 |
| Những chiếc xe ô tô hiện đại cần nhiều DRAM cho các hệ thống thông minh như màn hình lớn, tính năng hỗ trợ lái |
Chỉ vài năm sau khi đại dịch COVID-19 gây ra cuộc khủng hoảng thiếu hụt chất bán dẫn chưa từng có, ngành công nghiệp ô tô thế giới lại phải đối mặt với một thách thức mới trong chuỗi cung ứng. Lần này, nguyên nhân không phải là đại dịch mà đến từ làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo (AI).
Khi các công ty công nghệ chạy đua xây dựng các trung tâm dữ liệu AI, nhu cầu đối với chip bộ nhớ DRAM (Dynamic Random Access Memory - bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động) tăng vọt, kéo giá bán lên cao và tạo thêm áp lực chi phí cho các nhà sản xuất xe. Những mẫu ô tô hiện đại sử dụng DRAM cho nhiều hệ thống như màn hình thông tin giải trí, các tính năng hỗ trợ lái nâng cao (ADAS), cập nhật phần mềm qua mạng (OTA) và nhiều chức năng điều khiển bằng phần mềm khác.
Theo công ty tư vấn Kearney tại Mỹ, giá giao ngay của một số loại chip DRAM đã tăng khoảng 450% trong giai đoạn từ tháng 9/2025 đến tháng 1/2026. Trong khi các hãng xe cho biết nguồn cung hiện vẫn ổn định, nhiều doanh nghiệp thừa nhận chi phí mua chip đã tăng đáng kể và đang theo dõi sát diễn biến của thị trường.
Ford và General Motors được cho là đã tăng dự báo chi phí mua nguyên vật liệu cho năm 2026 thêm hàng trăm triệu USD khi giá chip nhớ tiếp tục leo thang. Volkswagen cũng cho biết hãng đã tăng cường năng lực giám sát chuỗi cung ứng sau những bài học từ cuộc khủng hoảng chip trong đại dịch.
"Trong những năm gần đây, chúng tôi đã triển khai các biện pháp nhằm đánh giá sớm những biến động của thị trường và giảm thiểu rủi ro về nguồn cung. Hiện tại, chuỗi cung ứng chip DRAM vẫn hoạt động ổn định. Nếu xuất hiện những thách thức ở một số nhóm chất bán dẫn, chúng tôi sẵn sàng ứng phó linh hoạt bằng các biện pháp phù hợp và kỳ vọng sẽ duy trì được nguồn cung ổn định", người phát ngôn của Volkswagen chia sẻ với Automobilewoche.
Chưa ảnh hưởng đến sản xuất
 |
Mặc dù chi phí mua linh kiện tăng lên, các hãng xe lớn cho biết hoạt động sản xuất hiện vẫn chưa bị gián đoạn. Ông Joachim Kahmann, Phó Chủ tịch Cấp cao phụ trách mua sắm điện tử toàn cầu của Stellantis, cho biết tập đoàn dự kiến sẽ phải tăng chi phí mua chất bán dẫn trong giai đoạn 2026-2027 nhưng chưa phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất. Ông cũng dự báo điều kiện thị trường có thể dần cải thiện vào khoảng năm 2028.
Renault cũng đưa ra nhận định tương tự, cho rằng ngành công nghiệp sẽ thích ứng thông qua việc tiếp tục đầu tư và mở rộng năng lực sản xuất.
BMW cho biết hãng chưa ghi nhận dấu hiệu thiếu hụt nguồn cung trong thời gian tới. Nhà sản xuất xe sang của Đức không mua chip nhớ trực tiếp mà thông qua các nhà cung cấp theo các hợp đồng dài hạn, qua đó giảm bớt tác động từ biến động ngắn hạn của thị trường. Trước mắt, kế hoạch sản xuất của BMW vẫn không thay đổi.
Rủi ro vẫn chưa kết thúc
 |
Cho dù hoạt động sản xuất ô tô hiện chưa bị ảnh hưởng đáng kể, nhưng các tổ chức trong ngành cảnh báo tình trạng mất cân đối cung - cầu có thể còn kéo dài. Hiệp hội Công nghiệp Điện và Điện tử Đức (ZVEI) cho biết các trung tâm dữ liệu AI đang tiêu thụ ngày càng nhiều chip bộ nhớ, trong khi việc xây dựng và mở rộng các nhà máy sản xuất chất bán dẫn thường mất nhiều năm. Vì vậy, áp lực tăng giá khó có thể sớm hạ nhiệt.
Thị trường DRAM cũng đang có mức độ tập trung rất cao. Samsung, Micron và SK hynix chiếm gần 90% sản lượng DRAM toàn cầu, giúp ba doanh nghiệp này có khả năng ưu tiên bán hàng cho những khách hàng chấp nhận mức giá cao hơn. Hiện nay, các công ty đầu tư hạ tầng AI thường nằm trong nhóm khách hàng sẵn sàng chi trả nhiều nhất.
Các chuyên gia của Kearney cho rằng tình trạng hiện nay phản ánh sự thay đổi mang tính cấu trúc của nhu cầu đối với DRAM, thay vì chỉ là một đợt gián đoạn nguồn cung tạm thời. Nếu làn sóng đầu tư vào AI tiếp tục tăng tốc, các hãng ô tô sẽ phải dựa nhiều hơn vào các hợp đồng cung ứng dài hạn, đa dạng hóa nguồn cung và tăng cường hợp tác với các nhà sản xuất chất bán dẫn để giảm thiểu rủi ro trong tương lai.
Duy Thành
Copy link
