OFNews chính thức đổi tên miền sang Lenxe.vn
home

Khám phá nguồn gốc đấu bò tót Tây Ban Nha (Phần 1)

11:37 | 02/05/2013
Bài viết giới thiệu sơ qua nguồn gốc và lịch sử phát triển của bộ môn nghệ thuật được coi là tôn giáo của người Tây Ban Nha - đấu bò tót.
Trong tiếng Tây Ban Nha, môn đấu bò tót được gọi là Corrida - một kiểu đấu chạm trán cần có sự hoang dại cần thiết của con bò và sự dũng cảm của người đấu bò, trong tiếng Tây Ban Nha gọi là Matador.

Otofun News

Giống bò tót nuôi để đáp ứng cho Corrida được tập trung nhiều nhất ở miền nam Tây Ban Nha, vùng Andalusia. Nơi đây có rất nhiều thảo nguyên rộng lớn với những chú bò tót được thả rông, tất nhiên là có rào cản quy hoạch, đề phòng chẳng may có người lạ đi qua mà lại mặc áo màu đỏ...

Khó có thể nói người Tây Ban Nha là những người sáng chế ra "món" Corrida, bởi bản thân truyền thống sử dụng bò làm vật tế thần xuất xứ ở nhiều vùng. Thêm nữa, đấu nhau với bò tót thì cũng không chỉ có ở Tây Ban Nha. Bồ Đào Nha và miền nam nước Pháp, thậm chí là ở Châu Mỹ (như Mexico và Colombia) cũng có truyền thống này. Tuy rằng cách thức cuộc chơi có phần khác biệt, nhưng đều có điểm chung là dùng bò để đấu. Người Tây Ban Nha "đỉnh" hơn các quốc gia lân cận bởi sự lịch sử phát triển cũng như khả năng tiếp thị tốt hơn.

Muốn tìm nguồn gốc của "cái thú" đối đầu với bò tót thì có lẽ phải quay trở lại thời kỳ cổ đại. Trong thần thoại Hy Lạp, con bò tót luôn là biểu tượng của sức mạnh hoang dại và loài người luôn muốn tìm cách khuất phục nó. Có thể kể đến con quái vật Minotaurus nửa người nửa vật bị nhốt trong mê cung dưới lòng đất, hay chính bản thân thần Zớt tự hòa mình thành bò tót để "cưa cẩm" nàng tiên Europa (có trên mặt đồng xu 2 Euro của Hy Lạp).

Tại các viện bảo tàng liên quan đến thời kỳ La Mã - Hy Lạp, không khó để tìm thấy nhưng nét họa tiết mô tả cảnh người khuất phục bò tót. Đây là nét vẽ trên một chiếc bình bằng gốm.
Nét vẽ mô tả cảnh người khuất phục bò tót trên một chiếc bình bằng gốm
tại các viện bảo tàng liên quan đến thời kỳ La Mã - Hy Lạp


Đấu trường thì xuất hiện khi nào?

Có thể chắc chắn một điều rằng đấu trường xuất hiện từ thời đế chế La Mã. Ngay từ thời đó, người ta đã chuộng việc đưa các loại thú hoang dã (hổ, voi,..) về để đấu với người. Có thể thấy đấu trường La Mã bởi có ít nhiều ảnh hưởng đến Corrida sau này của người Tây Ban Nha.

Đấu trường La Mã, thủy tổ của đầu trường bò tót ngày nay ở Tây Ban Nha.
Đấu trường La Mã - "thủy tổ" của đầu trường bò tót ngày nay ở Tây Ban Nha.

Người La Mã có nhiều kiểu trò chơi khi họ đến đấu trường xem. Đó có thể là trò đấu sĩ (Gladiateur), có thể là trò đua cỗ xe 4 ngựa (giống trong phim Ben Hur), có thể là trò người đấu với thú hoang hoặc thủy chiến... Theo sử sách ghi lại, chưa có dấu hiệu nào cho thấy rõ nét việc bò tót đấu với người mà chủ yếu người ta sự dụng con vật này cho trò chơi đua bò tót hoặc cho chúng đối đầu với nhau (như kiểu hội chọi trâu Đồ Sơn).

và đấu trường bò tót ngày nay với lối kiến trúc đậm chất vùng Andalusia miền nam Tây Ban Nha.
Đấu trường bò tót ngày nay với lối kiến trúc đậm chnất vùng Andalusia
(miền nam Tây Ban Nha).

