Nhắc đến xe tự hành, có lẽ chúng ta sẽ nghĩ ngay đến Google, vì nói cho cùng, dự án của hãng có quy mô và tiếng tăm cũng thuộc hàng đình đám nhất thế giới. Kể từ khi khởi động dự án cho đến nay, Google đã đạt được nhiều bước tiến đáng kể trong việc thiết kế và xây dựng hệ thống tự hành. Hệ thống này kết hợp bản đồ 3D Street View của hãng, cùng với camera, sóng radar, lidar và một máy tính mô phỏng trí thông minh nhân tạo trên xe. Tính đến thời điểm hiện tại, Google đã thử nghiệm xe không người lái trên hơn một triệu km đường. Mỗi km đường xe lăn bánh đều đáng giá đối với Google, vì nó góp phần giúp phần mềm của xe được cập nhật tất cả những tình huống bất ngờ có thể xảy ra khi lưu thông trên đường.

Xe không cần người lái của Google chạy thử nghiệm trên đường.
Theo luật hiện hành tại Mỹ, lúc nào cũng phải có một người trong xe phòng trường hợp khẩn cấp.
Tuy vậy, đây vẫn không phải là sân chơi của một mình người khổng lồ phần mềm. Hầu như tất cả những hãng ôtô đều bị cuốn theo xu thế này và đang phát triển hệ thống của riêng mình. Lấy Volvo làm ví dụ tiêu biểu, hãng xe Thụy Điển này đã lên kế hoạch thử nghiệm 100 xe tự hành trên đường phố Gothenburg vào năm 2017. Hay như Mercedes với hệ thống Autobahn Pilot dự kiến ra mắt vào 2016 có khả năng vận hành không người lái trên các tuyến đường cao tốc, và thậm chí là có thể vượt xe phía trước. Các hãng ôtô có một lợi thế hơn hẳn Google ở chỗ, hầu hết đều đã từng thử nghiệm những hệ thống tự hành; điển hình là hệ thống chống va chạm, tự động đạp thắng và đánh lái để tránh tai nạn; hay hệ thống hỗ trợ kẹt xe, cho phép tự vận hành trong điều kiện giao thông tắc nghẽn.

Các hãng ôtô hiện đều đã sở hữu những công nghệtheo dõi, định vị, hỗ trợ người lái
Theo các dự báo chuyên môn, phải nhiều năm nữa, một chiếc xe tự hành mới có thể được đưa vào sử dụng thực tiễn. Nhanh nhất là đến năm 2020, các hãng lớn như GM, Audi, Nissan… sẽ cung cấp những mẫu xe có khả năng tự lái một phần quãng đường. Và cho đến 2035 thì những chiếc xe tự hành hoàn toàn, không cần sự can thiệp của người lái mới lăn bánh trên đường. Thế nhưng, có lẽ các bạn sẽ rất ngạc nhiên khi biết rằng, ngay tại thời điểm bây giờ thì đã có những chiếc xe tải hạng nặng vận hành không người lái tại các khu mỏ ở Chilê và Úc. Dài hơn 16m và nặng hơn 500 tấn, những cỗ máy tự hành khổng lồ này hàng ngày vẫn giúp công nhân đào mỏ vận chuyển chất thải và nguyên liệu thô. Mục đích ứng dụng những xe tải không người lái này nhằm để giảm thiểu tối đa những sai phạm do con người – thường là vì mệt mỏi – đồng thời gia tăng công suất của mỏ. Khoảng 50 xe tải tự hành đang hoạt động tại các khu mỏ ở Pilbara, nước Úc và đã chạy hàng triệu km, chuyên chở hàng trăm triệu tấn vật liệu trong suốt những năm qua.

Những xe tải hạng nặng không người lái đã hoạt động tại các khu mỏ từ nhiều năm nay
Không chỉ trong công nghiệp, xe tự hành còn được ứng dụng bởi quân đội. Đầu năm nay, quân đội Mỹ đã chạy thử một đoàn xe tải sản xuất bởi Lockheed Martin xung quanh căn cứ Fort Hood; đây là một trong những lần thử nghiệm gần đây nhất của quân đội nước này nhằm phát triển một loại xe tự hành có thể di chuyển qua vùng chiến sự mà không cần phải mạo hiểm nhân mạng.

Xe tải quân dụng không người lái, phát triển bởi Lockheed Martin,
đang được bộ binh Mỹ thử nghiệm.
Nói về xe tải tự hành, dự án SARTRE, được phê chuẩn bởi Ủy Ban Châu Âu, hiện đang trong quá trình thử nghiệm trên các tuyến đường cao tốc ở Tây Ban Nha. Dự án này sử dụng một đoàn xe tải bao gồm một xe chính và tối đa bảy xe phụ, kết nối với nhau qua sóng wi-fi và radar. Xe chính dẫn đoàn sẽ được điều khiển bởi một tài xế chuyên nghiệp, các xe phía sau sẽ nối đuôi theo, duy trì một khoảng cách cố định tương tự như các toa tàu hỏa. Trong quá trình thử nghiệm, tài xế các xe sau đã có thể rời tay khỏi vô lăng khi đoàn đang di chuyển. Theo cách này, hiệu năng khí động học của đoàn xe sẽ được cải thiện và mức tiết kiệm nhiên liệu có thể tăng 15%; đồng thời các hãng vận chuyển có thể duy trì đội xe của mình hoạt động 24/7.

