Từ chiếc xe đầu tiên đến bài học về trách nhiệm
Mùa tựu trường đánh dấu bước chuyển đặc biệt với nhiều gia đình. Sau những ngày chuẩn bị hồ sơ nhập học, chỗ ở, sách vở và các vật dụng cần thiết, không ít phụ huynh lựa chọn một chiếc xe máy làm món quà dành cho con trước khi bước vào cuộc sống đại học. Với tân sinh viên, chiếc xe không đơn thuần là phương tiện đi lại, mà còn là dấu hiệu đầu tiên của sự tự lập: từ việc tự đến giảng đường, chủ động sắp xếp lịch trình cho đến những chuyến đi làm thêm hoặc về nhà sau một tuần học tập.
Nhưng đi cùng sự chủ động ấy là trách nhiệm mới. Khi tự điều khiển phương tiện trên đường, người trẻ không chỉ cần biết cách vận hành chiếc xe mà còn phải hiểu các quy định liên quan, hình thành thói quen lái xe an toàn và chủ động trước những rủi ro có thể xảy ra.
 |
| Tân sinh viên cần chủ động nắm rõ các quy định khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông |
Điều đầu tiên phụ huynh cần kiểm tra trước khi trao xe là người nhận có đủ điều kiện điều khiển loại phương tiện đó hay không. Theo Điều 59 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, người đủ 16 tuổi trở lên được điều khiển xe gắn máy; người đủ 18 tuổi trở lên được cấp giấy phép lái xe hạng A1, A, B1, B, C1 theo quy định. Như vậy, độ tuổi không phải yếu tố duy nhất cần quan tâm; loại phương tiện mà tân sinh viên sử dụng cũng quyết định yêu cầu tương ứng về giấy phép lái xe. Một chiếc xe có thể là món quà dành cho tuổi trưởng thành, nhưng người sử dụng vẫn cần đáp ứng đúng điều kiện pháp luật đối với phương tiện mình điều khiển.
Khi điều kiện pháp lý đã được bảo đảm, kỹ năng tham gia giao thông là lớp hành trang tiếp theo. Tân sinh viên có thể đã quen đi xe trên những tuyến đường gần nhà, nhưng môi trường giao thông tại các thành phố lớn lại có nhiều khác biệt: mật độ phương tiện cao, nhiều giao lộ, dòng xe di chuyển liên tục và không ít tình huống đòi hỏi phản ứng nhanh. Vì vậy, các thói quen tưởng chừng đơn giản như đội mũ bảo hiểm đúng quy cách, tuân thủ tín hiệu giao thông, giữ khoảng cách an toàn, kiểm soát tốc độ hay tuyệt đối không sử dụng rượu bia khi lái xe cần được hình thành ngay từ đầu.
Cha mẹ cũng có thể cùng con làm quen với cung đường từ nơi ở đến trường, hướng dẫn cách quan sát tại các giao lộ hoặc nhắc con chủ động giảm tốc ở khu vực đông người. Một vài buổi thực hành thực tế đôi khi có giá trị hơn rất nhiều lời dặn dò chung chung.
Không đủ điều kiện lái xe, quyền lợi bảo hiểm cũng có thể bị ảnh hưởng
Việc đáp ứng điều kiện lái xe không chỉ liên quan đến an toàn giao thông hay nguy cơ bị xử phạt. Với các gia đình mua xe cho con, đây còn là vấn đề cần lưu ý khi xem xét Bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới.
