Hướng đi đúng
Báo cáo của Tổng cục Đường bộ VN cho thấy hơn 10 năm qua, Bộ GTVT đã đi rất đúng hướng trong việc thực hiện xã hội hóa đào tạo, sát hạch lái xe (SHLX) theo hướng hiện đại, hội nhập và minh bạch, đáp ứng nhu cầu tăng đột biến của xã hội về đào tạo nghề lái xe.

Hàng ngàn tỷ đồng đã được các thành phần kinh tế đầu tư cho đào tạo, sát hạch lái xe
Trong giai đoạn kinh tế đất nước phát triển nóng, từ năm 2004 - 2010 nhu cầu đào tạo lái xe ô tô tăng 25% - 37% /năm. Năng lực cơ sở vật chất nhân lực cả nước, từ chỗ chỉ đáp ứng lưu lượng đào tạo trên 30.000 lái xe các loại/thời điểm, nay được nâng lên tới 170.000, với năng lực đào tạo, sát hạch trong một năm là 550.000 người.
316 cơ sở đào tạo lái xe ô tô và mô tô, 463 cơ sở đào tạo lái xe mô tô và máy kéo, 96 trung tâm SHLX đã được đầu tư, hoạt động theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn ngành và quốc gia, phân bố tương đối đều khắp trên cả nước. Trên dưới 50% số này là đầu tư của tư nhân.
Đặc biệt, yêu cầu hiện đại hóa, hội nhập và minh bạch được Bộ GTVT đặc biệt quan tâm. Từ năm 2007 đến nay, toàn bộ công tác SHLX được thực hiện tại các Trung tâm sát hạch hiện đại, với phần thi lý thuyết và thực hành 10 bài đi trong hình được chấm điểm tự động hóa, góp phần nâng cao chất lượng sát hạch và hạn chế các biểu hiện tiêu cực.
Ông Nguyễn Ngọc Phi - Thứ trưởng Bộ LĐ -TB&XH cho rằng, Bộ GTVT đã đi rất sớm và đúng hướng trong vấn đề này. Cầu hiện rất lớn - trong khi chính sách của Nhà nước là giảm đầu tư công, do đó cần tiếp tục định hướng rõ trong chính sách, đẩy mạnh quản lý Nhà nước về đào tạo, sát hạch lái xe theo hướng tiêu chuẩn hóa, quy chuẩn hóa, để hướng tới xã hội hóa 100% đầu tư lĩnh vực này.
Giáo viên là “thợ” hơn là “thày”
Nhiều ý kiến trong Hội nghị cho rằng hiện đang xuất hiện tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, do quá dư thừa các cơ sở đào tạo lái xe. Ông Nguyễn Việt Thắng - Phó giám đốc Sở GTVT Hà Tĩnh cho biết, thời gian qua có hiện tượng đổ xô về các địa phương tuyển sinh, khối lượng cực lớn và giảm giá quá thấp để cạnh tranh, “chắc chắn sẽ dẫn đến không thể đảm bảo chất lượng đào tạo”.
Nhiều ý kiến cũng cho rằng cần cải cách nội dung chương trình giảng dạy, chất lượng giáo viên, hình thức đào tạo... sao cho thực tế, linh hoạt hơn.
Ông Nguyễn Vi Tùng - Trung tâm dạy nghề lái xe ô tô số 8, cho rằng nhiều nội dung học rất hình thức. Ví dụ: Học về cấu tạo xe và sửa chữa xe được bố trí 2 buổi. Nếu muốn đào tạo học viên có tay nghề đến nơi đến chốn về sửa chữa xe thì cần nhiều thời gian hơn. Còn không thì bỏ hẳn nội dung này. Chương trình yêu cầu học tập trung mấy tháng trời. Nếu kiểm tra thì tất cả các cơ sở đào tạo, không cơ sở nào thực hiện đúng.
Theo ông Nguyễn Văn Sơn - Trung tâm dạy nghề Thanh Thủy, thì nội dung giảng dạy còn chưa phù hợp với đa số đối tượng học viên, đặc biệt với người học để lái xe chuyên nghiệp. Ông Sơn cho rằng không phải cứ tăng thật nhiều câu hỏi, nội dung thật phức tạp mà nên làm cho thật rõ ràng, mạch lạc, học xong người ta hiểu được, áp dụng được trong khi hành nghề và không làm nảy sinh tiêu cực trong khi sát hạch.
Chất lượng giáo viên “chuẩn” cũng còn ở mức thấp, chưa được đào tạo qua trường lớp, chủ yếu là lái xe chuyển qua, là “thợ” hơn là “thày”. Ông Lê Đình Long - Giám đốc Sở GTVT Hải Dương cho biết: Gần đây Sở GTVT Hải Dương tiến hành đợt kiểm tra sát hạch lại trình độ giáo viên dạy lái xe, rất nhiều giáo viên không đạt yêu cầu.
Không bắt buộc đào tạo tập trung
Bộ trưởng Đinh La Thăng phát biểu chỉ đạo tại hội nghị đã khẳng định: Hoạt động đào tạo, SHLX là một dịch vụ xã hội đặc biệt. Sản phẩm xuất xưởng phải là sản phẩm xã hội cần, với chất lượng yêu cầu không được phép có lỗi.
Bộ trưởng yêu cầu chậm nhất trong quý I /2014 phải phê duyệt Quy hoạch đào tạo, SHLX. Bộ GTVT sẽ phối hợp với các Bộ rà soát lại tất cả các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan để sửa đổi, bổ sung như tiêu chuẩn dạy nghề lái xe, rà soát lại tiêu chuẩn sát hạch viên... Phân cấp tối đa cho các Sở GTVT địa phương, Tổng cục Đường bộ VN tập trung tăng cường quản lý Nhà nước về đào tạo, SHLX.
Thể hiện một tư duy rất mới, Bộ trưởng nhấn mạnh: “Cần mở rộng thành phần hội đồng sát hạch, mời các ngành cùng tham gia để minh bạch hóa. Ràng buộc trách nhiệm cao hơn của các đối tượng tham gia vào quy trình đào tạo,SHLX... Đặc biệt, không bắt buộc đào tạo tập trung”.
Theo GTVT