Otofun News

Nguồn gốc sâu xa của trò đấu bò tót Tây Ban Nha

Nguồn gốc sâu xa của trò gười đối đầu với bò tót cũng bắt nguồn từ thời kỳ Hy Lạp – La Mã cổ đại. Vào thời đó, ngoài việc xem những buổi biểu diễn trò đấu sĩ vào buổi trưa, giới tượng lưu La Mã rất ưa chuộng đi săn bắn vào buổi sáng. Và một trong những con thú mà họ thích săn bắn có bò tót. Trong tiếng La Tinh, những kẻ săn tìm và giết bò tót thời ấy được gọi là Taurocentaes, về một khía cạnh nào đó cũng có điểm chung so với những người đấu bò (Matador) thời nay bởi mục đích của họ đều là để giết chết những con bò.

Các trò chơi dã man trong đấu trường tồn tại được vài trăm năm kể từ thời điểm đấu trường Colosseum được khánh thành ở Rome năm 80 sau Công Nguyên. Nhưng khi đế chế La Mã dần suy yếu và đặc biệt là khi đạo Thiên Chúa giáo trở thành tôn giáo thay thế cho tục lệ cúng tế thần Zớt thì tất cả các đấu trường bị cấm tiệt. Khi đế chế La Mã hoàn toàn sụp đổ thì truyền thống săn bắn bò tót để tiêu khiển cũng biến mất luôn. Duy nhất chỉ có những nơi mà người ta chăn nuôi bò tót ở quy mô lớn thì mới thói quen săn đuổi bò tót mới tồn tại.

Những thảo nguyên rộng lớn như miền nam Tây Ban Nha, miền tây nam nước Pháp và Bồ Đào Nha là những vùng người ta có thể đi tìm săn và nuôi bò tót nhiều nhất. Điều này cũng giải thích vì sao truyền thống đấu bò tót cũng tồn tại ở những quốc gia láng giềng của Tây Ban Nha.

Otofun News

Như vậy, nguồn gốc của thói quen săn đuổi và liều mình với bò tót tại nước Tây Ban Nha bắt nguồn từ 2 thứ : Đấu trường La Mã và các trang trại chăn nuôi bò tót.

Truyền thống chăn nuôi bò tót của Tây Ban Nha

Truyền thống chăn nuôi bò tót của Tây Ban Nha có ảnh hưởng trực tiếp đến lịch sử phát triển Corrida. Chắc chẳng có gì ngạc nhiên khi biết rằng quê hương của Corrida chính là tại những thảo nguyên rộng lớn, hay chính xác hơn là vùng Andalusia (phía nam Tây Ban Nha).

Sau khi đế chế La Mã tan rã thì cả một lãnh thổ rộng lớn do người La Mã quản lý bị cắt xén thành nhiều mảnh. Thời trung cổ là thời kỳ tiếp theo ngay sau khi đế chế La Mã tan rã và đặc thù của thời kỳ này là sự xuất hiện của những địa chủ sở hữu rất nhiều đất đai rộng lớn. Và tại Tây Ban Nha, hoạt động nông nghiệp duy nhất có thể tồn tại được tại vùng Andalusia khô cằn là chăn nuôi bò tót.

Những địa chủ làm giàu nhờ hoạt động này và theo dòng thời gian, họ trở thành giới quý tộc. Trong suốt thời kỳ trung cổ cho đến tận thế kỷ XV, giới quý tộc Tây Ban Nha nói riêng và Châu Âu nói chung ưa chuộng việc săn bắn như là một môn rèn luyện thể thao. Và thế là lại một lần nữa, thú sănbò tót xuất hiện và rộ lên ở miền nam Tây Ban Nha.

Từ thời kỳ phục hưng, từ việc chỉ là thú săn bắt để rèn luyện thể thao, đối đầu với bò tót trở thành một cách phô diễn nghệ thuật trước công chúng và được tổ chức khi có những sự kiện quan trọng (vua sinh ra hoàng tử, quận chúa đón chào nhà vua…).Kể từ thế kỷ XV, đối đầu với bò tót chỉ giới hạn trong giới quý tộc và hoàng gia Tây Ban Nha. Nhưng dần dần, những người đối đầu với bò tót (Torreros) được mở rộng hơn và các cách thức cũng như trang phục cũng tiến hóa theo thời gian. Có lẽ phải đợi đến thế kỷ XIX thì corrida mới có kiểu cách khá gần với thời nay.

