Nhẩm tính, ngoài các sự kiện ra mắt xe xuất hiện hàng tháng thì trung bình một năm Việt Nam sẽ có ít nhất 4 triển lãm xe cộ và công nghiệp phụ trợ khác nhau. Nhưng chất lượng triển lãm và hiệu quả của nó đến đâu, người trong cuộc mới hiểu rõ.
Ngày 08/09/2015, Hiệp hội các nhà nhập khẩu xe hơi chính thức công bố về việc tổ chức một triển lãm xe của riêng họ. Triển lãm này mang tên VIMS - Vietnam International Motor Show; sân khấu vượt tầm của các nhà nhập khẩu xe hơi đang có mặt tại Việt Nam. Họ sẽ là đối trọng cho triển lãm VMS - triển lãm của các thành viên thuộc Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô tại Việt Nam. Trước kia, các thương hiệu xe nhập khẩu luôn song hành cùng các nhà sản xuất ôtô tại Việt Nam trong các triển lãm VMS. Song, lí do vì sao họ đứng ra tự tổ chức một triển lãm riêng cũng không có gì quá bất ngờ. Việt Nam có thêm một VIMS sẽ là thừa hay thiếu triển lãm trong ngành xe cộ?
Thiếu cơ sở vật chất
Một lí do khách quan là vấn đề địa điểm, trung bình mỗi năm VMS có khoảng 20 đơn vị nhập khẩu và sản xuất xe trong nước đăng kí tham gia, vấn đề diện tích đã trở nên quá tải với ban tổ chức khi tất cả đều muốn có được vị trí đẹp nhất trong khu triển lãm. Trong khoảng 20 đơn vị kể trên lại có những ‘hãng’ có thêm một vài thương hiệu con khác đi kèm, nếu tính về số lượng thương hiệu tham gia triển lãm, nó có thể lên tới 30 thậm chí hơn; tổng số lượng xe trưng bày cũng xấp xỉ 200 chiếc. Ở Hà Nội và TP HCM, chưa có một địa điểm tổ chức nào đủ mặt sàn diện tích để nhồi nhét từng ấy thương hiệu vào cùng một khu triển lãm trong khi ai ai cũng muốn có một vị trí đẹp nhất. Triển lãm SECC tại TP HCM có qui mô và diện tích tổ chức tốt hơn ngoài Hà Nội (Ảnh: Tinhte)
Ví dụ minh hoạ dễ nhớ nhất là VMS 2012 tổ chức tại trung tâm triển lãm Giảng Võ, Hà Nội, tất cả các thương hiệu đều phải bốc thăm chọn vị trí. Khi đó Ford làm chủ tịch của VAMA nhưng do kết quả bốc thăm nên họ không có vị trí tốt. Số phận của Audi, Porsche khi đó cũng không khá hơn là bao, trong khi một số thương hiệu khác lại giành lấy mặt tiền của triển lãm Giảng Võ. Câu chuyện của Ford còn khá khẩm hơn rất nhiều so với các ngành công nghiệp phụ trợ vì khu trưng bày của họ giống như một buổi cắm trại ngoài trời. Còn với phòng họp và các cơ sở vật chất đi kèm khác, chắc chắn một điều rằng triển lãm Giảng Võ không thể kham nổi gần 20 thương hiệu. Đó cũng là lí do vì sao 2 năm vừa qua và cả năm 2015 phía tổ chức VMS không còn mặn mà với Hà Nội.
Thông thường, cứ hai năm một lần, VMS sẽ luân chuyển giữa Hà Nội và TP HCM, nhưng nhiều khả năng từ bây giờ VMS sẽ chỉ còn hiện diện trong TP HCM; để lại vô vàn tiếc nuối cho những khách hàng và người yêu xe tại Hà Nội. Diện tích của triển lãm Giảng Võ Hà Nội vào khoảng 6,84 héc-ta nhưng khu trưng bày trong nhà chỉ được 10.000 m2 nhưng lại chia thành ba khu nhà riêng biệt. Diện tích của khu triển lãm trong nhà của SECC TPHCM vào khoảng 40.000m2 và 20.000m2 ngoài trời đồng bộ và hạ tầng tốt hơn hẳn. Đó là một trong những lí do vì sao rất nhiều triển lãm khác nhau chứ không riêng gì mảng bốn bánh bén duyên với địa chỉ này.
