Điều tra ôtô lậu núp bóng Việt kiều hồi hương

Xe “hồi hương” ngày càng nhiều.

2 năm trở lại đây đã chứng kiến sự đổ bộ ồ ạt của xe ô tô hạng sang và siêu sang nhập khẩu theo con đường cùng Việt kiều trở về nước định cư.

Xe ô tô sang và siêu sang vẫn đổ bộ vào Việt Nam trong 3 năm qua với tư cách là tài sản mang theo của Việt kiều trở về nước định cư và đang tăng mạnh theo cấp số nhân. Có những địa phương trong năm 2011 chỉ đón 1-2 xe sang theo diện này, thì tới năm 2012 đã đón gần trăm xe hạng sang và không thiếu những siêu xe đình đám.

Mới đây, theo số liệu thống kê của Cục Hải quan TP.Hà Nội, nếu như cả năm 2010 và 2011 chỉ có tương ứng 11 và 13 chiếc ô tô nhập khẩu theo dạng tài sản di chuyển của Việt kiều hồi hương thì chỉ trong 11 tháng đầu năm 2012 này, đã có tới 70 chiếc ô tô được nhập về Việt Nam theo dạng này, gấp 5, 6 lần so với các năm trước. Trong đó có những “gương mặt” đình đám như Continential Flying Spur 4D sản xuất năm 2010, Rolls Royce Phatom sản xuất năm 2011 lẫn Jaguar sản xuất năm 2010.

Ở thành phố Đà Nẵng, chỉ trong năm 2011 – 2012 đã đón tới 3 chiếc Bentley Continetal Flying Spur và 2 chiếc Roll Royce Ghost sản xuất năm 2011 nhập khẩu theo đường Việt kiều trở về nước định cư. Đến tỉnh cao nguyên như Kon Tum cũng là bến về của một chiếc Rolls Royce Phantom Drophead sản xuất năm 2010.

Đại diện BMW Euro Auto, nơi được Rolls Royce ủy quyền bảo dưỡng, bảo hành các xe Rolls Royce ở Việt Nam vào đầu năm 2013 cho biết hiện ở Việt Nam có khoảng 70 xe Rolls Royce nhưng chỉ có 1 chiếc là nhập khẩu theo đường đặt hàng chính hãng.

Hiện mới chỉ có 1 chiếc Rolls-Royce ở Việt Nam nhập khẩu theo con đường chính hãng

Lãnh đạo một ngân hàng thương mại cổ phần tự hào khoe đã “nhờ” bạn là Việt kiều trở về nước định cư làm thủ tục mang xe về, chỉ mất hơn 15.000 USD. Tuy khá “chát” nhưng con số này “vẫn là còn rẻ chán, bởi bớt được khá nhiều tiền thuế các loại nếu nhập khẩu theo đường chính ngạch”, đại gia này cho biết.

Theo quy định hiện hành, mỗi Việt kiều khi hồi hương về Việt Nam định cư được phép mang theo 1 xe ô tô là tài sản đang sử dụng tại nước ngoài và được hưởng chính sách miễn thuế nhập khẩu, chỉ phải đóng thuế tiêu thụ đặc biệt (từ 45-60% theo dung tích động cơ) và thuế giá trị gia tăng.

Tuy nhiên, tới 90% xe ô tô được nhập khẩu theo diện Việt kiều trở về nước định cư là xe hạng sang và siêu sang như nói trên hoặc các nhãn hiệu Lexus, Land Rover hay Poscher, Mercedes Benz, BMW, Audi… Điểm đặc biệt nữa là đa số các xe này còn rất mới, được sản xuất ngay năm tiến hành nhập khẩu hoặc có số km đã chạy thấp.

Đơn cử một chiếc xe Lexus GX 570, dung tích 5.7L, sản xuất 2011, chạy được hơn 1.000 km, nhập khẩu theo diện này được khai báo giá trị nhập khẩu nhỉnh hơn 60.000 USD. Như vậy nếu chịu thuế và các chi phí chỉ lên tới khoảng 140.000 USD. Trong khi đó, tại các showroom, một chiếc xe Lexus GX 570 có đời tương tự được rao là “mới, nhập khẩu nguyên chiếc” có giá không dưới 240.000 USD.

Với thực tế xe nhập khẩu theo đường Việt kiều hồi hương tăng đột biến gần đây, chuyện lợi dụng chính sách ưu đãi để nhập khẩu xe sang và siêu sang qua đường này để không phải chịu điều chỉnh của các chính sách hạn chế nhập khẩu hàng xa xỉ, đồng thời gây thất thu thuế cho nhà nước đã không còn dừng lại ở sự nghi vấn.

