Chuyến đi nghĩa tình
Những gói chăn màn, quần áo đồng phục, sách vở… đã được đóng gói cẩn thận, xếp đầy lên thùng hàng. Chiếc tủ đựng dụng cụ học tập được buộc chặt trên giá nóc. Tôi cùng những người bạn trên diễn đàn otofun thực hiện hành trình trở lại Nậm Ban.

Khau Phạ trong ánh chiều dần buông
Nậm Ban, một xã giáp biên thuộc huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu, nổi tiếng với những dãy núi cao ngút trời, những con đường ngàn thước chênh vênh trên vách núi. Nơi những đứa trẻ người Mông, người Mảng, Hà Nhì vẫn ngày ngày chân trần áo mỏng đến trường trong cái lạnh cắt da thịt. Không điện, không đường giao thông, không sóng điện thoại, cuộc sống của người dân nơi đây với đầy những khó khăn, khắc nghiệt của thiên nhiên vẫn kiên cường bám đất, dựng bản, giữ vững sự bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.
Lần này, chúng tôi trở lại Nậm Ban để khánh thành 7 lớp học mới được dựng lên nhờ những tấm lòng hảo tâm.
6h sáng, đoàn xe đi Nậm Ban đã xếp hàng dài chờ xuất phát, chiếc xe của chúng tôi vừa kiểm tra xong những khâu kỹ thuật cuối cùng, tiếng máy nổ đều, những thành viên trong đoàn đã nai nịt gọn gàng, hừng hực khí thế lên đường.

Tiếng còi hiệu lệnh của trưởng đoàn Sơn “cua” đánh thức những con chiến mã đường trường. Đoàn xe 29 chiếc thẳng hướng Phú Thọ, qua Thanh Sơn, Thu Cúc trên Quốc lộ 32 lừng danh kéo dài từ Hà Nội lên tới Lai Châu. Chúng tôi vượt đèo Khế với tốc độ trung bình 70km/h khá nhẹ nhàng, tiếng lốp rít đều mỗi khi vào cua, xe văng nhẹ trong khả năng kiểm soát ở các khúc cua tay áo.
Thị xã Nghĩa Lộ hiện ra trước mắt sau hơn 3 giờ hành trình cũng là thời điểm sự cố đầu tiên xảy ra. Chiếc Pajero đi đầu do anh Phương ZJ cầm lái gặp sự cố. Cả đoàn quyết định để lại 2 xe hỗ trợ, còn lại vẫn tiếp tục hành trình lên Lai Châu theo dự kiến. Chúng tôi trong nhóm ở lại.
Hỏng bơm xăng, có vẻ như đây là cơ hội “vàng” với mấy tay thợ phố núi. Tuy nhiên, sau gần 3 tiếng đồng hồ loay hoay tháo lắp mà không có kết quả, rốt cục, chính chiếc bơm xăng cũ của xe lại làm xe chạy được. Cậu thợ “vườn” Nghĩa Lộ tiu nghỉu ra về, bỏ lại “bác thợ” Sơn “cua” đang lộn gầm mà chả kịp chào hỏi.

Ánh sáng chiều nhập nhoạng làm cảnh vật bên đường cứ vùn vụt qua trước mặt. Bên đường, những cậu bé vừa tan lớp ùa ra cùng những chiếc xe đạp gỗ tự chế. Đứa lái, đứa đẩy, phăm phăm đổ dốc về nhà. Giữa bốn phía là rừng, thứ mà bọn trẻ có thể tự kiếm được dễ nhất chính là gỗ. Mất nhiều giờ đẽo gọt, chiếc xe gỗ ra đời với bánh xe, khung xe đều bằng gỗ, mấy sợi dây cao su cũ quấn quanh vành gỗ thay cho săm lốp, đường vắng nên chả bao giờ phải nghĩ đến phanh, ghế ngồi là một miếng gỗ nhỏ được mài nhẵn...



