Với chỉ hơn 700km đường cao tốc mới được vào khai thác trong vài năm trở lại đây, Việt Nam vẫn là một quốc gia “non trẻ” trong kinh nghiệm tổ chức và vận hành các tuyến đường cao tốc. Tỉ lệ số vụ tai nạn giao thông tăng dần đều theo số km đường cao tốc mới đưa vào khai thác. Trong đó, có nguyên nhân chính đến từ sự bất cập trong hệ thống hỗ trợ vận hành.
Đóng phí cao để đổi lấy dịch vụ tương xứng?
Trong phần phát biểu của mình, ông Nguyễn Mạnh Thắng, quản trị diễn đàn Otofun đã đại diện cho cộng đồng thành viên cho hay, đối với những người trực tiếp tham gia giao thông, việc phải trả phí khi đi vào đường cao tốc cũng có nghĩa là người trả tiền đã mua dịch vụ của đơn vị cung cấp và nghiễm nhiên phải được hưởng đầy đủ dịch vụ mà đơn vị cung cấp đã quảng bá. Đi trên đường cao tốc có nghĩa là sẽ có thể đi nhanh hơn so với đường quốc lộ, qua đó tiết kiệm được thời gian, sức khỏe và tiền bạc.
Tuy nhiên, một số tuyến đường cao tốc thu phí vẫn còn tồn tại rất nhiều bất cập khiến cho việc di chuyển của khách hàng bị ảnh hưởng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn. Đơn cử như đường cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ có nhiều đoạn sửa đường khiến đường liên tục bị ách tắc, hệ thống chiếu sáng thiếu đã khiến nhiều vụ tai nạn xảy ra, điển hình là vụ tai nạn nghiêm trọng hôm 8/12 khiến 2 người chết, 17 người bị thương. Bên cạnh đó, hệ thống biển báo chưa đầy đủ và quá nhỏ khiến nhiều xe gặp khó khăn tại các điểm vào, ra đường, nhiều xe bị lố phải đi lùi rất nguy hiểm. Số điện thoại đường dây nóng hoạt động không hiệu quả, đã có thành viên otofun phải mất tới 800 nghìn cho dịch vụ thay lốp bị xịt thông qua tư vấn của đường dây nóng. Một số xe đi trên đường 5 mới bị ném đá gây hư hại nghiêm trọng. Ngoài ra, chất lượng mặt đường đang xuống cấp rất nhanh cũng là điều gây bất an tới những người đang sử dụng dịch vụ cao tốc.
Đồng tình với những quan điểm của diễn đàn Otofun, Thiếu tướng Nguyễn Hữu Dánh, Phó cục trưởng Cục CSGT đường bộ cũng cho rằng, cần phải thay đổi từ tư duy, tư duy đường cao tốc sẽ là một khái niệm mới mà mọi người cần phải làm quen và thực hiện để người bỏ tiền phải được hưởng dịch vụ tương xứng.
Thiếu tướng Nguyễn Hữu Dánh, Phó cục trưởng Cục CSGT đường bộ
Gọi là đường cao tốc nhưng trong thiết kế hạ tầng chưa đồng bộ, các đơn vị vận hành chưa chuyên nghiệp: vẫn để quá tải gây hỏng mặt đường, hệ thống dịch vụ tại các trạm dừng nghỉ cho đến nay vẫn quá sơ sài, rất nhiều nhà mái lá tại khu dịch vụ gây mất mỹ quan. Bên cạnh đó là các chế tài xử phạt chưa nghiêm, chưa tạo được sự răn đe đối với các trường hợp vi phạm hành lang an toàn đường cao tốc.
Nguyên nhân đã rõ, giải pháp thế nào?
Tại hội nghị, các bài tham luận của các đại biểu đến từ các đơn vị chức năng liên quan đều có chung những nhận định về nguyên nhân gây mất an toàn trên đường như có nhiều xe dừng đỗ trên đường cao tốc, các xe khách thường xuyên dừng đón trả khách ngay trên đường, xe quá tải gây hư hỏng mặt đường, các phương tiện bị cấm như xe gắn máy, xe thô sơ và người đi bộ đi trên đường cao tốc ngày một nhiều. Đặc biệt, tình trạng người dân ven đường tự ý phá rào, tháo dỡ hộ lan ngày một gia tăng đã gây mất an toàn nghiêm trọng cho việc lưu thông tốc độ cao của xe cơ giới. Bên cạnh đó, việc người tham gia giao thông chạy quá tốc độ quy định, lấn làn, đè vạch cũng thường xuyên diễn ra…
Trước hết, cần phải nhìn nhận một cách rõ ràng rằng, khác với đường quốc lộ truyền thống, đường cao tốc được thiết kế để các phương tiện cơ giới có thể lưu thông với tốc độ cao từ 80 cho tới 120km/h. Tuy nhiên, khi lưu thông với tốc độ cao cũng đồng nghĩa với việc tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra tai nạn nghiêm trọng, tai nạn liên hoàn trên đường cao tốc. Do đó, việc đảm bảo cho đường cao tốc phải luôn được vận hành đúng với thiết kế và quy định là hết sức khó khăn, đòi hỏi phải có sự phối hợp nhuần nhuyễn của các cơ quan chức năng và đơn vị quản lý như đơn vị vận hành đường, cảnh sát giao thông, tranh tra giao thông và các cơ quan hành chính cấp tỉnh, nơi có tuyến đường cao tốc đi qua.