Xin nói ngoài lề một chút, hai triển lãm lớn nhất khu vực là Thailand Auto Expo và Thailand Motorshow tổ chức tại khu triển lãm Impact Arena, Muang Thong Thani, có diện tích mặt sàn trong nhà lên tới 140.000 m2. Bình quân một năm có 490 sự kiện tổ chức tại địa điểm này.
Nhiều triển lãm thiếu sức hút
Không kể các triển lãm ‘thửa riêng’ như Mercedes Fascination, BMW World Xpo…. thị trường Việt Nam còn có Vietnam Auto Expo, Saigon International Autotech, VMS và bây giờ là VIMS. Trong danh sách trên, VMS vẫn là cái tên có sức hút lớn nhất và qui mô nhất. Trừ VIMS thì số còn lại khá mờ nhạt và ít dành được sự quan tâm. Trước kia thương hiệu Subaru từng đồng hành với Saigon International Autotech, song từ 2015 họ đã rời bỏ triển lãm này. Kể cả VMS, mảng công nghiệp phụ trợ ít được quan tâm kéo theo sự nghèo nàn và đầu tư nên các triển lãm đặc trưng đều èo uột, thiếu điểm nhấn và ít khách tham quan. Thậm chí, có doanh nghiệp tham gia triển lãm phụ trợ còn trưng bày cả xe đạp điện và … bút chì.
Mặc dù các triển lãm phụ trợ cũng có thâm niên nhiều năm nhưng không thể tìm cho mình một chỗ đứng vững chắc và thậm chí nhiều người còn không biết đến sự có mặt của các triển lãm này. Nếu so sánh Mercedes Fascination với Auto Expo hay Saigon Autotech, cách thức tổ chức cũng như qui mô và sự chuyên nghiệp khiến hai triển lãm lâu đời của Việt Nam phải học tập hãng xe Đức rất nhiều. Trong khi các triển lãm công nghiệp phụ trợ như chợ ban chiều thì tại địa điểm của Mercedes người ta phải giành nhau từng chỗ để xe.
Công nghiệp phụ trợ đáng xem không? Đáng xem lắm chứ! Nếu ở đó, họ cho người tham quan thấy được những cải tiến kĩ thuật, thị phạm được những cỗ máy hay sản phẩm chỉ thấy trên TV hay đơn giản là chỉ cho khách hàng thấy các thương hiệu Việt Nam đang góp sức gì cho ngành công nghiệp ôtô Việt Nam nhưng tựu chung lại tất cả chỉ là những kệ trưng bày vô hồn, những tờ poster quảng cáo khó hiểu và cách trình bày tuềnh toàng từ năm này qua năm khác. Các nhà sự kiện cần thay đổi và bản thân các đơn vị tham gia triển lãm cũng nên tự xem xét lại bản thân mình trước khi ném tiền qua cửa sổ như vậy.
Ở một khía cạnh khác, các thành viên của hiệp hội sản xuất xe máy VAMM vẫn chưa có một triển lãm nào mặc dù doanh số, dung lượng, thị phần của xe máy hoàn toàn lấn át xe hơi. Trước đây, lí do họ đưa ra là phân khúc cũng như sự đa dạng của thị trường xe hai bánh vẫn còn quá hẹp. Tất cả chỉ xoay quanh phân khúc xe ga, xe số, côn tay dung tích 150cc trở xuống. Nay, khi chính sách thay đổi và có thêm các nhà nhập khẩu xe máy phân khối lớn, thị trường ngày càng phình ra, thị hiếu đang thay đổi, xuất thiện các thương hiệu mới thì tính đa dạng của xe hai bánh là rất cao. Chắc chắn người tiêu khao khát một sân chơi của tất cả các thương hiệu xe máy có mặt tại Việt Nam. Trong khi đó, dạo quanh các triển lãm trong khu vực như Thái Lan Motor show hay Thailand Motor Expo, xe máy cũng có một khu trưng bày riêng hoành tráng không kém các đơn vị trưng bày xe hơi. Chẳng nhẽ bên hiệp hội xe máy nói chung và đại diện hiệp hội xe hơi không tìm ra một sân khấu chung cho tất cả các bên tham gia?