Theo điểm c khoản 2 Điều 7 Nghị định 67/2023/NĐ-CP, doanh nghiệp bảo hiểm không có trách nhiệm bồi thường trong trường hợp người lái xe không đủ điều kiện về độ tuổi; không có giấy phép lái xe hoặc sử dụng giấy phép lái xe không hợp lệ; giấy phép lái xe bị tẩy xóa, hết hạn tại thời điểm xảy ra tai nạn hoặc không phù hợp với loại xe cơ giới bắt buộc phải có giấy phép lái xe. Trường hợp người lái bị tước quyền sử dụng hoặc bị thu hồi giấy phép lái xe cũng được coi là không có giấy phép lái xe.
 |
| Giấy chứng nhận Bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới |
Quy định này đặc biệt đáng chú ý trong mùa nhập học, khi nhiều gia đình lần đầu giao phương tiện cho con tự sử dụng. Nói cách khác, có bảo hiểm không đồng nghĩa với việc mọi trường hợp xảy ra tai nạn đều được doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường. Người điều khiển phương tiện vẫn phải đáp ứng các điều kiện theo quy định để tránh rơi vào trường hợp loại trừ trách nhiệm bảo hiểm.
Chẳng hạn, nếu tân sinh viên chưa đáp ứng điều kiện về độ tuổi hoặc giấy phép lái xe nhưng vẫn điều khiển phương tiện và xảy ra tai nạn thuộc trường hợp loại trừ, doanh nghiệp bảo hiểm không có trách nhiệm bồi thường theo quy định. Khi đó, trách nhiệm đối với những thiệt hại phát sinh vẫn cần được các bên liên quan thực hiện theo quy định pháp luật.
Điều đáng nói là rủi ro không chỉ xuất hiện sau khi tai nạn xảy ra. Ngay từ thời điểm trao xe, phụ huynh đã cần xác định rõ người sử dụng có đủ điều kiện điều khiển phương tiện hay chưa. Một chiếc xe có đầy đủ giấy tờ và tham gia Bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới vẫn cần được giao cho đúng người, đúng điều kiện.
Bên cạnh quyền lợi bảo hiểm, việc giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển còn có thể dẫn đến chế tài xử phạt theo quy định về trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Nghị định 168/2024/NĐ-CP cũng quy định cụ thể về việc xử phạt đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển xe mô tô từ 50 cm³ trở lên hoặc có công suất động cơ điện từ 4kW trở lên. Nghị định cũng đưa ra các mức phạt đối với hành vi điều khiển phương tiện không có hoặc sử dụng giấy phép lái xe không phù hợp, tùy loại xe và tính chất vi phạm.
Như vậy, trước khi trao chìa khóa, phụ huynh nên kiểm tra một chuỗi điều kiện đi kèm gồm: độ tuổi, loại xe, điều kiện/giấy phép lái xe, kiến thức an toàn khi tham gia giao thông và bảo hiểm bắt buộc TNDS còn hiệu lực. Đây là những bước chuẩn bị giúp gia đình chủ động hơn trước những rủi ro không mong muốn.
Cánh cửa Đại học mở ra rất nhiều “lần đầu” với một tân sinh viên: lần đầu xa nhà, lần đầu tự quản lý thời gian, tự sắp xếp lịch trình và cũng có thể là lần đầu hoàn toàn chủ động trên những cung đường của riêng mình. Vì vậy, một chiếc xe máy không chỉ là món quà phục vụ việc đi lại. Với nhiều gia đình, đó còn là cách thể hiện sự tin tưởng khi con bắt đầu bước vào một giai đoạn trưởng thành hơn. Sự tin tưởng ấy sẽ trọn vẹn hơn nếu đi cùng những chuẩn bị cần thiết. Về phía tân sinh viên, việc chủ động tìm hiểu quy định cũng là một phần của quá trình trưởng thành. Một chuyến đi an toàn không chỉ bắt đầu khi nổ máy, mà đã bắt đầu từ việc biết mình có đủ điều kiện điều khiển phương tiện hay chưa, hiểu những rủi ro có thể gặp phải và chuẩn bị đầy đủ trước khi lên đường.
Trong quá trình tham gia giao thông, sử dụng phương tiện, khi cần tư vấn về Bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới hoặc gặp vướng mắc trong quá trình giải quyết bồi thường, cha mẹ phụ huynh và tân sinh viên có thể liên hệ đến số Hotline 1900 633 880 để được tư vấn, hỗ trợ.
Phương Huyền
Copy link
