Peugeot – trở lại từ vực thẳm

25/10 vừa qua, ngày kết thúc cho một kỷ nguyên tại Aulnay-sous-Bois, Pháp. Hàng dài công nhân lặng lẽ xếp hàng. Họ đứng nhìn chiếc xe cuối cùng rời dây chuyền lắp ráp tại nhà máy của PSA Peugeot Citroen, chiếc Citroen C3 màu tro xám.

Nhà máy 40 tuổi này từng được coi là phép lạ của nền công nghiệp hiện đại Pháp khi sinh ra. Nó sẽ được đóng cửa trong nửa đầu năm 2014. “Đây là một điều thực sự đau đớn, chúng tôi đã khóc”, Goul Abdul, một công nhân đã gắn bó 24 năm tại nhà máy Aulnay.

Hàng dài công nhân với biểu ngữ “Không đóng cửa nhà máy Aulnay” của PSA ngày thứ Sáu 25/10/2013. Ảnh: AP/ Jacques Brinon.

Hẳn nhiên, đây sẽ là nỗi buồn cho những ai làm việc tại nhà máy. Nhưng, nó cũng là tin tốt lành cho các hãng xe tại châu Âu đang phải chật vật đối phó với tình trạng thừa cung.

Tương lai của Peugeot phủ màu tro xám. Hãng xe Pháp báo cáo mức lỗ 5 tỷ euro (6,4 tỷ USD) trong năm 2012. Tập đoàn không có lãi trong năm 2013 và cũng chưa biết đến bao giờ mới có lãi trở lại.

Vấn đề của Peugeot không phải là điều khó hiểu. Thứ nhất, thị trường của Peugeot tập trung chủ yếu ở châu Âu. Khi sức mua tại Pháp, Tây Ban Nha và Ý - thị trường "ruột" của Peugeot tụt dốc thì hãng xe này rơi vào cảnh lâm nguy. Thị phần xe của Peugeot trên các thị trường này cũng giảm mạnh.

Thứ hai, thương hiệu hơn 200 năm tuổi này sản xuất chủ yếu là phân khúc xe nhỏ, phân khúc rất dễ "bị tổn thương" trong thời kỳ suy thoái kinh tế. Và thứ ba, họ thiếu lợi thế về quy mô. Lượng xe Peugeot sản xuất ra chỉ bằng 1/3 so với Volkwagen (VW). Năm 2012, Peugeot sản xuất 1,2 triệu chiếc, so với con số 3,5 triệu chiếc của VW (theo tổ chức nghiên cứu thị trường HIS Automotive).

Những vấn đề trên không thể giải quyết được một sớm một chiều, nhất là ở Pháp. Vào tháng 7/2012, khi Peugeot tuyên số sắp đóng cửa nhà máy Aulnay, đồng thời công bố kế hoạch lớn nhằm vực dậy thương hiệu này bằng cách cắt giảm 8.000 nhân công và tiết giảm 1,5 tỷ euro chi phí thì mọi việc trở nên khó kiểm soát.

Hãng xe Pháp bị hạ bậc tín nhiệm nợ. Chi nhánh tín dụng Banque PSA của hãng cần đến khoản bảo lãnh 7 tỷ euro của chính quyền bang sở tại thì mới được đảm bảo cấp vốn, cho phép Peugeot có thể cạnh tranh với các đối thủ. Trong khi đó, công nhân tại nhà máy Aulnay đã đình công từ tháng 1 cho đến tháng 5.

Tuy nhiên, ánh sáng le lói đã giúp hãng Peugeot có niềm tin hơn. 24/10 vừa qua, hãng đã ký được một thỏa thuận với Lực lượng lao động Pháp để bù đắp cho chính sách hạn chế tiền lương và thời gian làm việc. Peugeot cho biết, hãng nhắm đến mục tiêu sản xuất 1 triệu xe mỗi năm tại Pháp vào năm 2016. Con số này cao hơn mức 930.000 xe/năm hiện nay, so với công suất tối đa có thể đạt được là 1,8 triệu chiếc/năm.

