Xung đột Iran làm lung lay mỏ vàng lợi nhuận của các hãng xe siêu sang tại Trung Đông

Xung đột leo thang tại Iran đang tạo ra sức ép rõ rệt lên một trong những thị trường sinh lời nhất của ngành ô tô hạng sang. Trung Đông lâu nay không phải khu vực mang lại sản lượng lớn nhất, nhưng lại là nơi các hãng xe siêu sang thu về biên lợi nhuận rất cao nhờ những đơn đặt hàng cá nhân hóa có giá trị đặc biệt lớn. Nay, khi chiến sự kéo dài và tâm lý khách hàng trở nên thận trọng hơn, nguồn lợi này đang bị đe dọa đúng lúc nhu cầu xe sang tại nhiều thị trường lớn khác cũng chững lại.

Theo Reuters, tại nhiều hãng xe siêu sang, Trung Đông thường chỉ chiếm dưới 10% tổng lượng xe bán ra toàn cầu, nhưng lại đóng góp tỷ suất lợi nhuận vượt trội. Nguyên nhân nằm ở xu hướng chi mạnh cho các gói cá nhân hóa. Một chiếc Rolls Royce Phantom có giá khởi điểm khoảng 572.000 USD, song khách hàng tại Vùng Vịnh có thể chi thêm gấp đôi, thậm chí gấp ba, để đặt các chi tiết riêng như nắp capo khắc laser lấy cảm hứng từ họa tiết Mashrabiya, gỗ quý hay các vật liệu trang trí đắt tiền. Reuters cũng cho biết năm 2024, Trung Đông là thị trường có giá trị trung bình mỗi đơn hàng bespoke cao nhất của Rolls Royce trên toàn cầu.

Tuy nhiên, mảng kinh doanh giàu lợi nhuận này đang chững mạnh. Nhiều showroom tại Dubai và khu vực Vùng Vịnh từng phải đóng cửa trong những ngày đầu xung đột. Ferrari đã xác nhận từng tạm dừng giao xe sang Trung Đông do gián đoạn logistics, sau đó mới nối lại bằng cách đổi tuyến vận chuyển và sử dụng thêm đường hàng không. Maserati cũng từng tạm dừng giao xe trong khu vực.

Tác động đã bắt đầu thể hiện ở cấp đại lý. F1rst Motors, một showroom nổi tiếng tại Dubai chuyên kinh doanh các mẫu xe siêu sang và siêu xe, cho biết lượng kinh doanh hiện giảm khoảng 30% sau khi mở cửa trở lại. Phân khúc chịu áp lực lớn nhất là nhóm xe dưới 1,4 triệu USD, trong khi những mẫu xe trị giá vài triệu USD vẫn giữ được sự ổn định tương đối. Reuters cho biết có khách hàng sẵn sàng chi tới 30.000 euro chỉ để chuyển một chiếc xe trị giá 7 triệu USD ra khỏi khu vực nhằm bảo toàn tài sản.

Vấn đề của Trung Đông càng trở nên nghiêm trọng hơn khi bức tranh toàn cầu của ngành xe sang vốn đã không mấy sáng sủa. Reuters dẫn đánh giá từ lãnh đạo Volkswagen, Bentley và Lamborghini cho thấy các hãng đang đồng thời đối mặt với nhu cầu suy yếu tại Trung Quốc, châu Âu và cả Mỹ. Ferrari cho biết Trung Đông chiếm 4,6% doanh số toàn cầu năm 2025, tức còn cao hơn cả thị trường Trung Quốc của hãng. Điều đó cho thấy khu vực này tuy không lớn về sản lượng nhưng lại rất quan trọng về hiệu quả kinh doanh.

Điều đáng lo hơn là ảnh hưởng lần này không chỉ dừng ở khâu giao hàng hay hoạt động showroom. Nó đánh trúng vào chính phân khúc mang lại lợi nhuận cao nhất cho các hãng xe siêu sang, tức những đơn đặt hàng cá nhân hóa dành cho tầng lớp siêu giàu. Khi nhóm khách hàng này tạm hoãn mua sắm, các nhà sản xuất không chỉ mất doanh số mà còn mất luôn phần lợi nhuận dày nhất. Nếu khủng hoảng kéo dài thêm trong vài tuần tới, áp lực điều chỉnh kế hoạch sản xuất và phân phối toàn cầu có thể sẽ tăng lên đáng kể.

Viên Huy