(Còn tiếp)
Theo Blogspot Medulich

Theo Lao động Đoàn thể
Hashtag:

Có thể bạn quan tâm

Cùng chuyên mục

Range Rover Sport Electric hé lộ thông số ấn tượng với tầm hoạt động 609 km

Range Rover Sport Electric hé lộ thông số ấn tượng với tầm hoạt động 609 km

Range Rover Sport Electric sở hữu pin 118,5 kWh, công suất 550 PS và khả năng sạc nhanh DC 350 kW, trong khi vẫn giữ thiết kế SUV đặc trưng của Land Rover.
Hyundai tiếp tục đầu tư cho Grand i10, bản mới dự kiến ra mắt cuối năm 2027

Hyundai tiếp tục đầu tư cho Grand i10, bản mới dự kiến ra mắt cuối năm 2027

Hyundai lên kế hoạch phát triển Grand i10 thế hệ mới cho Ấn Độ, với thời điểm ra mắt được dự đoán vào cuối năm 2027. Bài toán của mẫu hatchback này là bổ sung công nghệ nhưng vẫn giữ giá dễ tiếp cận.
Hyundai Ioniq V mở bán ở Trung Quốc, giá ưu đãi chỉ tương đương 387 triệu đồng

Hyundai Ioniq V mở bán ở Trung Quốc, giá ưu đãi chỉ tương đương 387 triệu đồng

Hyundai Ioniq V chính thức được bán tại Trung Quốc với giá ưu đãi từ 387 triệu đồng, tầm hoạt động tối đa 650 km và nhiều công nghệ hiện đại, hướng đến cạnh tranh trực tiếp với các mẫu xe điện địa phương.
Lexus TZ 2027 công bố giá khởi điểm khoảng 1,66 tỷ đồng, phạm vi hoạt động tối đa 507 km

Lexus TZ 2027 công bố giá khởi điểm khoảng 1,66 tỷ đồng, phạm vi hoạt động tối đa 507 km

Lexus TZ 2027 có giá khởi điểm 64.050 USD tại Mỹ, công suất tiêu chuẩn 308 mã lực và phạm vi hoạt động tối đa 507 km, cạnh tranh trong phân khúc SUV điện hạng sang ba hàng ghế.
Đây là cách Toyota chứng minh độ cứng cáp của bán tải Hilux BEV mới

Đây là cách Toyota chứng minh độ cứng cáp của bán tải Hilux BEV mới

Toyota tái hiện thử thách nổi tiếng của Top Gear năm 2003 trên mẫu Hilux BEV mới, thả chiếc caravan nặng 760 kg từ độ cao khoảng 9,1 m xuống xe nhằm chứng minh độ bền của mẫu bán tải thuần điện.
Bộ Công thương: Sắp tới, mỗi cây xăng có thể bán giá xăng dầu khác nhau, sáng tăng, chiều giảm

Bộ Công thương: Sắp tới, mỗi cây xăng có thể bán giá xăng dầu khác nhau, sáng tăng, chiều giảm

Bộ Công thương cho biết, thay vì điều chỉnh đồng loạt theo giá cơ sở của Nhà nước, sắp tới mỗi cây xăng có thể bán một mức khác nhau, “tăng buổi sáng, giảm ngay vào chiều” khi doanh nghiệp được tự quyết giá bán lẻ.
Xe điện trở thành động lực tăng trưởng mới của ô tô Việt Nam

Xe điện trở thành động lực tăng trưởng mới của ô tô Việt Nam

Thị trường ô tô Việt Nam tăng trưởng 31,1% trong nửa đầu năm 2026, dẫn đầu nhóm ASEAN-6. Xe điện hóa lần đầu chiếm hơn một nửa doanh số ô tô du lịch, trở thành động lực quan trọng của thị trường.
VPBank ký kết khoản vay 27 triệu USD với JBIC, tài trợ dự án truyền tải điện

VPBank ký kết khoản vay 27 triệu USD với JBIC, tài trợ dự án truyền tải điện

VPBank ký kết hợp đồng vay 27 triệu USD với JBIC, SMBC và Joyo Bank để tài trợ dự án đường dây truyền tải 220 kV của EVNNPT. Khoản vay góp phần tăng năng lực truyền tải điện, hỗ trợ giải tỏa công suất năng lượng tái tạo tại phía Nam.
Gần một nửa ứng viên World Car Awards 2027 đến từ các thương hiệu Trung Quốc

Gần một nửa ứng viên World Car Awards 2027 đến từ các thương hiệu Trung Quốc

World Car Awards 2027 vừa chính thức công bố 56 mẫu xe ứng viên, trong đó các thương hiệu Trung Quốc chiếm gần một nửa danh sách, cạnh tranh với nhiều hãng xe lớn trên toàn cầu.
Nguyên mẫu siêu xe Mercedes-AMG GT Black Series mới bị cháy khi chạy thử nghiệm

Nguyên mẫu siêu xe Mercedes-AMG GT Black Series mới bị cháy khi chạy thử nghiệm

Nguyên mẫu Mercedes-AMG GT Black Series mới đã bị bốc cháy sau khi chạy thử tại Nürburgring, buộc đội ngũ kỹ thuật phải xử lý sự cố trong khi nguyên nhân vẫn chưa được xác định.
Phiên bản di động