“Không phải ai cũng vui vẻ!”, Philipe Julien, quan chức của một trong hai công đoàn từ chối ký thỏa thuận nói trên và cho rằng, Peugeot sẽ đóng cửa một nhà máy khác sau năm 2016 và trước đó sẽ dừng một đến hai dây chuyền sản xuất.

Nhưng đối với Rabih Freiha, chuyên gia phân tích tại Exane BNP Paribas, thỏa thuận này là một bước tiến lớn với một mối quan hệ tích cực giữa Peugeot, công nhân và chính phủ, nó có thể giúp tiết giảm chi phí hơn trong tương lai.

Trong khi đó, những chiến lược khác của Peugeot đang bắt đầu có kết quả. Hãng xe Pháp đẩy mạnh phát triển những sản phẩm mới, và có những bước tiến đầu tiên lên phân khúc cấp cao hơn. Tình hình tài chính cũng khả quan hơn. Với nguồn lực có sẵn (trong đó có hạn mức tín dụng hơn 11 tỷ euro), Peugeot hiện tại có thể nói đã khá an toàn. Tuy nhiên, về lâu dài, hãng này vẫn cần thêm ngân sách để đầu tư vào công nghệ cũng như các thị trường mới.

Peugeot hiện tại đang tìm kiếm thêm một đối tác toàn diện tầm quốc tế. Trong đó thị trường Trung Quốc đang rất được kỳ vọng. Vào tháng 2/2012, Peugeot công bố hợp tác với GM, hãng mẹ của thương hiệu Opel đang gặp khó khăn. Cả hai sẽ cùng chia sẻ hệ thống khung gầm, các linh kiện cũng như phụ tùng để có lợi hơn về quy mô trong các dịch vụ cung cấp. Thế nhưng, vào ngày 23/10 vừa qua, hãng cho biết họ đang xem xét lại kế hoạch tham vọng nhất của mình: phát triển một hệ thống khung gầm chung dành cho các dòng xe cỡ nhỏ, với độ phát thải CO2 thấp.

Khi mối quan hệ với GM đang dần lạnh đi, Peugeot được cho là đang dành sự quan tâm đặc biệt đến thị trường châu Á, đặc biệt là liên doanh với hai nhà sản xuất xe hơi lớn của Trung Quốc: DongFeng và Trường An (Chang’an).

Việc liên doanh với đối tác DongFeng (DongFeng Peugeot Citroen) đang cho xuất xưởng hơn 400.000 xe mỗi năm. Lượng xe Peugeot bán ra tại Trung Quốc tăng nhanh hơn so với thị trường nói chung. Liên doanh với Trường An đang sản xuất dòng xe Citroen DS, sang trọng hơn tại nhà máy mới khai trương vào tháng 9.

Peugeot 408, mẫu xe đầu tiên của Peugeot tại thị trường Việt Nam thông qua nhà phân phối Trường Hải. Ảnh: Quang Anh.

Tổng lượng xe bán ra dự kiến đạt trên 900.000 chiếc trong một vài năm tới. Doanh số có thể cao hơn mức này nếu DongFeng sẵn sàng đóng góp vai trò to lớn hơn. DongFeng đang xem xét đề nghị khi mua lại 30% cổ phần trong Peugeot (ước tính khoảng 1,2 tỷ euro theo giá cổ phiếu hiện hành). Nhiều khả năng, chính phủ Pháp có thể tham gia rót vốn vào Peugeot.

“Vận may của Peugeot có nhiều khả năng sẽ tiếp diễn lâu hơn trong bối cảnh thị trường xe hơi đang dần hồi phục tại châu Âu. Thêm vào đó là sự bùng nổ mạnh mẽ của mác xe Peugeot trong thị phần xe hơi tại Trung Quốc”, Peter Kelly – chuyên gia phân tích tại hãng nghiên cứu và dự báo LMC Automotive.

Hầu hết, các hãng xe đang nỗ lực cắt giảm chi phí, định vị sản phẩm của mình và hướng tới thị trường châu Á đầy tiềm năng. Việc này đồng nghĩa với sự cạnh tranh sẽ rất khốc liệt. Dẫu sao thì "ông già" Peugeot cũng đã được "xuất viện" với sức khỏe tốt hơn. Hãng đang ổn định để quay lại cuộc chơi.

Quang Anh (lược dịch)
theo BW, REUTERS.