Chỉ một cú đẩy nhẹ, chiếc xe gỗ cùng “tay đua phố núi” cứ thế phi ào ào xuống con dốc dài tít tắp trong tiếng reo hò của lũ trẻ… Ở Hà Nội, nghe nói có bác họa sỹ cũng mê mẩn trò chơi độc đáo này, đã tự ngồi hì hụi làm lấy một chiếc để chơi, lại còn cẩn thận bọc da cho khung xe và ghế ngồi…
Tôi chợt nhớ đến những đứa bé người Mảng ở Nậm Ban trong chuyến đi tiền trạm. Nơi chúng tôi đã tới, một lớp học bé xíu treo trên lưng chừng núi, thực quá đỗi đơn sơ. Đứng bên sân, nhìn xuyên qua vách liếp, có thể nhìn thấy cả đám ruộng bậc thang đang trổ đòng xa xa. Những búi rạ lợp mái không chịu nổi mưa nắng vùng cao, thủng lỗ chỗ, trút nước ào ào xuống bàn học. Lũ trẻ con cuống cuồng ôm sách vở chạy dồn sang góc lớp. Chen chúc trên chiếc bàn hẹp, cô trò lại cùng nhau ngân nga “I tờ”.




Những cung đường “chạm mây”
Trời dần tối, chúng tôi vội vã tăng tốc đuổi theo đoàn. Bỏ qua thị trấn Tú Lệ kiều diễm với những chõ xôi nếp thơm lừng và hình ảnh những cô gái Thái đang thảnh thơi tắm suối, chúng tôi lên đèo Khau Phạ trong ánh lam chiều, những nóc nhà sàn khuất dần sau thung lũng. 8 giờ tối, dừng chân bên Cổng Trời.


Rời Cổng trời. Xe đổ đèo, có vẻ như hộp số tự động trên Navara phù hợp với việc chạy trên đường bằng hơn là những cung đèo hiểm trở như Khau Phạ, máy hơi gằn khi thả dốc, dù đã đệm chân ga, số vẫn không kịp chuyển theo mục đích lái. Chúng tôi băng qua Mù Cang Chải khi đồng hồ đã qua con số 10, ngậm ngùi bỏ qua những đám ruộng bậc thang nổi tiếng, đành hẹn những đám lúa vàng trong chuyến trở về. Bên dòng Nậm Kim, những nhà máy thủy điện nhỏ nối tiếp nhau rực sáng trong đêm.
Xe qua Than Uyên rồi tới Huổi ke, con đường 32 chạy từ đầu cầu Diễn, Hà Nội đã kết thúc tại đây, nối vào đường 4D đi Lai Châu - con đường bị xe tải chở quặng băm nát, lổn nhổn đầy ổ trâu nhằng nhịt. Thị trấn Tam Đường sầm uất bất ngờ hiện ra trong đêm tối với cơ man nào là quán karaoke, cà phê wifi… nghe đồn đây là chỗ “xả hơi” của công nhân với lái xe mỏ quặng gần đó.
Ào ào băng qua những con đường xóc, thành phố Lai Châu đã cận kề khi kim đồng hồ gặp nhau ở số 12. Từ trên đỉnh núi nhìn xuống, thành phố sáng rực đèn điện, lung linh giữa bốn bề ngút ngàn núi cao. Xe bò chầm chậm vào sân khách sạn Mường Thanh trong những cái ngáp dài mệt mỏi. Đoàn xe đến trước đã đỗ kín sân, các phòng đã tắt đèn đi ngủ từ lâu, chuẩn bị sức lực cho ngày mai xuống bản.

Đi dạo một vòng, rít một hơi thuốc dài, tôi hít căng lồng ngực cái không khí mát lạnh của vùng núi cao, thả mình trong tiếng dế, tiếng côn trùng rả rích. Sau chặng đường dài mệt mỏi, tôi vẫn không sao ngủ được, với một kẻ có máu xê dịch như tôi, những chuyến đi Tây Bắc quả thực không còn nhiều điều mới mẻ. Nhưng sao giờ này, tôi vẫn thấy hồi hộp lạ. Có lẽ cái “trách nhiệm nặng nề” của chuyến đi từ thiện lần này làm tôi trăn trở. Lần đầu tiên tôi thấy mình không phải là kẻ “lông bông”. Lần đầu tiên cái máu lượt phượt trong con người tôi trở nên hữu ích.

Ngày mai, cả đoàn sẽ đi Nậm Ban, rồi lên điểm trường, nghĩ đến những con dốc đá ngoằn nghèo chỉ nhỉnh hơn vệt bánh xe, vắt qua hẻm vực dựng đứng dẫn lên những lớp học liêu xiêu bên dốc núi, lòng tôi lại thấy hồi hộp, háo hức khó tả…
(Đón đọc kỳ 2: Trở lại Nậm Ban)



