![]() |
| Toyota sử dụng búa nhựa, cảm biến gia tốc và dữ liệu rung để kiểm tra nguy cơ mài mòn bạc trục khuỷu trên động cơ V6 của Tundra và Lexus. |
Toyota đang áp dụng phương pháp đo độ rung để kiểm tra động cơ V6 tăng áp trên một số mẫu Tundra và Lexus thuộc diện triệu hồi. Quy trình này giúp đại lý xác định những xe có nguy cơ hư hỏng bạc trục khuỷu, qua đó quyết định trường hợp nào cần thay động cơ.
Theo thông tin Toyota chia sẻ với The Drive, bộ phận được kiểm tra là bạc chính số 1 của trục khuỷu. Chi tiết này có thể bị mài mòn bất thường nếu mạt kim loại còn sót lại trong quá trình sản xuất lọt vào bên trong động cơ.
Trước khi kiểm tra, kỹ thuật viên thay dầu động cơ và loại bỏ những yếu tố có thể làm sai lệch kết quả. Một cảm biến gia tốc được gắn vào bu lông trục khuỷu để ghi nhận dao động phát sinh trong quá trình thử nghiệm.
Kỹ thuật viên sau đó dùng búa nhựa chuyên dụng gõ vào puly tại vị trí tương ứng hướng 3 giờ. Lực tác động phải nằm trong phạm vi quy định để tạo ra rung động có kiểm soát, đủ cho cảm biến thu thập dữ liệu nhưng không gây ảnh hưởng đến các chi tiết.
Phần mềm của Toyota sẽ phân tích tín hiệu và đối chiếu với cơ sở dữ liệu được xây dựng từ nhiều động cơ. Nếu tần số cộng hưởng khác với đặc tính thông thường, hệ thống có thể nhận diện dấu hiệu bạc chính số 1 đã bị mài mòn hoặc có nguy cơ xuống cấp.
Nguyên lý này tương tự cách âm thoa tạo ra âm thanh. Khi hình dạng, vật liệu hoặc khối lượng của một vật thể thay đổi, tần số rung của nó cũng biến đổi. Vì vậy, độ mòn của bạc trục khuỷu dù khó quan sát trực tiếp vẫn có thể được phản ánh qua dao động của cụm động cơ.
![]() |
Bạc chính có nhiệm vụ đỡ trục khuỷu và giúp bộ phận này quay ổn định bên trong thân máy. Nếu bề mặt bạc bị tổn thương, khe hở có thể tăng dần, làm giảm áp suất dầu bôi trơn và gây ra tiếng gõ. Trong trường hợp nghiêm trọng, động cơ có nguy cơ mất công suất, không thể khởi động hoặc hư hỏng hoàn toàn.
Toyota xác định mạt kim loại còn lại từ công đoạn gia công có thể là nguyên nhân gây ra hiện tượng này. Hãng đã điều chỉnh quy trình sản xuất đối với các xe chế tạo gần đây nhằm hạn chế vật liệu thừa lọt vào khu vực trục khuỷu.
Tuy nhiên, động cơ sản xuất trước thời điểm quy trình được thay đổi vẫn cần được đánh giá riêng. Việc đo rung giúp Toyota kiểm tra tình trạng bên trong mà không phải tháo rã động cơ, vốn tốn nhiều thời gian và chi phí.
Toyota không thay toàn bộ động cơ cho mọi xe thuộc diện ảnh hưởng. Dữ liệu rung được kết hợp với tuổi đời phương tiện và quá trình sử dụng để phần mềm đánh giá nguy cơ bạc trục khuỷu tiếp tục mài mòn.
Nếu kết quả không đủ cơ sở xác nhận động cơ có thể tiếp tục vận hành an toàn, đại lý sẽ thay động cơ theo chính sách của chiến dịch triệu hồi. Những xe không phát hiện dấu hiệu bất thường có thể tiếp tục sử dụng mà không cần thay mới.
Cách xử lý này giúp giảm số lượng động cơ bị thay thế không cần thiết, đồng thời rút ngắn thời gian kiểm tra tại đại lý. Dù vậy, phép đo rung chủ yếu phục vụ sàng lọc nguy cơ, không thay thế việc sửa chữa đối với động cơ đã xuất hiện hư hỏng rõ ràng.
Trương Long