Cơ quan chức năng “vào cuộc”

Mới đây, Cục Cảnh sát Kinh tế (Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm, Bộ Công an) đã chủ trì việc điều tra làm rõ các tổ chức buôn lậu ô tô, xe máy từ Mỹ về Việt Nam dưới dạng tài sản của Việt kiều hồi hương.

Theo Cục Cảnh sát Kinh tế, thực hiện ý kiến chỉ đạo của đồng chí Đại tướng Trần Đại Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, Tổng cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm giao Cục Cảnh sát kinh tế tham mưu, chỉ đạo PC46 công an 46 tỉnh, thành phố tập trung điều tra làm rõ các tổ chức buôn lậu ô tô, xe máy từ thị trường Mỹ “nhập khẩu” về Việt nam dưới hình thức tải sản di chuyển của “Việt kiều hồi hương” và tội phạm tham nhũng tiếp tay cho hành vi buôn lậu này.

Nhiều trường hợp đã lợi dụng hình thức nhập khẩu xe theo con đường Việt kiều hồi hương để tránh thuế.

Để tạo thuận lợi trong việc điều tra, làm rõ, xử lý nghiêm các tổ chức buôn lậu, tham nhũng và thu hồi tài sản cho Nhà nước, Cục Cảnh sát kinh tế đề nghị cơ quan Hải quan cung cấp hồ sơ tài liệu liên quan, đặc biệt là nhập khẩu ô tô, xe máy của các cá nhân thuộc diện “Việt kiều hồi hương” trong thời gian từ tháng 6/2011 đến 31/12/2012; phối hợp tạm giữ, bảo quản xe ô tô, xe máy đã và đang về cảng là tài sản của các cá nhân thuộc diện Việt kiều hồi hương.

Được biết, tháng 6/2011 là thời điểm Thông tư 20/TT-BCT của Bộ Công Thương quy định về giấy ủy quyền chính hãng khi nhập khẩu ô tô chở người có hiệu lực, một số doanh nghiệp chuyển sang nhập khẩu ô tô đã qua sử dụng (hàng lướt), hoặc nhập qua con đường hàng hóa của Việt kiều hồi hương được miễn giảm thuế.

Theo Thông tư số 118/2009/TT-BTC ngày 9/6/2009 của Bộ Tài chính, Việt kiều hồi hương được phép mang về nước một xe ô tô đang sử dụng theo chế độ nhập khẩu xe ô tô đang sử dụng là tài sản di chuyển của người Việt Nam định cư ở nước ngoài đã hoàn tất thủ tục đăng ký thường trú tại Việt Nam. Xe ô tô này được miễn thuế nhập khẩu, miễn thuế VAT. Tuy nhiên sau khi Thông tư 20 của Bộ Công Thương có hiệu lực, đã xuất hiện một số trường hợp có dấu hiệu nghi vấn, lợi dụng chính sách này để nhập khẩu xe ô tô có giá trị cao, lách thuế.

Qua kiểm tra hồ sơ, Cục Hải quan TP.Hà Nội nhận thấy một số biểu hiện lợi dụng chính sách ưu đãi với việc nhập khẩu tài sản di chuyển của người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Cụ thể là hộ chiếu nước ngoài hoặc thẻ cư trú tại nước ngoài được cấp trước khi hồi hương một thời gian ngắn; tài sản di chuyển hầu như rất mới (đăng ký xe trước khi hồi hương khoảng 1-2 tháng, số km đã sử dụng ít) và thường là những loại xe có giá trị lớn.

Ngoài ra, cơ quan Hải quan Hà Nội còn thấy việc hoàn tất thủ tục đăng ký hộ khẩu thường trú chỉ sau khi nhập cảnh về Việt Nam rất ngắn, quê quán ở một nơi, nhập hộ khẩu về một nơi, tập trung chủ yếu vào các tỉnh Yên Bái, Phú Thọ, Bắc Ninh.

Cục Hải quan TP.Hà Nội đề nghị với tài sản di chuyển (ô tô, mô tô,…), cần quy định chặt chẽ các điều kiện (đăng ký lưu hành, thời gian sử dụng…) khi làm thủ tục nhập khẩu, khắc phục tình trạng lợi dụng chính sách ưu đãi về thuế của Nhà nước để nhập khẩu nhằm mục đích trốn thuế nhập khẩu và thuế VAT, trốn tránh sự quản lý của Nhà nước với những mặt hàng không khuyến khích nhập khẩu.