Vắng 'mợ' chợ vẫn đông?
Khi VMS thiếu đi các nhà nhập khẩu xe (thậm chí có tin đồn cho rằng Mercedes-Benz Việt Nam không tham gia) thì triển lãm của VAMA được nhiều mà mất cũng nhiều. Thiếu 9 đơn vị đồng nghĩa với họ có thêm thời gian và không gian cho các hãng trong triển lãm nhưng đồng thời họ cũng mất đi phần nào sức hút và sự tò mò từ phía khách hàng.
Họp báo công bố VIMS 2015 sẽ diễn ra 9-13/10/2015
VMS 2014 mở cửa tự do, BTC ước tính trong bốn ngày có 161.700 khách tham quan, bán 600 xe các loại - hơn 10% so 2013 và cũng là con số lớn nhất mà một kì triển lãm xe có được. Năm nay, khi thiếu vắng đi các nhà nhập khẩu xe, VMS có còn giữ được lửa?
Chính sách và vị thế của các nhà nhập khẩu
Cũng trong thời gian vừa qua, những ai theo dõi thị trường xe đều để ý tới cột mốc 2018 - thuế của các dòng xe nhập khẩu từ ASEAN bằng 0% cũng như một loạt chính sách mới được thực thi. Người tiêu dùng chờ đợi thời điểm này để được sở hữu một chiếc xe nhập với giá cả phải chăng hơn. Cũng vì chính sách mới, các ‘ông lớn’ của thị trường Việt Nam luôn bỏ ngỏ câu trả lời - nhập khẩu hay sản xuất. Theo dõi thêm báo cáo bán hàng của VAMA, tỉ lệ xe nhập khẩu từ năm 2012 trở lại đây đang có chiều hướng tăng trưởng rất tích cực, đặc biệt từ khu vực ASEAN, Ấn Độ và Hàn Quốc, Trung Quốc. Tính đến 07/2015, lượng xe nhập khẩu nguyên chiếc (CBU) đã tăng 67% so với cùng kì năm ngoái, đạt 32.090 xe; chiếm 26% thị phần.
Xe CBU tăng trưởng 67% so với cùng kì năm ngoái, chiếm 26% thị phần tính đến hết tháng 7
Nếu một hoặc nhiều đơn vị nào đó trong VAMA ngừng lắp ráp xe trong nước và chuyển hẳn sang nhập khẩu, câu chuyện sẽ đi tới đâu? Ford, Toyota, Mitsubishi, Nissan… vẫn có những sản phẩm chiến lược nhập khẩu từ Thái Lan, thậm chí đó còn là dòng xe bán chạy như Ranger, Navara, Yaris … đồng thời các sản phẩm khác sản xuất tại Việt Nam cũng có sẵn nhà máy tương tự rải rác trong khu vực Asean. Chính sách thuế hay sự điều chỉnh quản lí của chính phủ sẽ quyết định việc đi hay ở của các đơn vị này.
Hiệp hội các nhà nhập khẩu xe đã đón đầu được xu hướng chuyển từ CKD sang CBU, họ đã và đang tạo ra sân chơi riêng cho mình. Nếu một hay nhiều thành viên của VAMA không còn sản xuất xe, họ đã tự trở thành thành viên của những nhà nhập khẩu xe một cánh không chính thức. Tham gia hay không tham gia VIMS chỉ là chuyện sớm hay muộn mà thôi.
Copy link
