 |
| Mẫu xe kéo tự hành Level 4 của Toyota tại Sân bay Haneda, Tokyo, Nhật Bản |
Các phương tiện phục vụ mặt đất tại sân bay thường được xem là mang tính công cụ và chậm đổi mới, tuy nhiên Toyota đã giới thiệu một hướng tiếp cận tiên tiến hơn với mẫu xe kéo tự hành mới nhất của mình. Phương tiện không người lái này hiện đã đi vào vận hành tại Sân bay Haneda, Tokyo, và được trang bị công nghệ lái tự động Level 4, mức độ tự động hóa hiếm khi được triển khai trong môi trường khu bay đang hoạt động.
Dự án trên đã được công bố từ tháng 3 năm 2021, với các thử nghiệm vận hành bắt đầu từ tháng 10 cùng năm. Quá trình phát triển do Toyota Industries Corporation chủ trì, phối hợp cùng All Nippon Airways (ANA). Thiết kế của phương tiện đã được trao Giải thưởng iF Design Award năm 2022.
Từ tháng 12 năm 2025, ba xe kéo tự hành sẽ được triển khai để vận chuyển hành lý và hàng hóa cho các chuyến bay nội địa tại sân bay Haneda. Ba xe bổ sung khác dự kiến sẽ được đưa vào hoạt động trước cuối tháng 3 năm 2026.
 |
| Dự án phát triển phương tiện tự hành cao cấp này đã được công bố từ năm 2021 |
Theo Toyota, việc triển khai này đánh dấu lần đầu tiên công nghệ lái tự động Level 4 được ứng dụng thực tế trong khu vực hạn chế của một sân bay tại Nhật Bản. Trước đó, các hệ thống lái tự động Level 3 đã được thử nghiệm tại nhiều sân bay nội địa kể từ năm 2019, nhưng các xe kéo mới có mức độ tự chủ và phạm vi vận hành rộng hơn.
Các phương tiện được thiết kế để kéo những xe đẩy container giữa máy bay và khu vực nhà ga. Xe sử dụng các hệ thống định vị tích hợp, nhận thức môi trường dựa trên cảm biến và công nghệ phát hiện chướng ngại vật. Một hệ thống giám sát từ xa hỗ trợ vận hành bằng cách can thiệp trong các tình huống phức tạp hoặc bất thường, ví như khi hoạt động gần đường băng đang khai thác hoặc các tuyến đường dịch vụ đông đúc.
Về thiết kế, các phiên bản thương mại hầu như không thay đổi so với nguyên mẫu trước đó. Một số điều chỉnh nhỏ được thực hiện ở cản trước và bệ bên, trong khi cấu trúc tổng thể vẫn được giữ nguyên. Phần đầu xe mang logo Toyota và cụm đèn pha mang phong cách ô tô. Khoang cabin có hai chỗ ngồi, cho dù việc vận hành thông thường không yêu cầu người lái. Xe được trang bị nhiều cảm biến, bao gồm các mô-đun LiDAR bố trí trên chắn bùn, phần đầu và hai bên thân xe, giúp hệ thống nhận thức toàn diện môi trường xung quanh.
 |
| Vào giữa tháng 12/2025, Toyota chính thức triển khai ba chiếc xe kéo với công nghệ tự lái Level 4 |
Hiệu năng vận hành
Hiện nay, Toyota chưa công bố chi tiết thông số kỹ thuật của hệ thống truyền động điện hoặc pin. Tuy nhiên, các thông số vận hành của phương tiện có thể thay đổi tùy theo chế độ hoạt động tự động hay điều khiển thủ công. Chi tiết hơn, ở chế độ tự hành, xe có tốc độ tối đa 15 km/h và khả năng kéo lên đến 13 tấn. Khi được điều khiển bởi người lái, tốc độ tối đa tăng lên 25 km/h và khả năng kéo đạt 27 tấn.
Theo Toyota, tuyến đường vận hành chính ở Sân bay Haneda dài khoảng 1,5 km, kết nối các khu vực nhà ga với khu xử lý hàng hóa. Trên tuyến này có hai nút giao được điều khiển bằng đèn tín hiệu. Hệ thống tự hành được thiết kế để nhận diện và phản hồi các tín hiệu này, phối hợp với hạ tầng quản lý giao thông của sân bay.
Song song với việc triển khai phương tiện, Toyota và ANA cũng đưa vào sử dụng Hệ thống Quản lý Đội xe (Fleet Management System – FMS). Hệ thống này giúp quản lý lệnh điều phối, phân bổ làn đường cho các phương tiện đi và đến, đồng thời tích hợp với mạng lưới đèn tín hiệu khu bay nhằm hỗ trợ lưu thông trơn tru và giảm thiểu độ trễ vận hành.
 |
| Công nghệ áp dụng trên mẫu xe kéo tại sân bay này có thể được áp dụng phần nào cho xe du lịch phổ thông |
Trong khi xe kéo tự hành hoạt động trong môi trường sân bay được kiểm soát chặt chẽ, nhiều công nghệ cốt lõi của nó có liên quan trực tiếp đến các mẫu xe du lịch Toyota trong tương lai. Các hệ thống định vị, hợp nhất dữ liệu cảm biến và phát hiện chướng ngại vật là nền tảng của những tính năng hỗ trợ lái tiên tiến, và việc kiểm chứng trong môi trường vận hành khắt khe góp phần nâng cao độ tin cậy.
Dự án này cũng cho thấy cách các mức độ tự động hóa cao hơn có khả năng được đưa vào xe tiêu dùng, trước tiên trong những kịch bản rõ ràng và có thể dự đoán như đường cao tốc, bãi đỗ xe hoặc khu vực tốc độ thấp, thay vì triển khai rộng rãi trên mọi tuyến đường công cộng. Việc sử dụng giám sát từ xa phản ánh cách tiếp cận vẫn duy trì sự giám sát của con người trong các tình huống phức tạp.
Duy Thành
Copy link
