![]() |
| Thiết kế đèn pha tròn đang có xu hướng quay trở lại trên những mẫu xe mới |
Trong nhiều thập kỷ, đèn pha tròn dường như đang dần biến mất khỏi thiết kế ô tô. Thay thế chúng là đèn pha hình chữ nhật trở nên phổ biến từ những năm 1960, sau đó là các cụm đèn projector ngày càng phức tạp và gần đây là những dải đèn LED mảnh. Tuy nhiên, hình tròn đang bất ngờ trở lại trên một số mẫu xe hiện đại.
Điểm khác biệt là đèn pha tròn ngày nay không còn được quyết định bởi hình dạng của nguồn sáng hay chóa đèn. Nhờ công nghệ LED mang đến cho các nhà thiết kế nhiều tự do hơn, hình tròn có thể trở thành một yếu tố đồ họa, một dấu ấn ánh sáng gợi nhớ về lịch sử của mẫu xe nhưng sử dụng công nghệ hoàn toàn hiện đại.
Khi hình tròn từng là tiêu chuẩn
![]() |
Trong phần lớn lịch sử ngành ô tô, đèn pha tròn là một giải pháp thực dụng và quen thuộc. Chóa đèn hình tròn và các loại đèn sealed-beam tương đối đơn giản trong sản xuất, đồng thời hình dạng này phù hợp với kết cấu và phong cách thiết kế của nhiều mẫu xe.
Theo thời gian, hình dạng này trở thành nhiều hơn một giải pháp kỹ thuật. Trên những mẫu xe như Fiat 500 nguyên bản và Mini, đèn pha tròn trở thành một phần quan trọng trong nhận diện của xe. Ví dụ, thương thiệu Mini vẫn xem đèn pha tròn là một yếu tố thiết kế mang tính di sản, dù công nghệ bên trong đã chuyển từ bóng đèn truyền thống sang LED.
Khi hình chữ nhật đại diện cho sự hiện đại
![]() |
Từ những năm 1960, đèn pha hình chữ nhật ngày càng phổ biến. Những thay đổi trong thiết kế thân xe, phần đầu xe thấp hơn cùng các phương án tạo hình mới đã mang đến cho các hãng xe nhiều tự do hơn trong việc tích hợp đèn pha vào tổng thể ngoại thất.
Xu hướng này đặc biệt rõ rệt trên các mẫu xe Châu Âu trong thập niên 1970 và 1980, khi đèn pha hình chữ nhật, hình thang và các thiết kế tích hợp sâu vào thân xe trở nên phổ biến. Đèn pha dần không còn được xem là một chi tiết tròn độc lập mà trở thành một phần của thiết kế tổng thể phía trước xe.
Đến cuối thế kỷ 20, đèn pha tròn chỉ còn gắn liền với những mẫu xe cổ điển và thiết kế mang phong cách hoài cổ, trong khi các hình dạng góc cạnh thường được sử dụng để tạo cảm giác hiện đại hơn.
LED thay đổi cách thiết kế đèn pha
![]() |
Công nghệ LED đã thay đổi mối quan hệ giữa hệ thống chiếu sáng và thiết kế ô tô. Các đèn LED riêng lẻ và module chiếu sáng nhỏ gọn có thể được bố trí theo nhiều cách khác nhau, khiến phần đèn nhìn thấy không còn phải tuân theo hình dạng vật lý của bóng đèn hay chóa đèn truyền thống. Sự tự do này góp phần đưa các dấu ấn ánh sáng hình tròn trở lại trong thiết kế xe hiện đại.
Renault 4 E-Tech electric là một ví dụ rõ ràng. Renault chủ động gợi lại đèn pha tròn của Renault 4 nguyên bản, nhưng diễn giải lại bằng công nghệ LED. Các chi tiết hình tròn chủ yếu đóng vai trò là dải đèn LED định vị ban ngày bao quanh module chiếu sáng chính, trong khi phần lưới tản nhiệt phát sáng giúp tạo diện mạo hiện đại hơn cho thiết kế quen thuộc phía trước xe.
Fiat 500 hiện đại cũng đi theo triết lý tương tự. Đèn pha vẫn giữ đặc trưng hình tròn dễ nhận biết của những thế hệ trước, nhưng được phát triển lại dựa trên công nghệ LED và hệ thống chiếu sáng module hiện đại.
Mini còn đẩy ý tưởng này xa hơn khi tiếp tục sử dụng đèn pha tròn như một dấu ấn thiết kế xuyên suốt, đồng thời tích hợp công nghệ LED ngày càng tiên tiến bên trong hình dạng quen thuộc.
Không chỉ là hoài niệm
![]() |
Sự trở lại của đèn pha tròn cho thấy thiết kế ô tô hiếm khi phát triển theo một đường thẳng. Công nghệ thay đổi, xu hướng tạo hình thay đổi và những hình dạng từng bị xem là lỗi thời có thể tìm được một vai trò mới. Điều thay đổi nằm ở ý nghĩa của hình tròn. Trước đây, nó gắn chặt với cấu tạo vật lý của hệ thống chiếu sáng. Ngày nay, nó đơn giản có thể trở thành một dấu ấn thị giác.
Điều này lý giải vì sao phong cách chiếu sáng mang hơi hướng hoài cổ vẫn có thể xuất hiện trên những mẫu xe sử dụng công nghệ rất hiện đại. Công nghệ LED không đưa thiết kế quay ngược về quá khứ, mà cho phép các nhà thiết kế tái tạo những yếu tố đồ họa quen thuộc mà không cần lặp lại công nghệ kỹ thuật phía sau chúng.
Kết quả không nhất thiết là sự trở lại của quá khứ. Thay vào đó, đèn pha tròn trở thành cầu nối giữa di sản của một mẫu xe và công nghệ đương đại, biến một hình dạng hình học đơn giản thành một phần quan trọng trong nhận diện của chiếc xe.
Duy Thành