Nhiều ý kiến cho rằng, việc đảm bảo an toàn cho đường cao tốc trước hết cần phải thay đổi về ý thức mà nên bắt đầu từ chính những người dân sinh sống quanh con đường. Bên cạnh việc quản lý của các đơn vị trên, việc mau chóng nâng cao kĩ năng và nhận thức của người tham gia giao thông là hết sức cần thiết bởi đa số lái xe đi trên các tuyến đường này chưa có đầy đủ khái niệm kiến thức cần thiết khi tham gia vào đường cao tốc.
Đáng chú ý, trong báo cáo của đơn vị vận hành đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai có nêu rõ, trên 50% số vụ tai nạn trên tuyến đường này là do nổ lốp xe. Điều đó có nghĩa là, một tuyến đường đặc biệt thì cũng cần những quy chuẩn khắt khe hơn đối với phương tiện lưu thông. Xe ô tô khi vận hành với tốc độ cao sẽ phải đối mặt với những nguy cơ như ma sát lốp lớn gây nổ lốp với xe có lốp quá cũ hoặc quá mòn, động cơ xe vận hành ở công suất lớn liên tục dễ gây hỏng hóc bất ngờ… Do đó, bên cạnh việc giám sát chất lượng xe tại các trạm thu phí đầu đường của đơn vị vận hành đường, người tham gia giao thông cũng cần chủ động kiểm tra chất lượng kĩ thuật của xe trước khi vào đường.
Cũng có ý kiến đề xuất nên hạ tốc độ tối đa để đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, đa số đại biểu đều cho rằng, đường cao tốc được sinh ra là để vận hành với tốc độ cao, xu hướng chung là càng ngày phải càng duy trì tốt khả năng vânh hành để nâng cao tốc độ chứ không thể vì một vài yếu kém trong khâu quản lí mà phải thay đổi mục đích quan trọng nhất của con đường bởi tốc độ cao cũng đồng nghĩ với nhiều lợi ích được gia tăng. Đây cũng là xu thế chung của quốc tế.
Ông Khuất Việt Hùng, Phó chủ tịch chuyên trách Ủy ban ATGT Quốc gia
Kết luận buổi hội nghị, ông Khuất Việt Hùng, Phó chủ tịch chuyên trách Ủy ban ATGT Quốc gia cho rằng, Cục quản lí đường cao tốc cần có các cuộc khảo sát liên ngành để tìm hiểu và giải quyết triệt để các vi phạm hành lang an toàn đường và có cách giải quyết triệt để, không để tái diễn.
Thực hiện việc duy trì đảm bảo hạ tầng như bổ sung biển báo, vạch sơn, sửa chữa mặt đường hư hỏng. Kiểm tra và vệ sinh mặt đường thường xuyên, tránh việc xe lưu thông va phải các chướng ngại vật trên đường gây tai nạn. Mọi hành vi gây nguy hiểm như rải đinh, đất, đá phải báo ngay cho chính quyền địa phương để xử lí.
VEC, VIDIFI (các đơn vị quản lí và khai thác đường cao tốc) thực hiện việc từ chối cho các xe quá tải, xe không đủ tiêu chuẩn kĩ thuật đi vào đường cao tốc, đồng thời báo ngay cho lực lượng chức năng xử lí mọi trường hợp xe quá tải theo quy định của pháp luật. Tổ chức tập huấn sơ cấp cứu người bị nạn cho các đơn vị vận hành đường. Quy định màu sắc và phương tiện cho đơn vị tuần đường…
Đơn vị quản lí và khai thác đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai VEC giới thiệu giải pháp quản lí an toàn đường cao tốc bằng công nghệ camera toàn tuyến
Mặc dù vẫn còn những quan điểm trái chiều nhưng những ý kiến đóng góp cụ thể và thẳng thắn của các khách mời tham dự hội nghị đã mở ra những định hướng đúng đắn cho việc khắc phục những bất cập tồn tại. Sự mới mẻ trong hội nghị lần này chính là việc các cơ quan chức năng đã rất lắng nghe và tiếp thu các ý kiến phản ánh từ người tham gia giao thông mà Otofun là thành phần đại diện. Những phản ánh hết sức cụ thể và thực tế chính là thông tin quý giá để các đơn vị quản lý và vận hành đường xây dựng và nâng cao hiệu quả chất lượng dịch vụ cho các tuyến đường cao tốc hiện tại và tương lai.
Copy link
