nhiệm quan sát đường khi bước ra theo đúng luật. Thế là tài xế xe kia không bị gì cả. Chẳng những vậy, hãng bảo hiểm của bà còn phải chi tiền sửa xe cho người đã tông bà.

3. Không có chuyện "ô dù" khi xử phạt
Lại có một chuyện thú vị khác về luật giao thông. Ở thành phố nơi tôi ở, một công tố viên của viện kiểm sát (assistant district attorney) bị cảnh sát thổi phạt vì lái xe quá tốc độ.
Cô công tố viên cho rằng viên cảnh sát đã có cử chỉ lả lơi khiếm nhã với mình, nên sau khi nhận vé phạt thì cô gọi điện cho đồn cảnh sát, dùng tư cách công tố viên để hỏi xem ông cảnh sát đó có tiền sự quấy rối phụ nữ không.
Cô được cho biết là ông cảnh sát quả có bị vài người phụ nữ phàn nàn vì tội quấy rối. Cô bèn ghi tên mình luôn vào danh sách những kẻ phàn nàn. Chỉ biết rằng sau đó cảnh sát lại tố ngược cô là định lạm dụng chức vụ để cảnh sát bỏ qua vi phạm.
Sau đó thì chính cô công tố viên này bị khởi tố vì tội lạm dụng chức vụ để thoát khỏi hình phạt. Vụ việc ra toà và những gì tôi kể trên là do chứng cứ ở toà. Cô công tố viên bị bồi thẩm đoàn cho là có tội.
Sự việc ầm ĩ và đài truyền hình địa phương tường thuật suốt mấy ngày. Bây giờ thì rõ khổ, vì bị tội như thế thì sự nghiệp tan nát. Tôi không rõ đúng sai thế nào, nhưng việc này cũng thấy rõ là chuyện ô dù hay thông cảm ít có ở Mỹ.
4. Uống rượu lái xe là tội hình sự
Tùy theo nồng độ cồn mà người vi phạm sẽ bị nhẹ hay nặng tội. Cảnh sát khi dừng xe sẽ kiểm tra nồng độ cồn bằng hơi thở nếu khả nghi. Những ngày cuối tuần hay dịp lễ thì họ tổ chức chốt chặn và kiểm tra nồng độ cồn mọi tài xế đi ngang. Còn hình phạt cho tội say rượu lái xe thì rất nặng.

Khi bị phát hiện say rượu lái xe thì việc đầu tiên là... bị còng tay và bị bắt. Nghi phạm thì đi về đồn, còn xe thì bị kéo về bãi của cảnh sát. Sau đó thì phải đóng tiền thế chân và về nhà đợi hầu toà.
Việc quản lí giao thông ở Mỹ được làm ở cả gốc lẫn ngọn. Gốc là giáo dục người tham gia giao thông, còn ngọn là thực thi pháp luật nghiêm túc và quản lí cảnh sát chặt chẽ. Việc thực thi hình phạt thì do toà án. Do tiền nộp phạt thì cảnh sát không được sử dụng, nên cảnh sát ít có lí do gì để phạt sai.
Tôi không biết tình hình giao thông ở Việt Nam thì làm thế nào để khá hơn. Thế nhưng việc đầu tiên có lẽ là nên giáo dục công dân về giao thông, qui định rõ về việc bồi thường cho đúng luật, và tăng cường phòng chống tham nhũng.
Việc thì nhiều, nhưng ai cũng phải bắt đầu từ đâu đó mới có thành công. Kẻo không thì các chú lùn trong "Bạch Tuyết và Bảy chú lùn" sẽ luôn luôn thắng trong mọi vụ tai nạn giao thông ở Việt Nam, bởi lẽ cứ xe lớn đền cho xe nhỏ, thì các "chú lùn" ấy luôn là nhỏ nhất và luôn thắng.
Theo Vnexpress