Những đoàn xe "tài hoả trên đường bộ" như thế này sẽ sớm xuất hiện trên khắp Châu Âu
Nếu dự án khả thi, trong tương lai gần chúng ta sẽ thấy những đoàn xe tải hoạt động trên những tuyến đường cao tốc, tạo tiền lệ cho sự xuất hiện của xe khách tự hành. Dự án SARTRE còn có tiềm năng giúp phát triển những hệ thống liên lạc giữa các xe, cho phép các phương tiện giao tiếp với nhau và các trang thiết bị trên đường – đây là một trong những yếu tố rất quan trọng đối với xe tự hành trong tương lai. Và trên hết, nó cho thấy rằng ngoài công nghệ của Google, có vô số phương thức khác để tiếp cận xe tự hành.

Dự án SARTRE còn có tiềm năng đặt nền móng cho công nghệ liên lạc xe-xe,
đặc biệt quan trọng nếu xe tự hành trở nên phổ biến

Sau xe tải, dự án SARTRE sẻ mở rộng cho xe khách.
Người lái chỉ cần gia nhập một đoàn xe đi ngang điểm đến của mình,
để xe tự vận hành, và tách đoàn khi đến nơi
Quay trở lại với Google, với tư cách là một công ty phần mềm, quan điểm của hãng có phần khác với những hãng sản xuất ôtô. Những thương hiệu ôtô muốn phát triển và tích hợp hệ thống tự lái như là một tính năng trên những mẫu xe thương mại hiện hành của mình, như họ vẫn đang làm với những hệ thống chuyển làn, hỗ trợ đỗ xe, chống va chạm… Google, với chiếc xe không người lái của mình, tham vọng xây dựng một mạng lưới giao thông công cộng hoàn toàn tự động. Mẫu xe của Google chạy hoàn toàn bằng điện, không hề có tay lái hay chân ga; tất cả những gì hành khách cần làm là bước lên xe và chọn điểm đến. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, xe sẽ đi đón một hành khách khác hoặc quay về bến để sạc.

Xe không người lái của Google với thiết kế đơn giản
gồm hai ghế hành khách và không hề có tay lái hay chân ga
Một nghiên cứu mới đây từ Đại Học MIT, Mỹ, ước lượng rằng một đoàn xe tự hành 300.000 chiếc có thể phục vụ cho toàn bộ dân số 6 triệu người của Singapore; thậm chí là trong giờ cao điểm thì thời gian chờ xe tối đa chỉ 15 phút. Quốc gia nhỏ bé này hiện đang có 800.000 xe con, thuộc quyền sở hữu của 12% doanh số; kết quả là phần đông mọi người đều sử dụng các phương tiện công cộng. Không chỉ dừng ở đó, xe tự hành của Google còn có thể hỗ trợ khả năng đi lại cho những người nghèo, người già, người mù hay tàn tật.

GM EN-V, một mẫu xe có ý tưởng tương tự Google, đang được thử nghiệm tại Trung Quốc
Mỗi năm có khoảng 1,2 triệu người tử vong vì tai nạn giao thông trên toàn cầu; xe tự hành có tiềm năng giảm thiểu đáng kể con số này. Gần như toàn bộ các vụ tai nạn đều do lỗi của người cầm lái, điều này có thể được ngăn ngừa bằng cách giao việc cho máy tính. Một chiếc xe tự hành có tầm quan sát 360 độ, chẳng bao giờ say xỉn, và chúng có đầy đủ khả năng để tính toán và xử lý tình huống. Lợi ích từ xe tự hành là điều không thể chối cãi, tuy nhiên những bên liên quan có vẻ đang xung đột về quyền lợi. Các hãng xe dĩ nhiên chẳng muốn lấy đi cảm giác lái của người dùng như Google; và một khi đã trở nên phổ thông, mẫu xe không người lái của Google sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến doanh số bán của các hãng.

Không như Google, đa số các hãng xe lại muốn tích hợp
công nghệ không người lái vào những mẫu xe họ đang bán
Chính quyền cũng sẽ gặp không ít trường hợp đau đầu khi xảy ra tai nạn. Hãy tưởng tượng nếu một chiếc xe tự hành va chạm với một xe tự hành khác. Phần lỗi sẽ thuộc về bên nào? Liệu chúng ta có tạm giữ bằng lái của chiếc xe kia được không? Những câu hỏi pháp lý hóc búa này hiện vẫn đang khiến các nhà làm luật đau đầu. Hiện tại, việc cho phép xe tự hành hoạt động thử nghiệm trên đường phố vẫn đang là một chủ đề tranh luận ở Mỹ. Tính đến cuối năm 2013, chỉ có 4 bang Neveda, Michigan, California và Florida cho phép xe không người lái tham gia giao thông.

Audi RSQ, chiếc xe của nam diễn viên Will Smith trong bộ phim khoa học viễn tưởng I, Robot
có khả năng tự hành trên cao tốc. Chỉ vài năm tới, đây sẽ không còn là một điều "viễn tưởng".
Nhìn chung, xe tự hành đã không còn là một khái niệm khoa học viễn tưởng mà thay vào đó đang dần định hình như là một bước tiến tất yếu của ngành công nghiệp ôtô. Công nghệ không người lái vốn đã được phát triển từ lâu, và những nghiên cứu gần đây đã giúp đưa xe tự hành từ một thí nghiệm trở thành một sản phẩm thực tiễn. Tất cả chỉ còn là vấn đề thời gian.



